Μετάβαση στο περιεχόμενο
  • Buildinghow
    HoloBIM Structural

  • Ενέργεια-ΑΠΕ

    Ενέργεια-ΑΠΕ

    1680 ειδήσεις in this category

    1. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Στις συμπληγάδες της γεωστρατηγικής αναμέτρησης Ευρώπης και ΗΠΑ με την Κίνα έχει εγκλωβιστεί το εμβληματικό έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης με την Αττική, ενώ την ίδια τύχη φαίνεται να έχει και το σχέδιο αποεπένδυσης της ΔΕΗ στους λιγνίτες, όπου το κινεζικό ενδιαφέρον εμφανίζεται ως το πιο ζωηρό μεταξύ των έξι συνολικά επενδυτικών σχημάτων που προκρίθηκαν για να καταθέσουν δεσμευτικές προσφορές στις 17 Οκτωβρίου για τις μονάδες Μελίτης και Μεγαλόπολης.
      Η συμμετοχή με ποσοστό 24% και ενισχυμένο ρόλο στο μάνατζμεντ του ΑΔΜΗΕ της κινεζικής State Grid, σε συνδυασμό με τον κομβικό ρόλο του ελληνικού διαχειριστή στο έργο της διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής και της παράλληλης προσπάθειας της Ε.Ε. να βάλει φρένο στην επέλαση των κινεζικών επενδύσεων σε στρατηγικούς τομείς της ευρωπαϊκής οικονομίας, είναι η πραγματική αιτία του αδιεξόδου στο οποίο έχει περιέλθει το έργο διασύνδεσης της Κρήτης από τον περασμένο Απρίλιο.
      Η αρχική διαμάχη μεταξύ ΑΔΜΗΕ - ΕuroAsia για τα ποσοστά συμμετοχής στο όχημα ειδικού σκοπού (SPV) που θα κατασκευάσει το έργο και για το ποιος θα έχει το δικαίωμα απόφασης στις τεχνικές προδιαγραφές εξελίχθηκε σε ανοιχτή σύγκρουση Κομισιόν και ΡΑΕ, όταν η τελευταία προχώρησε σε απευθείας ανάθεση στον ΑΔΜΗΕ.
      Η Ε.Ε. που όλο το προηγούμενο διάστημα πρωτοστάτησε στο να αποφευχθεί με κάθε τρόπο ο πλήρης έλεγχος της διασύνδεσης από τον ΑΔΜΗΕ, λόγω της συμμετοχής της State Grid και της ισχύος που αποκτά η Κίνα μέσω αυτής στον γεωστρατηγικό διάδρομο Ισραήλ - Κύπρου - Ελλάδας, δίνοντας παράλληλη μάχη να μπει στο μετοχικό σχήμα του ΕuroAsia o βελγογερμανικών συμφερόντων διαχειριστής Elia, με μία επιστολή της προς τη ΡΑΕ και σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς διαμήνυσε ότι η ανάθεση δεν έχει τη συγκατάθεσή της και ότι έγινε κατά παράβαση του σχετικού ευρωπαϊκού κανονισμού. Την ίδια στιγμή η Ε.Ε., η οποία παρακολουθεί μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού (DGcomp) την πορεία του διαγωνισμού για τις λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ φέρεται να σχεδιάζει μπλόκο και στην πιθανή πώληση των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ στην κινεζική CHN Energy που τις διεκδικεί από κοινού με τον όμιλο Κοπελούζου.

      Στην περίπτωση αυτή η Επιτροπή έχει ένα σημαντικό όπλο στα χέρια της, την πιστοποίηση της ΡΑΕ για τον ΑΔΜΗΕ ως ανεξάρτητο διαχειριστή υπό το νέο ιδιοκτησιακό καθεστώς με τη συμμετοχή της State Grid, την οποία ενέκρινε η ίδια, δίνοντας ουσιαστικά το πράσινο φως για την είσοδο της κινεζικής εταιρείας στο ελληνικό δίκτυο ηλεκτρισμού. Η εν λόγω πιστοποίηση αναφέρει ρητά ότι δεν μπορεί άλλη εταιρεία με τον ίδιο μέτοχο να δραστηριοποιηθεί στον τομέα της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα. Εχοντας μάλιστα η Επιτροπή υπόψη της ότι εκείνη την περίοδο η κινεζική CMEC με μέτοχο επίσης τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, όπως και η State Grid, είχε υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας με τη ΔΕΗ για την από κοινού κατασκευή λιγνιτικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, έδωσε την έγκρισή της, υπό την προϋπόθεση ότι, εάν αυτή προχωρήσει, η ΡΑΕ θα επανεξετάσει την πιστοποίηση, όπως και σε περίπτωση που τα δεδομένα της αξιολόγησης αλλάξουν. Η Κομισιόν φέρεται να έχει ανασύρει την απόφαση πιστοποίησης του ΑΔΜΗΕ ενόψει της κατάθεσης δεσμευτικών προσφορών για τις λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ και του κινεζικού ενδιαφέροντος.
      Η περίπτωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης αλλά και αυτή των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ είναι μία από τις πολλές που καλείται να αντιμετωπίσει η Ε.Ε. όχι μόνο σε αδύναμες χώρες του Νότου, όπως η Ελλάδα και η Πορτογαλία, αλλά και σε ισχυρές οικονομικά χώρες, όπως η Γερμανία, για να καταφέρει να βάλει φρένο στην κινεζική επέλαση, την έκταση και τα αποτελέσματα της οποίας δεν είχε αρχικά εκτιμήσει. Το ίδιο διάστημα η Επιτροπή αναζητεί τρόπους για να ανακόψει τον πλήρη έλεγχο της πορτογαλικής EDP, της μεγαλύτερης εταιρείας ηλεκτρισμού της χώρας, από την China Three Gorges. Η κινεζική εταιρεία που κατέχει ήδη το 23,3% της EDP κατέθεσε τον περασμένο Μάιο προσφορά εξαγοράς του συνόλου των μετοχών της, επενδύοντας 9,07 δισ. ευρώ. Μόλις πρόσφατα εξάλλου η γερμανική κυβέρνηση έβαλε την κρατική τράπεζα KfW να εξαγοράσει το 20% της 50Hertz Transmission Gmb (διαχειριστής δικτύου της Γερμανίας) προκειμένου να μην καταλήξει στα χέρια της κινεζικής State Grid.
      Το θέμα της κινεζικής επιρροής άρχισε να εντάσσεται στην ευρωπαϊκή ατζέντα από τον Οκτώβριο του 2016 και μετά, όταν το Βερολίνο απέσυρε την έγκρισή του για την εξαγορά της εταιρείας Aixtron από την κινεζική Grand Chip Investment. Τη στάση του Βερολίνου ακολούθησε και η Γαλλία, με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να ενθαρρύνει τους Ευρωπαίους εταίρους του «να μην είναι αφελείς» στο παγκόσμιο εμπόριο, ενώ υιοθετώντας τη γραμμή Βερολίνου και Παρισιού, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ πρότεινε πέρυσι ένα νέο πλαίσιο για την αποτελεσματική παρακολούθηση των επενδύσεων στον τομέα των υποδομών και της αμυντικής τεχνολογίας, το οποίο η Ευρώπη ευελπιστεί να νομοθετήσει μέχρι το τέλος του έτους. Το πόσο εύκολα η Ευρώπη θα καταφέρει να υιοθετήσει και να εφαρμόσει αποτελεσματικά ένα πλαίσιο προστατευτισμού έναντι των κινεζικών επενδύσεων είναι πάντως ένα ερώτημα. Η ευρωπαϊκή κρίση χρέους διαμόρφωσε το έδαφος για την κινεζική έφοδο στην Ευρώπη, καθώς πολλές χώρες έχουν ανάγκη από κεφάλαια ανεξαρτήτως εθνικής προελεύσεως. Αυτό εκφράστηκε σαφώς από τον Πορτογάλο πρωθυπουργό όταν έσπευσε να δηλώσει ότι η κυβέρνησή του δεν έχει καμία αντίρρηση για την πρόταση της China Three Gorges αλλά και από τον υπουργό Ενέργειας Γιώργο Σταθάκη και τον πρόεδρο της ΔΕΗ Μανόλη Παναγιωτάκη, όταν απαίτησαν από την Επιτροπή να ανοίξει τον διαγωνισμό για τις λιγνιτικές μονάδες για επιχειρήσεις και εκτός Ευρώπης. Ηταν εξάλλου η Ευρώπη που προσκάλεσε επισήμως την Κίνα να επενδύσει ακόμα και σε ομόλογα –αρχικά του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης και στη συνέχεια του Μόνιμου Μηχανισμού Στήριξης– και η οποία έχει θεσμικά αποδεχθεί τη συμβολή της πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ενας Δρόμος» στο επενδυτικό πακέτο Γιούνκερ.
      Η απόφαση της ΡΑΕ φέρνει σε τροχιά σύγκρουσης Αθήνα και Βρυξέλλες
      Το διακύβευμα για την Ε.Ε., στην περίπτωση που η ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης δεν προχωρήσει ως αναπόσπαστο κομμάτι της μεγάλης διασύνδεσης Ισραήλ - Κύπρου - Ελλάδας, είναι η απώλεια ισχύος σε υποδομή μια γεωστρατηγικής σημασίας έναντι της ενίσχυσης των κινεζικών συμφερόντων. Η Ευρώπη ανησυχεί επίσης για την περαιτέρω ενδυνάμωση των κινεζικών εταιρειών μέσω της συμμετοχής τους στην κατασκευή της διασύνδεσης, στην περίπτωση που το έργο υλοποιηθεί με αποκλειστική ευθύνη του ΑΔΜΗΕ και άρα της State Grid. To ποιος θα έχει το δικαίωμα, εξάλλου, στην απόφαση για τις τεχνικές προδιαγραφές του έργου ήταν το επίμαχο θέμα των διαπραγματεύσεων μεταξύ του EuroAsia Interconnector, που αποτελεί τον επίσημο φορέα υλοποίησής του, και του ΑΔΜΗΕ, με τον ΕuroAsia να διεκδικεί συμμετοχή στην απόφαση και τον ΑΔΜΗΕ να υποστηρίζει ότι η απόφαση είναι δική του, ως μετόχου του 51% του SPV, που, όπως είχαν συμφωνήσει από τον Οκτώβριο του 2017, θα αναλάμβανε την κατασκευή του έργου. Στο SPV, βάσει της συμφωνίας του Οκτωβρίου, ο EuroAsia θα διατηρούσε μερίδιο 39%, ενώ ένα 10% θα διατίθετο σε τρίτους.
      Από τις αρχές του έτους μέχρι και τον Απρίλιο, οπότε ΑΔΜΗΕ και EuroAsia τα «έσπασαν» οριστικά, η Επιτροπή παρακολουθούσε εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις, ενώ πρωτοβουλία για να βρεθεί κοινός τόπος ανέλαβε και αργότερα δίνοντας νέα προθεσμία στη ΡΑΕ για αναζήτηση άλλης λύσης, μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου. Σε αυτό το διάστημα είχαν γίνει επαφές με τον βελγογερμανικών συμφερόντων Διαχειριστή Εlia, ο οποίος ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στο έργο, εξαγοράζοντας το 30% του EuroAsia. Η συμμετοχή του Elia εγγυάτο και τη χρηματοδότηση του έργου από την πλευρά του ΕuroAsia, θέμα που μέχρι πρότινος δεν μπορούσε να καλύψει η κεφαλαιακή επάρκεια της εταιρείας. Και ενώ η Επιτροπή ανέμενε πιο διαλλακτική στάση από τον ΑΔΜΗΕ και το υπουργείο Ενέργειας, η ΡΑΕ αποφάσισε στις 4 Σεπτεμβρίου να αναθέσει απευθείας το έργο της διασύνδεσης της Κρήτης στον ΑΔΜΗΕ. Η απόφαση αιφνιδίασε την Επιτροπή αλλά και την Ενωση Ευρωπαίων Ρυθμιστών (ACER), που παρακολουθεί την πορεία υλοποίησης των έργων κοινού ενδιαφέροντος (PSI). Στις 10 Σεπτεμβρίου και ενώ ο ΑΔΜΗΕ είχε σπεύσει να συστήσει νέο SPV (100% θυγατρική) για την κατασκευή του έργου, στο πλαίσιο της απόφασης της ΡΑΕ, τόσο η Επιτροπή όσο και ο ACER με αυστηρές επιστολές τους προς τη ΡΑΕ, αλλά και κάθε εμπλεκόμενο, ενημερώνουν ότι δεν συναινούν στην απόφαση.
      Επισημαίνουν ότι αγνόησε τις θέσεις της Επιτροπής και ότι η απευθείας ανάθεση κλείνει την πόρτα για το έργο στη χρηματοδότηση που προβλέπεται για τα διευρωπαϊκά έργα υποδομών PCI, καθώς επίσης και στις διευκολύνσεις σχετικά με την αδειοδότησή του. Οι Βρυξέλλες δυσκολεύονται να κατανοήσουν τη στάση της ελληνικής κυβέρνησης, δεδομένου ότι η ίδια έκανε αίτηση για την υπαγωγή του στον κατάλογο των PCI και κυρίως, όπως τονίζουν από τις Βρυξέλλες, η διασύνδεση Ισραήλ - Κύπρου - Ελλάδας αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της διακρατικής συνεργασίας των τριών χωρών, όπως έχει πιστοποιηθεί και από τις κατά καιρούς τριμερείς συναντήσεις κορυφής. Επισημαίνοντας τις διπλωματικές προεκτάσεις της υπόθεσης, παράγοντες από την πλευρά της Κομισιόν αναδεικνύουν ένα ακόμη θέμα που συνδέεται με το πρόβλημα της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου από την υπόλοιπη Ευρώπη και που επιλύει η υλοποίηση του έργου ως PCI.
      Η Ε.Ε. δεν φαίνεται πάντως να καταθέτει τα όπλα. Μετά το «βέτο» στην απευθείας ανάθεση στον ΑΔΜΗΕ, προετοιμάζει νέα πρωτοβουλία μέσα στον Νοέμβριο, με στόχο να βρεθεί κοινός τόπος και το έργο να προχωρήσει ως έχει σχεδιασθεί.
      Η εξέλιξη στην υπόθεση της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης φαίνεται να έχει επηρεάσει τη στάση της Κομισιόν και στο θέμα της συμμετοχής κινεζικών εταιρειών στον διαγωνισμό της ΔΕΗ για τις λιγνιτικές μονάδες της Μεγαλόπολης και της Μελίτης. Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες, η Επιτροπή φέρεται να έχει ανασύρει τον φάκελο πιστοποίησης του ΑΔΜΗΕ, μέσω του οποίου προέβλεψε πριν από ένα χρόνο τη δυνατότητα αποκλεισμού περαιτέρω επέκτασης κινεζικών εταιρειών στην αγορά ηλεκτρισμού. Η πιστοποίηση του ΑΔΜΗΕ δόθηκε από τη ΡΑΕ έπειτα από έγκριση της Κομισιόν, υπό τον όρο ότι αυτή θα επαναξιολογηθεί στην περίπτωση που άλλη εταιρεία με τον ίδιο μέτοχο με αυτόν της State Grid, δηλαδή το κινεζικό δημόσιο, δραστηριοποιηθεί στην εγχώρια αγορά ηλεκτρισμού. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η πλευρά της Κομισιόν φέρεται να έχει ενημερώσει τις ελληνικές αρχές σχετικά κατά τη διάρκεια των επαφών για την παρακολούθηση της πορείας του διαγωνισμού πώλησης των λιγνιτικών μονάδων. Η κινεζική εταιρεία China Energy Group συμμετέχει στον διαγωνισμό της ΔΕΗ σε κοινοπραξία με τον όμιλο Κοπελούζου, με τον οποίο έχει έρθει επίσης σε συμφωνία εξαγοράς του 75% του χαρτοφυλακίου του σε αιολικά πάρκα.
      Το μεγάλο έργο
      Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ισραήλ - Ελλάδας - Κύπρου που έχει αναγνωρισθεί από την Ε.Ε. ως έργο κοινού ενδιαφέροντος, έχει συνολικό προϋπολογισμό 3,5 δισ. ευρώ. Το υποθαλάσσιο καλώδιο θα έχει μεταφορική ικανότητα 2000 MW και συνολικό μήκος περίπου 820 ναυτικών μιλίων, δηλαδή περίπου 1518 km. O αρχικός σχεδιασμός του έργου προβλέπει έναρξη των εργασιών στα τέλη του 2018 και ολοκλήρωση το 2022.
      Κρήτη - Αττική
      Ο ΑΔΜΗΕ προχώρησε ήδη στη σύσταση εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV) που θα αναλάβει την κατασκευή της διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής στο πλαίσιο της σχετικής απόφασης της ΡΑΕ. Το όνομα αυτής είναι «Αριάδνη Interconnection» και το αρχικό μετοχικό της κεφάλαιο ανέρχεται σε 200 εκατ. ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο 26% της μέγιστης εκτιμώμενης συνολικής επένδυσης που έχει υπολογισθεί σε 770 εκατ. ευρώ.
      Οι Αμερικανοί
      H αμερικανική κυβέρνηση έχει υποστηρίξει ανοικτά επενδυτές που βρέθηκαν απέναντι σε Κινέζους στη διεκδίκηση ελληνικών assets. Για παράδειγμα, στήριξε το Exin, το οποίο διεκδίκησε απέναντι στην κινεζική Fosun την Εθνική Ασφαλιστική, μια εξαγορά που κατέληξε σε φιάσκο. Πιο πρόσφατα, ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου Γ. Ρος τάχθηκε ανοικτά υπέρ της προσπάθειας της Onex Shipyards να διεκδικήσει εκτός των Ναυπηγείων Νεωρίου και αυτά του Σκαραμαγκά και της Ελευσίνας, για τα οποία φέρεται να ενδιαφέρεται η Cosco.
    2. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Την πλήρη κατάργηση από τα κτήρια των καυστήρων που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα μέχρι το 2040 ζητά από τα κράτη μέλη η Κομισιόν με τη νέα αναθεωρημένη Οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτηρίων.
      Αν και ο στόχος αυτός θεωρείται μέχρι και ανέφικτος, ειδικά στην Ελλάδα που η θέρμανση των κατοικιών βασίζεται στο φυσικό αέριο και το πετρέλαιο, η νέα οδηγία δίνει με έμφαση την κατεύθυνση της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στη θέρμανση.
      Όπως αναφέρουν πληροφορίες από το υπουργείο Ενέργειας, το κόστος εφαρμογής μια τέτοιας πολιτικής θα ήταν τεράστιο, καθώς θα είναι πολύ δαπανηρή η αλλαγή στις εγκαταστάσεις και δεν περιλαμβάνεται ένας τέτοιος στόχος στο ελληνικό ΕΣΕΚ.
      Ειδικότερα, επετεύχθη τις προηγούμενες μέρες προσωρινή συμφωνία μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη μείωση των εκπομπών και της χρήσης ενέργειας των κτιρίων σε ολόκληρη την ΕΕ, με την ενισχυμένη οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, που στοχεύει να στηρίξει τις προσπάθειες της ΕΕ για την απαλλαγή των κτιρίων από τις ανθρακούχες εκπομπές σε ολόκληρη την Ένωση.
      Η αναθεωρημένη οδηγία εισάγει σαφή νομική βάση για τον καθορισμό, από τα κράτη μέλη, απαιτήσεων για τις μονάδες παραγωγής θερμότητας με βάση τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, το είδος του χρησιμοποιούμενου καυσίμου ή το ελάχιστο μερίδιο ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που χρησιμοποιείται για θέρμανση.
      Τα κράτη μέλη τονίζεται ότι θα πρέπει επίσης να θεσπίσουν ειδικά μέτρα για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων στον τομέα της θέρμανσης και της ψύξης με σκοπό την πλήρη σταδιακή κατάργηση των λεβήτων που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα έως το 2040. 
      Καθαρότερα κτήρια
      Η νέα Οδηγία δίνει κίνητρα για ανακαινίσεις, με έμφαση στα παλαιότερα κτήρια και ακόμη πιο φιλόδοξους στόχους για τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος των κτηρίων.
      Πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο ο συγκεκριμένος αντίκτυπος της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής των ανθρώπων, στα σπίτια και στους χώρους εργασίας τους, ενώ θα μειώσει τους λογαριασμούς ενέργειας.
      Η συμφωνία αυτή θα ενισχύσει επίσης την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ευρώπης σύμφωνα με το σχέδιο REPowerEU και θα αποτελέσει ισχυρό οικονομικό κίνητρο για καθαρότερα κτίρια στην ΕΕ.
      Κτήρια με καλύτερες επιδόσεις για τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας και την περικοπή των εκπομπών
      Η αναθεωρημένη οδηγία θα ορίσει σειρά μέτρων που θα βοηθήσουν τις κυβερνήσεις της ΕΕ να ενισχύσουν διαρθρωτικά την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, με ιδιαίτερη έμφαση στα κτίρια με τις χειρότερες επιδόσεις.
      Κάθε κράτος μέλος θα υιοθετήσει τη δική του εθνική πορεία για τη μείωση της μέσης χρήσης πρωτογενούς ενέργειας των οικιστικών κτιρίων κατά 16 % έως το 2030 και κατά 20-22 % έως το 2035, παρέχοντας επαρκή ευελιξία ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι εθνικές συνθήκες.
      Τα κράτη μέλη είναι ελεύθερα να επιλέξουν ποια κτίρια θα στοχεύσουν και ποια μέτρα θα λάβουν.
      Τα εθνικά μέτρα θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι τουλάχιστον το 55 % της μείωσης της μέσης χρήσης πρωτογενούς ενέργειας επιτυγχάνεται μέσω της ανακαίνισης των κτιρίων με τις χειρότερες επιδόσεις.
      Όσον αφορά το μη οικιστικό κτιριακό απόθεμα, οι αναθεωρημένοι κανόνες απαιτούν τη σταδιακή βελτίωσή του μέσω ελάχιστων προτύπων ενεργειακής απόδοσης. Αυτό θα οδηγήσει στην ανακαίνιση του 16 % των κτιρίων με τις χειρότερες επιδόσεις έως το 2030 και του 26 % των κτιρίων με τις χειρότερες επιδόσεις έως το 2033.
      Τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να εξαιρούν ορισμένες κατηγορίες οικιστικών και μη οικιστικών κτιρίων από τις υποχρεώσεις αυτές, συμπεριλαμβανομένων των ιστορικών κτιρίων ή των εξοχικών κατοικιών.
      Τα βελτιωμένα πιστοποιητικά ενεργειακής απόδοσης (ΠΕΑ) θα βασίζονται σε ένα κοινό υπόδειγμα της ΕΕ με κοινά κριτήρια, ώστε να ενημερώνονται καλύτερα οι πολίτες και να διευκολύνονται οι αποφάσεις χρηματοδότησης σε ολόκληρη την ΕΕ.
      Ενεργειακή φτώχεια
      Για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας και τη μείωση των λογαριασμών ενέργειας, τα μέτρα χρηματοδότησης θα πρέπει να παρέχουν κίνητρα για τις ανακαινίσεις και να λειτουργούν συνοδευτικά ως προς αυτές, αλλά και να στοχεύουν ιδίως ευάλωτους πελάτες και κτίρια με τις χειρότερες επιδόσεις, στα οποία ζει υψηλότερο ποσοστό ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών.
      Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να διασφαλίσουν ότι υπάρχουν διασφαλίσεις για τους ενοικιαστές, ώστε να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του κινδύνου έξωσης ευάλωτων νοικοκυριών που προκαλείται από δυσανάλογες αυξήσεις ενοικίων μετά από ανακαίνιση.
      Ενεργοποίηση κύματος ανακαινίσεων
      Η αναθεωρημένη οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων περιλαμβάνει μέτρα για τη βελτίωση τόσο του στρατηγικού σχεδιασμού των ανακαινίσεων όσο και των εργαλείων που θα διασφαλίζουν οτι θα γίνουν οι εν λόγω ανακαινίσεις.
      Με βάση με τις συμφωνηθείσες διατάξεις, τα κράτη μέλη:
        θεσπίζουν εθνικά σχέδια ανακαίνισης κτιρίων για τη χάραξη της εθνικής στρατηγικής απανθρακοποίησης του κτιριακού αποθέματος και τον προσδιορισμό των τρόπων αντιμετώπισης των φραγμών που εξακολουθούν να υφίστανται, όπως η χρηματοδότηση, η κατάρτιση και η προσέλκυση περισσότερων ειδικευμένων εργαζομένων, θεσπίζουν εθνικά διαβατήρια ανακαίνισης κτιρίων που θα καθοδηγούν τους ιδιοκτήτες κτιρίων στις σταδιακές ανακαινίσεις τους με στόχο τα κτίρια μηδενικών εκπομπών.δημιουργούν υπηρεσίες μίας στάσης για τους ιδιοκτήτες κατοικιών, τις ΜΜΕ και όλους τους παράγοντες της αξιακής αλυσίδας ανακαίνισης, ώστε να λαμβάνουν ειδική και ανεξάρτητη στήριξη και καθοδήγηση. Επιπλέον, η συμφωνία θα βοηθήσει την ΕΕ να καταργήσει σταδιακά τους λέβητες που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα. Επιδοτήσεις για την εγκατάσταση αυτόνομων λεβήτων που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα δεν θα επιτρέπονται από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά. Η αναθεωρημένη οδηγία εισάγει σαφή νομική βάση για τον καθορισμό, από τα κράτη μέλη, απαιτήσεων για τις μονάδες παραγωγής θερμότητας με βάση τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, το είδος του χρησιμοποιούμενου καυσίμου ή το ελάχιστο μερίδιο ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές που χρησιμοποιείται για θέρμανση. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να θεσπίσουν ειδικά μέτρα για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων στον τομέα της θέρμανσης και της ψύξης με σκοπό την πλήρη σταδιακή κατάργηση των λεβήτων που λειτουργούν με ορυκτά καύσιμα έως το 2040.  Τόνωση της βιώσιμης κινητικότητας
      Η συμφωνία θα ενισχύσει επίσης την υιοθέτηση της βιώσιμης κινητικότητας χάρη στις διατάξεις για την προκαλωδίωση, τα σημεία επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και τους χώρους στάθμευσης ποδηλάτων.
      Η προκαλωδίωση θα καταστεί ο κανόνας για τα νέα και ανακαινισμένα κτίρια, διευκολύνοντας έτσι την πρόσβαση σε υποδομές επαναφόρτισης και συμβάλλοντας στη φιλοδοξία της ΕΕ για το κλίμα.
      Επιπλέον, θα ενισχυθούν οι απαιτήσεις σχετικά με τον αριθμό των σημείων επαναφόρτισης τόσο σε οικιστικά όσο και σε μη οικιστικά κτίρια. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να άρουν τα εμπόδια στην εγκατάσταση σημείων επαναφόρτισης, ώστε να διασφαλιστεί ότι το «δικαίωμα σύνδεσης» θα γίνει πραγματικότητα.
      Συνολικά, τα σημεία επαναφόρτισης θα πρέπει να καθιστούν δυνατή την έξυπνη φόρτιση και, όπου χρειάζεται, την αμφίδρομη φόρτιση. Τέλος, οι διατάξεις θα διασφαλίσουν ότι υπάρχουν επαρκείς θέσεις στάθμευσης για ποδήλατα, συμπεριλαμβανομένων των ποδηλάτων μεταφοράς φορτίου.
      Πρότυπο μηδενικών εκπομπών για τα νέα κτήρια
      Με την αναθεωρημένη οδηγία τα κτίρια μηδενικών εκπομπών θα καταστούν νέο πρότυπο για τα νέα κτίρια.
      Βάσει της συμφωνίας, όλα τα νέα οικιστικά και μη οικιστικά κτίρια πρέπει να έχουν μηδενικές επιτόπιες εκπομπές από ορυκτά καύσιμα, από την 1η Ιανουαρίου 2028 για τα δημόσια κτίρια και από την 1η Ιανουαρίου 2030 για όλα τα άλλα νέα κτίρια, με δυνατότητα ειδικών εξαιρέσεων.
      Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να διασφαλίσουν ότι τα νέα κτίρια είναι έτοιμα για ηλιακή ενέργεια, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να είναι κατάλληλα για τη φιλοξενία φωτοβολταϊκών ή ηλιοθερμικών εγκαταστάσεων οροφής.
      Οι εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας θα αποτελούν τον κανόνα για τα νέα κτίρια. Για τα υφιστάμενα δημόσια και μη οικιστικά κτίρια, οι εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας θα πρέπει να τοποθετηθούν σταδιακά, αρχής γενομένης από το 2027, όπου αυτό είναι τεχνικά, οικονομικά και λειτουργικά εφικτό. Οι διατάξεις αυτές θα τεθούν σε ισχύ σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, ανάλογα με τον τύπο και το μέγεθος του κτιρίου.
      Επόμενα βήματα
      Η σημερινή συμφωνία θα πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία αυτή, η νέα νομοθεσία θα δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ένωσης και θα τεθεί σε ισχύ.
      Ιστορικό
      Τα κτήρια ευθύνονται για περίπου το 40 % της κατανάλωσης ενέργειας στην ΕΕ, περισσότερο από το ήμισυ της κατανάλωσης φυσικού αερίου στην ΕΕ (κυρίως μέσω θέρμανσης, ψύξης και ζεστού νερού οικιακής χρήσης) και για το 36 % των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με την ενέργεια. Επί του παρόντος, περίπου το 35 % των κτιρίων της ΕΕ είναι ηλικίας άνω των 50 ετών και σχεδόν το 75 % του κτιριακού αποθέματος είναι ενεργειακά μη αποδοτικό.
      Ταυτόχρονα, το μέσο ετήσιο ποσοστό ενεργειακής ανακαίνισης είναι μόλις 1 % περίπου.
      Το 2020, η Επιτροπή παρουσίασε τη στρατηγική της για το κύμα ανακαινίσεων, η οποία εντάσσεται στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, στο πλαίσιο της οποίας η αναθεώρηση της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων αποτελεί βασική πρωτοβουλία.
      Όπως ορίζεται στη στρατηγική για το κύμα ανακαινίσεων, η Επιτροπή έχει ως στόχο να διπλασιάσει τουλάχιστον τα ποσοστά ανακαίνισης έως το 2030 και να διασφαλίσει ότι οι ανακαινίσεις οδηγούν σε υψηλότερη ενεργειακή απόδοση και περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στα κτίρια.
      Η πρόταση της Επιτροπής για αναθεώρηση της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, του Δεκεμβρίου 2021, συμπληρώθηκε περαιτέρω από πρόσθετα στοιχεία σχετικά με την ανάπτυξη ηλιακής ενέργειας σε κτίρια στο πλαίσιο του σχεδίου REPowerEU τον Μάιο του 2022.
    3. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Η μικρομεσαία επιχείρηση ή ο ελεύθερος επαγγελματίας εγκαθιστά στην έδρα του ένα φωτοβολταϊκό για να περιορίσει το ενεργειακό κόστος. Η φορολογική νομοθεσία του επιτρέπει να εκπέσει από τα ακαθάριστα έσοδά του όχι μόνο το κόστος της επένδυσης αλλά και άλλα τόσα χρήματα.
      Έτσι, αν η δαπάνη είναι 10.000 ευρώ, θα εκπέσει 20.000 ευρώ και θα εξασφαλίσει έκπτωση φόρου 4.400 ευρώ για όσους φορολογούνται με τον οριζόντιο συντελεστή του 22%. Και το φωτοβολταΪκό είναι μόνο ένα παράδειγμα. Υπάρχουν πολλές ακόμη «πράσινες» επενδύσεις που επιδοτούνται έμμεσα με τον συγκεκριμένο τρόπο. Περιγράφονται αναλυτικά στην Κοινή Υπουργική Απόφαση που εκδόθηκε. Ουσιαστικά, επιδοτούνται τιμολόγια που θα κοπούν από επιχειρήσεις με συγκεκριμένους κωδικούς δραστηριότητας. Θα υποβάλλονται κάποια ξεχωριστά έντυπα μαζί με τη φορολογική δήλωση -το πρόγραμμα θα τρέξει για την περίοδο 2023-2025- και το όφελος θα αποτυπώνεται στην εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης.
      Δικαιούχοι της προσαυξημένης έκπτωσης είναι:
      α) φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα και
      β) νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, εφόσον χαρακτηρίζονται ως μικρομεσαίες επιχειρήσεις  (εξαιρούνται από την εφαρμογή της παρούσας οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τομείς της πρωτογενούς γεωργικής παραγωγής και  της μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών προϊόντων)
      Οι δαπάνες που θα αναγνωριστούν θα πρέπει ουσιαστικά να εντάσσονται στους ακόλουθους τομείς:
      – Προστασία και διαχείριση δασικού περιβάλλοντος, εξυγίανση και καθαρισμός εδάφους, υδάτων, θαλάσσιων περιοχών, αέρα και έλεγχο ρύπανσης με σκοπό την υπέρβαση ενωσιακών προτύπων ή την πρόωρη εφαρμογή τους, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας και της εκπόνησης σχετικών μελετών.
      – Δράσεις Βελτίωσης Ενεργειακής Απόδοσης, εξοικονόμησης ενέργειας (παραγόμενη και καταναλισκόμενη), πράσινης μετάβασης και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας και της εκπόνησης σχετικών μελετών.
      – Έρευνα και πειραματική ανάπτυξη στη βιοτεχνολογία και έρευνα στην τεχνολογία του ηλεκτρισμού.
      Η προσαυξημένη έκπτωση επί των υπόψη δαπανών που αφορούν σε πράσινη οικονομία, ενέργεια και ψηφιοποίηση, διενεργείται εξωλογιστικά με την υποβολή της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος του δικαιούχου, στα έτη πραγματοποίησης των εν λόγω δαπανών. Ως έτος πραγματοποίησης των δαπανών αυτών νοείται το έτος που αυτές αφορούν. Σε περίπτωση που μετά την αφαίρεση του ποσοστού της προσαυξημένης έκπτωσης προκύψουν ζημίες, αυτές μεταφέρονται, 
      Είδη δαπανών που αφορούν σε πράσινη οικονομία, ενέργεια και ψηφιοποίηση
      ΚΑΔ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ
      02401007 Υπηρεσίες πυροπροστασίας δάσους
      26114101 Κατασκευή φωτοβολταϊκών κυττάρων
      28112400 Κατασκευή ανεμογεννητριών
      39001100 Υπηρεσίες εξυγίανσης και καθαρισμού εδάφους και υπόγειων υδάτων
      39001200 Υπηρεσίες εξυγίανσης και καθαρισμού επιφανειακών υδάτων
      39001201 Υπηρεσίες καθαρισμού και απορρύπανσης θαλάσσιων περιοχών
      39001300 Υπηρεσίες εξυγίανσης και καθαρισμού αέρα
      39002000 Άλλες υπηρεσίες εξυγίανσης και εξειδικευμένου ελέγχου ρύπανσης
      39002100 Υπηρεσίες εξυγίανσης, περιορισμού της ρύπανσης, ελέγχου και παρακολούθησης εργοτάξιου και άλλες υπηρεσίες εξυγίανσης εργοτάξιου
      39002101 Υπηρεσίες διαχείρισης βιομηχανικών ρύπων
      39002102 Υπηρεσίες ελέγχου βιομηχανικού και εργασιακού περιβάλλοντος
      39002300 Άλλες υπηρεσίες εξειδικευμένου ελέγχου ρύπανσης
      43221101 Εγκατάσταση παροχών νερού με πίεση για πυρόσβεση (περιλαμβανομένων των πυροσβεστικών κρουνών)
      46691551 Χονδρικό εμπόριο μηχανημάτων μετατροπής ηλιακής ενέργειας σε ηλεκτρική
      46691572 Χονδρικό εμπόριο φωτοβολταϊκών στοιχείων
      47545441 Λιανικό εμπόριο φωτοβολταϊκών στοιχείων
      70221503 Υπηρεσίες δασολογικών μελετών (διαχείρισης δασών και ορεινών βοσκοτόπων, δασοτεχνικής διευθέτησης ορεινών λεκανών, χειμάρρων, αναδασώσεων, δασικών οδών και δασικών μεταφορικών εγκαταστάσεων)
      Υπηρεσίες εκπόνησης ενεργειακών μελετών (θερμοηλεκτρικών, υδροηλεκτρικών, πυρηνικών
      71121302 κλπ)
      71121907 Υπηρεσίες εκπόνησης τεχνικών μελετών σχετικών με τη μόλυνση
      72191500 Υπηρεσίες έρευνας και πειραματικής ανάπτυξης στις γεωεπιστήμες και στις επιστήμες περιβάλλοντος
      72191501 Υπηρεσίες περιβαλλοντικής έρευνας
      72194002 Υπηρεσίες έρευνας στη δασοκομία
      74901300 Υπηρεσίες παροχής περιβαλλοντικών συμβουλών
      72110000 Έρευνα και πειραματική ανάπτυξη στη βιοτεχνολογία
      72111000 Υπηρεσίες έρευνας και πειραματικής ανάπτυξης στη βιοτεχνολογία για την υγεία, το περιβάλλον, τη γεωργία και άλλες εφαρμογές
      72111100 Υπηρεσίες έρευνας και πειραματικής ανάπτυξης στη βιοτεχνολογία της υγείας
      72111200 Υπηρεσίες έρευνας και πειραματικής ανάπτυξης στην περιβαλλοντική και βιομηχανική βιοτεχνολογία
      72111300 Υπηρεσίες έρευνας και πειραματικής ανάπτυξης στη γεωργική βιοτεχνολογία
      72112000 Έρευνα και παραγωγή πρωτοτύπων ανάπτυξης στη βιοτεχνολογία
      72192906 Υπηρεσίες έρευνας στην τεχνολογία του ηλεκτρισμού
    4. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      «Οταν κάτι δεν πωλείται, δεν πρέπει να παράγεται». Ο βασικός αυτός κανόνας της οικονομίας δεν ισχύει στην περίπτωση της ηλεκτρικής ενέργειας. Η πράσινη παραγωγή των ΑΠΕ δεν έλαβε υπόψη της την παράμετρο ζήτηση, αφού οι στόχοι της ενεργειακής μετάβασης της διασφάλισαν εγγυημένη πώληση και εγγυημένη τιμή.
      Κάπως έτσι υπερκαλύψαμε ως χώρα τους ευρωπαϊκούς στόχους έχοντας εγκαταστήσει μέχρι σήμερα 16.000 μεγαβάτ ΑΠΕ, όταν η ζήτηση σε ηλεκτρική ενέργεια δεν ξεπερνάει τις ώρες αιχμής τις 11.000 μεγαβάτ, ενώ έργα επιπλέον ισχύος 15.000 μεγαβάτ έχουν λάβει από τον ΑΔΜΗΕ όρους σύνδεσης με το δίκτυο και κάθε μήνα υποβάλλονται αιτήσεις για νέα ισχύ 1.000 μεγαβάτ.
      Οι «αρρυθμίες»
      Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, η σημαντική αυτή απόκλιση μεταξύ προσφοράς και ζήτησης ευθύνεται για τις πολλαπλές «αρρυθμίες» του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας, που δεν διαθέτει επί του παρόντος συστήματα αποθήκευσης και θα πρέπει να βρίσκει τρόπους να ισορροπεί για να μην καταρρεύσει και προκαλέσει γενική συσκότιση. Η ευστάθεια του συστήματος, πέρα από το ότι απαιτεί από τον ΑΔΜΗΕ μια ταχυδακτυλουργική διαχείριση ανά δεκαπεντάλεπτο σε περιόδους χαμηλής ζήτησης, όπως αυτή που διανύουμε, προσθέτει κόστη για τους καταναλωτές που ροκανίζουν τις φθηνές τιμές των ΑΠΕ και παράλληλα δημιουργεί έδαφος για υπερκέρδη από τους συμμετέχοντες στην αγορά. Αυτό, σε συνδυασμό με σειρά στρεβλώσεων, εκτοξεύει το ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
      Ο κωδικός ΛΠ3
      Τα κόστη που προκύπτουν για την ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος έχουν τον κωδικό ΛΠ3. Το ποσό του ΛΠ3, σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποίησε η Grant Thornton για λογαριασμό της Ενωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ) και παρουσίασε η «Κ», το 2024 (Ιανουάριος – Νοέμβριος) αυξήθηκε κατά 31,6% έναντι του 2023 και διαμορφώθηκε στα 395 εκατ. ευρώ, από 300 εκατ. ευρώ το 2023 (11μηνο). Το ίδιο διάστημα η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε μόλις 3,3%, στις 37,5 TWh, από 36,3 TWh.
      Για την υψηλή τάση, τις ενεργοβόρες δηλαδή βιομηχανίες που είναι εκτεθειμένες στον διεθνή ανταγωνισμό, η επιβάρυνση αυτή ήταν ακόμη μεγαλύτερη. Το 11μηνο του 2024 ο ΛΠ3 έφτασε στα 64,6 εκατ. ευρώ έναντι 47,2 εκατ. ευρώ το 11μηνο του 2023 (αύξηση 37%), με την κατανάλωση το ίδιο διάστημα να έχει αυξηθεί μόλις 4%.
      Η έρευνα αποδίδει τη σημαντική αυτή αύξηση στις υψηλές προσφορές των μονάδων που καλούνται να εξισορροπήσουν την ενέργεια με τη ζήτηση σε πραγματικό χρόνο.
      Καθημερινά οι προμηθευτές δηλώνουν στο Χρηματιστήριο Ενέργειας τις ποσότητες που θα χρειαστούν την επόμενη ημέρα για την κάλυψη των αναγκών των πελατών τους και οι παραγωγοί αντιστοίχως τις μονάδες και την αντίστοιχη παραγωγή για την κάλυψη αυτής της ζήτησης, υποβάλλοντας τις προσφορές τους στην αποκαλούμενη αγορά της επόμενης ημέρας.
      Ο ΑΔΜΗΕ καλείται στη συνέχεια να ζητήσει από κάποιες μονάδες να ανεβάσουν την απόδοσή τους ή να τη μειώσουν αντιστοίχως για να ισορροπήσει σε πραγματικό χρόνο την προσφορά με τη ζήτηση και να μην απειληθεί το σύστημα με μπλακ άουτ. Οσο μεγαλύτερη είναι η απόκλιση προσφοράς – ζήτησης, τόσο αυξάνεται το κόστος εξισορρόπησης και η απόκλιση μεγαλώνει όσο αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ λόγω της ασταθούς και μη προβλέψιμης παραγωγής τους.
      Οταν η ζήτηση είναι υψηλότερη από αυτή που είχε προβλεφθεί και χρειάζονται επειγόντως επιπλέον φορτία, αυτά οι παραγωγοί ενέργειας τα προσφέρουν με ακόμη πιο υψηλές τιμές. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τη μελέτη της Grant Thornton, τον Νοέμβριο του 2024 η μέση τιμή των έκτακτων φορτίων που χρειάστηκαν για την ευστάθεια του συστήματος διαμορφώθηκε στα 219 ευρώ/MWh, όταν η τιμή για τα «κανονικά» φορτία ήταν 145,243 ευρώ/MWh.
      Σημειώνεται πως αυτή η πρακτική δεν είναι παράνομη, δεν παραβιάζει το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς. Επίσης, συνήθως δεν συμβαίνει να λείπει ενέργεια και να χρειάζονται επιπλέον φορτία. Συνήθως συμβαίνει το αντίθετο.
      Η υπερδήλωση φορτίων
      Η Grant Thornton, στη μελέτη της για τον λογαριασμό προσαυξήσεων (ΛΠ3), εντοπίζει συμπεριφορές που, σύμφωνα με την ΕΒΙΚΕΝ, χρήζουν διερεύνησης ως προς τη νομιμότητά τους από τις αρμόδιες Αρχές. Συγκεκριμένα, διαπιστώνει ότι την περίοδο Ιανουαρίου 2023 – Νοεμβρίου 2024 οι προμηθευτές ενέργειας υπερδηλώνουν φορτία. Δηλώνουν δηλαδή στο Χρηματιστήριο Ενέργειας παραπάνω ποσότητες από αυτές που χρειάζονται για τους πελάτες τους, τάση που συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Και όπως επισημαίνει η ΕΒΙΚΕΝ στη σχετική επιστολή της προς την αρμόδια αρχή (ΡΑΑΕΥ) και τον ΑΔΜΗΕ, αυτό «υποδηλώνει στρατηγική». Η υπερδήλωση φορτίου κυμαίνεται στο 5%-7,5% και έχει ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση υψηλότερων τιμών στη χονδρεμπορική αγορά, αφού αυξάνει πλασματικά τη ζήτηση. Αυτό μάλιστα γίνεται παρότι για αυτές τις αποκλίσεις οι προμηθευτές τιμωρούνται από τον ΑΔΜΗΕ με τη «χρέωση μη συμμόρφωσης». Εξ αυτού του λόγου η ΕΒΙΚΕΝ «δείχνει» τους καθετοποιημένους παίκτες της αγοράς. Οπως αναφέρει στην «Κ», «το όφελος που έχουν από την άνοδο της τιμής στη χονδρεμπορική αγορά είναι μεγαλύτερο από τη ζημία που θα έχουν στην αγορά εξισορρόπησης ως προμηθευτές». Η ΕΒΙΚΕΝ με την επιστολή της ζητάει να διενεργηθεί από τον ΑΔΜΗΕ μελέτη «η οποία θα αναδείξει ποιοι μεγάλοι παίκτες ακολουθούν συστηματικά αυτή την πολιτική, καθώς επίσης εάν η υπερδήλωση του φορτίου εντοπίζεται σε συγκεκριμένες περιόδους ή και ώρες μέσα στην ημέρα».
      Οι μηδενικές τιμές
      Τις μεσημεριανές ώρες που η παραγωγή των ΑΠΕ κορυφώνεται λόγω των φωτοβολταϊκών, οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά υποχωρούν αλλά πάντα λίγο πάνω από το μηδέν, σε αντίθεση με άλλες χώρες όπου μηδενίζονται ή και γυρνούν σε αρνητικές. Aυτό συμβαίνει γιατί αν οι τιμές μηδενιστούν πάνω από δύο συνεχόμενες ώρες, βάσει του κανονισμού λειτουργίας της αγοράς, δεν θα πληρωθούν. Κρατώντας τις τιμές λίγο πάνω από το μηδέν, θα πληρωθούν για ένα προϊόν που έχει μηδενική ζήτηση τις συγκεκριμένες ώρες. Και θα πληρωθούν με την εγγυημένη τιμή που έχουν διασφαλίσει μέσω συμβάσεων. Η πρακτική αυτή μεταφέρει ελλείμματα στον Ειδικό Λογαριασμό των ΑΠΕ που καλύπτονται από τους καταναλωτές μέσω του τέλους υπέρ ΑΠΕ (ΕΤΜΕΑΡ) που πληρώνουν στους λογαριασμούς ρεύματος. Ετσι χάνεται για τους καταναλωτές ένα μέρος του οφέλους από τη χαμηλή τιμή στη χονδρεμπορική αγορά που διαμορφώνουν οι ΑΠΕ.
      Η δεύτερη παράπλευρη απώλεια αυτής της πρακτικής είναι οι εισαγωγές και οι περικοπές ενέργειας. Δεδομένου ότι στις γειτονικές αγορές με τις οποίες είναι συζευγμένη η ελληνική αγορά (Βουλγαρία, Ρουμανία) η χονδρεμπορική τιμή μηδενίζει συχνά τις μεσημεριανές ώρες γιατί και εκεί έχουν υψηλή παραγωγή από φωτοβολταϊκά, αυξάνονται οι εισαγωγές προς το ελληνικό σύστημα και έτσι μεγαλώνει η ανάγκη για περικοπές προκειμένου να κρατηθεί όρθιο. Την Παρασκευή, για παράδειγμα, ο συνδυασμός χαμηλής ζήτησης, υψηλής παραγωγής ΑΠΕ και αυξημένων εισαγωγών (21,3 GWh, 14% της συνολικής ζήτησης) από Βουλγαρία οδήγησαν σε περικοπές 9,9 GWh. Η συνθήκη αυτή δυσκολεύει εξαιρετικά τον στόχο να καταστεί η χώρα εξαγωγέας πράσινης ενέργειας.
      Λόγω της υψηλής μεταβλητότητας των ΑΠΕ, επίσης, ο ΑΔΜΗΕ σχεδόν καθημερινά την τελευταία εβδομάδα δίνει εντολές να μπουν στο σύστημα θερμικές μονάδες εκτός αγοράς τις οποίες πληρώνει ακριβότερα, κάτι που επίσης ανεβάζει την τιμή στη χονδρεμπορική αγορά και το ενεργειακό κόστος για τους τελικούς καταναλωτές.
    5. Ενέργεια-ΑΠΕ

      tetris

      Οταν ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ υπόσχεται πως από την πρώτη ημέρα του στον Λευκό Οίκο θα εγκρίνει νέες εξορύξεις πετρελαίου, νέους αγωγούς και νέα διυλιστήρια και όταν διορίζει υπουργό Ενέργειας τον ιδιοκτήτη μιας πετρελαϊκής, είναι σαφές ότι αρχίζει μια νέα εποχή κυριαρχίας των ορυκτών καυσίμων και προφανές ότι μπαίνει σε δεύτερη μοίρα η μετάβαση στην καθαρή ενέργεια. Πολλώ δε μάλλον όταν στην Ευρώπη οι πετρελαϊκοί κολοσσοί υπαναχωρούν από τις υποσχέσεις που έδωσαν τα τελευταία χρόνια για εκτεταμένες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και επενδύουν ξανά δισεκατομμύρια σε νέα σχέδια εξόρυξης υδρογονανθράκων.
      Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, σε ό,τι αφορά τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ είναι απολύτως συνεπής, καθώς στην πρώτη του θητεία κορυφώθηκε η παραγωγή των αμερικανικών βιομηχανικών σχιστολιθικού πετρελαίου, δίνοντάς του τη δυνατότητα να υπερηφανεύεται πως επί των ημερών του η υπερδύναμη κατέκτησε την πλήρη ενεργειακή αυτάρκειά της. Οι ευρωπαϊκές πετρελαϊκές, όμως, είχαν στραφεί στην καθαρή ενέργεια όταν φαινόταν πιο αποδοτική επένδυση από την επένδυση στους υδρογονάνθρακες. Τόσο η ΒΡ όσο και άλλες ενεργειακές υποσχέθηκαν να μειώσουν δραστικά την παραγωγή τους σε υδρογονάνθρακες μέχρι τα τέλη της δεκαετίας, αλλά οι υποσχέσεις τους αυτές δόθηκαν το 2020. Ηταν το φοβερό έτος της πανδημίας, όταν με τα πρώτα lockdowns και την αναστολή της οικονομικής δραστηριότητας είχε κυριολεκτικά εξανεμιστεί η ζήτηση για πετρέλαιο και καταγράφηκε η πρωτοφανής υποχώρηση της τιμής του μαύρου χρυσού σε αρνητικό έδαφος. Ετσι τώρα αναιρούν μια στροφή ιστορικής σημασίας και επιστρέφουν στις ρίζες τους, μολονότι η συγκυρία δεν αφήνει πλέον περιθώρια αμφιβολίας για το κατεπείγον της κλιματικής αλλαγής.
      Την τάση είχε καταγράψει από το περασμένο έτος η Global Data, εταιρεία δεδομένων και αναλύσεων, και είχε προβλέψει ότι θα συνεχιστεί και θα ενταθεί μέσα στο 2024. Οπως και μεγάλο μέρος των αναλυτών του κλάδου, την απέδιδε κατά κύριο λόγο στην ενεργειακή κρίση που προέκυψε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, τονίζοντας ότι «ο πόλεμος στην Ουκρανία ενέτεινε την παγκόσμια ανησυχία για την ενεργειακή ασφάλεια και τα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες εξώθησαν τις χώρες να στραφούν στα ορυκτά καύσιμα, με αποτέλεσμα να εκτοξευθεί η ζήτηση για πετρέλαιο και φυσικό αέριο». Οι επικεφαλής των πετρελαϊκών κολοσσών δεν κρύβουν, πάντως, ότι το κίνητρό τους είναι η κερδοφορία και η απόδοση των επενδύσεών τους, που υπερτερούν σαφώς όταν οι επενδύσεις γίνονται σε ορυκτά καύσιμα και όχι σε ανανεώσιμες πηγές. Μιλώντας προσφάτως στους New York Times, ο Μάρεϊ Αουχίνκλος, διευθύνων σύμβουλος της ΒΡ, ήταν απολύτως σαφής, καθώς τόνισε πως προτεραιότητα της εταιρείας είναι το κέρδος γι’ αυτό «θα επικεντρώνεται στην απόδοση των επενδύσεών της και θα διασφαλίζει πως οι νέες επιχειρήσεις μας θα μπορούν να ανταγωνιστούν για την προσέλκυση κεφαλαίων».
      Στη διάρκεια του περασμένου έτους η ΒΡ διέγραψε επενδύσεις της σε αιολική ενέργεια αξίας 1,1 δισ. δολ. και προσφάτως ανακοίνωσε ότι θα πουλήσει και άλλα σχέδιά της σε αιολική. Τώρα σχεδιάζει να επενδύσει δισεκατομμύρια σε νέες εξορύξεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, μεταξύ των οποίων και στον Κόλπο του Μεξικού και στη Μέση Ανατολή. Παρόμοια κινούνται η Shell και η κρατική εταιρεία της Νορβηγίας Equinor, που περιορίζουν τις επενδύσεις τους στην ενεργειακή μετάβαση.
      Το σχέδιο Τραμπ για το πετρέλαιο
      Ο Ντόναλντ Τραμπ συνοψίζει την ενεργειακή ατζέντα του στη φράση «drill, baby, drill», σε ελεύθερη απόδοση «εξόρυξε, αγάπη μου, εξόρυξε», σε ένα σύνθημα του οποίου δεν έχει την πατρότητα. Ανήκει στον Μάικλ Στιλ, τον πρώτο Αφροαμερικανό που είχε αναλάβει διοικητής της πολιτείας του Μέριλαντ και άλλοτε πρόεδρο της Εθνικής Ρεπουμπλικανικής Επιτροπής. Το 2008, σε ομιλία του τότε ενώπιον της Εθνικής Ρεπουμπλικανικής Επιτροπής, ο Στιλ καλούσε την υπερδύναμη να επιδιώξει την ενεργειακή αυτάρκειά της και να απεξαρτηθεί από τις απρόβλεπτες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες της Μέσης Ανατολής. «Ας μειώσουμε την εξάρτησή μας από τις ξένες πηγές πετρελαίου και ας προωθήσουμε την εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου», είχε πει, καταλήγοντας: «Για να το πω απλά, εξόρυξε, αγάπη μου, εξόρυξε και εξόρυξε τώρα». Πρόσφατα ο Στιλ εξέφρασε τη θλίψη του για το γεγονός ότι οικειοποιήθηκε το σύνθημά του ο Ντόναλντ Τραμπ και τόνισε ότι, με την επέλαση των ηλεκτροκίνητων οχημάτων, σήμερα το αντίστοιχο θα ήταν «βάλε την πρίζα, αγάπη μου, βάλε την πρίζα».
      Το κατά πόσον θα μπορέσει να μεταφραστεί σε πράξη η υπόσχεση του Τραμπ για αύξηση της παραγωγής πετρελαίου αμφισβητείται, καθώς η παραγωγή πετρελαίου στις ΗΠΑ κορυφώθηκε ήδη στη διάρκεια της θητείας του Τζο Μπάιντεν. Σήμερα η υπερδύναμη παράγει 13,4 εκατ. βαρέλια πετρέλαιο την ημέρα και υπολογίζει να φτάσει τα 13,6 εκατ. μέσα στο επόμενο έτος, ενώ η εταιρεία συμβούλων και ερευνών Eurasia Group πιθανολογεί πως θα φτάσει στα 14 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Η υπερδύναμη είναι προ πολλού πρώτη σε παραγωγή πετρελαίου παγκοσμίως και υπερβαίνει σαφώς τους παραδοσιακούς κολοσσούς της παγκόσμιας αγοράς «μαύρου χρυσού», τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία. Σύμφωνα μάλιστα με την τελευταία σχετική έκθεση της S&P Global Commodity Insights, οι ΗΠΑ εξάγουν τον ίδιο όγκο αργού, προϊόντων διύλισης και φυσικού αερίου όσο και η Σαουδική Αραβία ή η Ρωσία. Οπως επισημαίνει ο Αντι Λίποβ, πρόεδρος της Lipow Oil Associates, πολύ δύσκολα θα μπορούσε να αυξηθεί η παραγωγή πετρελαίου των ΗΠΑ πάνω από τα 14 εκατ. βαρέλια την ημέρα, δεδομένου ότι έχουν ήδη εξαντληθεί οι περιοχές εξόρυξης που είναι αποτελεσματικές και οικονομικά προσιτές. Οπως επισημαίνει άλλωστε η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας, η οικονομική ανάπτυξη είναι ο καθοριστικός παράγοντας που διαμορφώνει τη ζήτηση για πετρέλαιο και προς το παρόν η ζήτηση για πετρέλαιο έχει επιβραδυνθεί παγκοσμίως. Αυτό σημαίνει πως όσο κι αν αυξήσει ο Τραμπ την παραγωγή αμερικανικού πετρελαίου, δεν θα επηρεάσει την παγκόσμια ζήτηση. Η οικονομική δυσπραγία της Κίνας και οι συνεχιζόμενες, έστω και κάπως υποτονικά, προσπάθειες για στροφή στην καθαρή ενέργεια, μάλλον εγγυώνται ότι η ζήτηση για πετρέλαιο δεν θα αυξηθεί σημαντικά.
      Επιβράδυνση πράσινης μετάβασης, σχέδια για βιοκαύσιμα
      Η επιστροφή των μεγάλων ευρωπαϊκών πετρελαϊκών στο πετρέλαιο δεν συνεπάγεται λήξη κάθε προσπάθειας για μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, απλώς επιβραδύνεται η διαδικασία. Ενώ πουλούν ορισμένες από τις επενδύσεις τους σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δεν τις εγκαταλείπουν εντελώς. Στελέχη τους δηλώνουν πως επιλέγουν να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους στα βιοκαύσιμα που θεωρούν πιο προσοδοφόρα. Παράλληλα, οι Shell, BP και Equinor εξακολουθούν να αναπτύσσουν ορισμένα σχέδια αιολικής ενέργειας που είχαν ήδη δρομολογήσει και εκφράζουν την πρόθεση να επενδύσουν περαιτέρω σε αυτήν, αν αποδειχθούν ικανοποιητικές οι αποδόσεις. Επίσης επενδύουν σε σχέδια για την παραγωγή υδρογόνου, με στόχο κυρίως να μειώσουν το αποτύπωμα άνθρακα από τις δραστηριότητές τους στον κλάδο της διύλισης.
      Την ίδια στιγμή, στους κόλπους της ΒΡ αναπτύσσεται ένα κλίμα αμφισβήτησης γύρω από την επιστροφή στο πετρέλαιο. Πηγές της εταιρείας που μίλησαν προσφάτως στο Reuters δήλωσαν πως αμφιβάλλουν για το κατά πόσον η εταιρεία διαθέτει αρκετό εξειδικευμένο προσωπικό με την τεχνογνωσία και την απαιτούμενη εμπειρία, ώστε να την επαναφέρει στο καθεστώς της μεγάλης εταιρείας πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι υπάλληλοι προβληματίζονται ειδικότερα για το κατά πόσον διαθέτει η ΒΡ επαρκή αποθέματα μηχανολόγων για να προωθήσουν την αύξηση της παραγωγής πετρελαίου, καθώς από το 2020 και μετά άφησε να φυλλορροήσουν εκατοντάδες στελέχη του τομέα των εξορύξεων. Ετσι, μερικοί εξ αυτών βομβάρδισαν τον διευθύνοντα σύμβουλο Μάρεϊ Αουχίνκλος με ερωτήσεις, όταν στις αρχές Οκτωβρίου παρουσίασε ορισμένα από τα σχέδια για την επιστροφή στο πετρέλαιο.
      Μόλις προ ολίγων εβδομάδων, άλλωστε, η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΙΕΑ) εξέφρασε την εκτίμηση πως η παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο κορυφώνεται μέσα σ’ αυτή τη δεκαετία, στη συνέχεια θα μείνει στάσιμη και αργότερα θα αρχίσει να μειώνεται. Προέβλεψε, επίσης, ότι θα αυξηθεί περαιτέρω η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας που ήδη έχει πάρει την ανιούσα, όπως και ότι εισερχόμαστε σε μια εποχή χαμηλών τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Αφησε ωστόσο το ενδεχόμενο να επηρεαστούν οι τιμές των ορυκτών καυσίμων από «τυχόν μεγάλες γεωπολιτικές συγκρούσεις». Και όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς πετρελαίου, αν υποχωρήσουν οι τιμές του θα υπονομεύσουν το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για αύξηση της παραγωγής αμερικανικού πετρελαίου: οι μεγάλες πετρελαϊκές των ΗΠΑ δεν θα αυξήσουν την παραγωγή τους, καθώς δεν θέλουν να δημιουργήσουν πλεόνασμα στην παγκόσμια αγορά. Ιδιαιτέρως αν ο OPEC+ δώσει τέλος στην πολιτική μείωσης της δικής του παραγωγής.
      Οι υποσχέσεις 
      Συνοψίζοντας το σχέδιό του να δώσει ώθηση στην πετρελαϊκή βιομηχανία, να εγκαταλείψει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να καταργήσει όλα τα σχετικά προγράμματα της προηγούμενης κυβέρνησης, ο Τραμπ υποσχέθηκε στις αρχές Σεπτεμβρίου: «Από την πρώτη ημέρα θα εγκρίνω νέες εξορύξεις, νέους αγωγούς, νέα διυλιστήρια, νέες μονάδες παραγωγής ενέργειας, αλλά και νέους αντιδραστήρες, ενώ θα μειώσουμε δραστικά τη γραφειοκρατία».
      4 δισ.
      τόνοι καυσαέρια αναμένεται να προστεθούν στις εκπομπές καυσαερίων των ΗΠΑ έως το 2030 λόγω εξαγγελιών Τραμπ.
      Η ζήτηση  
      Εξηγώντας τους λόγους που μέσα στην τελευταία πενταετία πολλές μεγάλες ενεργειακές στράφηκαν στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ο διευθύνων σύμβουλος της Exxon Mobil, Ντάρεν Γουντς, τόνισε πως στη διάρκεια της πανδημίας εξανεμίστηκε κάθε ζήτηση για ορυκτά καύσιμα, γι’ αυτό και «οι επενδυτές επικεντρώθηκαν σε αυτό που ήταν τότε η επικρατούσα φιλοσοφία, δηλαδή η στροφή στην αιολική και την ηλιακή ενέργεια».
      1,1 δισ.
      δολ. είναι η αξία των επενδύσεων της ΒΡ σε αιολική ενέργεια που διέγραψε μέσα στο 2023.
      Η προτεραιότητα
      Υπεραμυνόμενος της επιλογής του πετρελαϊκού κολοσσού να επικεντρωθεί και πάλι στα ορυκτά καύσιμα και να μειώσει τις επενδύσεις του σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ο διευθύνων σύμβουλος της ΒΡ, Μάρεϊ Αουχίνκλος, τόνισε πως προτεραιότητα της εταιρείας είναι το κέρδος γι’ αυτό «θα επικεντρώνεται στην απόδοση των επενδύσεών της και θα διασφαλίζει πως οι νέες επιχειρήσεις μας θα μπορούν να ανταγωνιστούν για την προσέλκυση κεφαλαίων».
    6. Ενέργεια-ΑΠΕ

      GTnews

      Με τον ταχύτερο φορτιστή του κόσμου, μπορεί κανείς με μόλις 3 λεπτά φόρτισης να έχει εμβέλεια 100 χιλιομέτρων, ενώ για την πλήρη φόρτιση ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου απαιτούνται μόλις 15 λεπτά. O λόγος για τον Terra 360 που ανέπτυξε η ελβετική εταιρεία τεχνολογίας ABB.
      O Terra 360 θα είναι σύντομα διαθέσιμος σε ορισμένες ευρωπαϊκές τοποθεσίες και θα διατεθεί στις ΗΠΑ, στη Λατινική Αμερική και την ευρύτερη περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού αργότερα μέσα στο έτος.
      Σε σχέση με τους ταχύτερους φορτιστές που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην αγορά, απαιτεί  λιγότερο από το μισό χρόνο για πλήρη φόρτιση. Συγκεκριμένα, με τους φορτιστές που χρησιμοποιούνται αυτή τη στιγμή στους δρόμους παγκοσμίως χρειάζεται έως και μισή ώρα για την φόρτιση της μπαταρίας στο 80%.
      Αυτή τη στιγμή κυκλοφορούν τουλάχιστον 10 εκατ. ηλεκτρικά οχήματα σε ολόκληρο τον κόσμο. Μάλιστα, μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2021 οι πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων αυξήθηκαν κατά 140%.
      Ωστόσο, ο αριθμός των φορτιστών που υπάρχον δεν αντιστοιχεί ακόμη στις πωλήσεις. Μέχρι το τέλος του 2021 υπήρχαν περίπου 400.000 φορτιστές ταχείας φόρτισης διαθέσιμοι στους δρόμους. Στις ΗΠΑ ο αριθμός αυτός ανέρχεται μόλις στους 17.000.

      Παρόλα αυτά, το 37% των αγοραστών ηλεκτρικών αυτοκινήτων θεωρεί σημαντικό τον χρόνο που απαιτείται για τη φόρτιση. Εξάλλου η ταχύτερη φόρτιση και η εύκολη πρόσβαση στα σχετικά σημεία θα ευνοήσουν την πραγματοποίηση μεγαλύτερων ταξιδιών, ενώ θα μειώσουν και το άγχος των οδηγών.
    7. Ενέργεια-ΑΠΕ

      GTnews

      Ειδικό υποπρόγραμμα για τις περιοχές με υψηλή ρύπανση θα περιλαμβάνει το νέο «Εξοικονομώ» μέσω του οποίου θα επιδοτείται υψηλότερα η εγκατάσταση αντλίας θερμότητας, εφόσον υπάρχει ταυτόχρονη απόσυρση λέβητα βιομάζας. Την ανακοίνωση έκανε- μιλώντας διαδικτυακά- ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας σε εκδήλωση που διοργανώνεται από τη Μακεδονία Ενημέρωση ΑΕ (εφημερίδα «Μακεδονία της Κυριακής» και το ενημερωτικό portal makthes.gr).
      Απαντώντας σε ερώτηση για τις υπερβάσεις στην αέρια ρύπανση που διαπιστώνεται στη Θεσσαλονίκη, τόνισε ότι υπάρχει σχέδιο με σκοπό να υλοποιηθεί, με μεγάλη ταχύτητα και με κλειδί την υποκατάσταση της βιομάζας και του πετρελαίου που είναι οι 2 βασικοί ρυπαντές. «Στη Θεσσαλονίκη ειδικά η βιομάζα δημιουργεί πολλά προβλήματα με λέβητες που καίνε βιομάζα και γι’ αυτό και πρόθεση του υπουργείου είναι η αντικατάστασή τους με αντλίες θερμότητας» σημείωσε χαρακτηριστικά.
      Σύμφωνα με τον Υπουργό, το άλλο εργαλείο που θα βοηθήσει στην πτώση της ρύπανσης στην πόλη, είναι η λειτουργία του μετρό καθώς θα επιτευχθεί μεγάλη παρέμβαση με την υποκατάσταση πολλών μετακινήσεων με ρυπογόνα μέσα. Για τη συνεχιζόμενη δυσοσμία στη δυτική Θεσσαλονίκη, είπε πώς από τις διαδοχικές μετρήσεις, δεν προκύπτει ρύπανση αλλά υπάρχει μια πραγματικότητα που περιγράφεται και είναι ένα θέμα που πρέπει να συζητηθεί ξανά με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Όσον αφορά το στόχο της απανθρακοποίησης, ξεκαθάρισε ότι οι ανάγκες της χώρας σε φυσικό αέριο λίγο πολύ καλύπτονται.
      «Η χώρα βάζει πολύ ταχύτερα ΑΠΕ απ’ ό,τι ήταν προγραμματισμένο με αποτέλεσμα να έχουμε υπέρβαση στόχων από πλευράς μείωσης εκπομπών, δηλαδή είμαστε πιο φιλικοί στο κλίμα απ’ ό.τι οι ευρωπαϊκοί μας στόχοι», ενώ όπως αναφέρει το ΑΠΕ, για την ανακύκλωση δήλωσε ότι έχει αναληφθεί σειρά πρωτοβουλιών που θα παρουσιαστούν σε σύντομο χρονικό διάστημα, τονίζοντας ότι υπάρχει ανάγκη για πιο κεντρικοποιημένα συστήματα ανακύκλωσης.
      Μιλώντας στην ημερίδα, ο υφυπουργός Υποδομών & Μεταφορών σημείωσε ότι δεν είναι εύκολο να μιλήσουμε στη Θεσσαλονίκη για βιώσιμη κινητικότητα αν δεν προχωρήσουν τα έργα του Fly Over και του μετρό κάνοντας και ιδιαίτερη αναφορά στις επεκτάσεις του. «Οι επιμήκεις διαδρομές της Θεσσαλονίκης, δεν είναι εύκολο να εξυπηρετηθούν από ένα μέσο δημοσίων συγκοινωνιών, άρα αναγκαστικά, με το Fly Over θα δώσουμε χώρο στο αυτοκίνητο για τις κινήσεις, περιμετρικά της πόλης. Εκεί που δεν πρέπει να δώσουμε χώρο στο αυτοκίνητο, είναι εντός της πόλης» είπε.
      Δυσοίωνο για την αέρια ρύπανση το 2024
      Σύμφωνα με τον αντιπεριφερειάρχη Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Κεντρικής Μακεδονίας ξεπερνάει για ακόμη μια χρονιά το όριο των αέριων ρύπων στη Θεσσαλονίκη καθώς ήδη, τις πρώτες 15 ημέρες του Ιανουαρίου, καταγράφονται τιμές πολύ πιο υψηλές από τις υπερβάσεις του θεσμοθετημένου ορίου για τα αιωρούμενα σωματίδια που καταγραφόταν το προηγούμενο διάστημα, αναφέρει το ΑΠΕ.
      «Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στο κέντρο της Θεσσαλονίκης (σταθμός Αγ. Σοφίας) , αλλά πλέον και στο Κορδελιό και στη Σταυρούπολη. Ειδικά για την Καλαμαριά, παρόλο που οι υπερβάσεις των ορίων στα αιωρούμενα σωματίδια είναι οι λιγότερες από ό, τι σε άλλα σημεία της πόλης, το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου 2024 είναι περισσότερες από αυτές που καταγράφονταν τα προηγούμενα χρόνια» δήλωσε.
      Στα προβλήματα του δήμου Καλαμαριάς αναφέρθηκε η δήμαρχος κάνοντας μνεία, μεταξύ άλλων, στην πλαζ Αρετσούς, τη μαρίνα, το νοσοκομείο «Παναγία», το Κυβερνείο και το στρατόπεδο Κόδρα ενώ ο Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Κινητικότητας στον δήμο Θεσσαλονίκης μίλησε για την προτεραιότητα του δήμου να φυτευτούν, την επόμενη πενταετία, έως και 100.000 δέντρα με προϋπολογισμό 5 εκατομμύρια ευρώ.
    8. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Κατακόρυφη πτώση, της τάξης του 76,3%, κατέγραψαν οι πωλήσεις νέων επιβατικών αυτοκινήτων στην Ευρώπη, τον περασμένο Απρίλιο, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA).
      Όπως σχολιάζει η Ένωση, «ο Απρίλιος ήταν ο πρώτος μήνας που επιβλήθηκαν πλήρως οι περιορισμοί για τον Covid-19, που είχαν ως αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη μηνιαία πτώση ζήτησης αυτοκινήτων, από τότε που άρχισαν να καταγράφονται τα στοιχεία».
      Αναλυτικότερα, με τους περισσότερους εκθεσιακούς χώρους σε ολόκληρη την ΕΕ να κλείνουν για ολόκληρο τον Απρίλιο, ο αριθμός των νέων αυτοκινήτων που πωλήθηκαν μειώθηκε από τις 1.143.046 μονάδες τον Απρίλιο του 2019 σε μόλις 270.682 μονάδες τον Απρίλιο του 2020!
      Αξιοσημείωτο είναι ότι διψήφια πτώση σημείωσε κάθε μια από τις συνολικά 27 χώρες της ΕΕ, ωστόσο η Ιταλία και η Ισπανία υπέστησαν τις μεγαλύτερες μηνιαίες απώλειες, με τις ταξινομήσεις νέων οχημάτων να μειώνονται κατά 97,6% και 96,5%, αντίστοιχα
      Στις υπόλοιπες μεγάλες αγορές, η ζήτηση μειώθηκε κατά 61,1% στη Γερμανία και στη Γαλλία κατά 88,8%.
      Πτώση 38,5% στο 4μηνο του έτους
      Αντίστοιχη ήταν η εικόνα της αγοράς και κατά τους πρώτους 4 μήνες του έτους, καθώς σύμφωνα με την ACEA, την περίοδο Ιανουάριος – Απρίλιος 2020, η ζήτηση για νέα επιβατικά αυτοκίνητα μειώθηκε κατά 38,5%, λόγω των αρνητικών επιπτώσεων του κορωνοϊού.
      Μέχρι στιγμής, εφέτος, οι ταξινομήσεις έχουν μειωθεί κατά 50% σε τρεις από τις τέσσερις βασικές Ευρωπαϊκές αγορές. Ήτοι στην Ιταλία κατά 50,7%, στην Ισπανία κατά 48,9% και στη Γαλλία κατά 48%.

      Η ελληνική αγορά
      Αποκαρδιωτική είναι η εικόνα που παρουσιάζει και η ελληνική αγορά αυτοκινήτου τόσο σε επίπεδο Απριλίου, όσο και σε επίπεδο 4μήνου.
      Σύμφωνα με την Ένωση, τον περασμένο Απρίλιο στη χώρα μας ταξινομήθηκαν μόλις 2.434 οχήματα έναντι 12.303 ένα χρόνο νωρίτερα, με τη μείωση να αγγίζει το 80,2%.
      Αντίστοιχα, στο 4μηνο του 2020 ταξινομήθηκαν 23.824 νέα αυτοκίνητα αντί 38.592 το αντίστοιχο 4μηνο του 2019, με τη μείωση να ανέρχεται στο 38,3%.
      Β.Β.
    9. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      “Πράσινο φως” δόθηκε τόσο από τη διαχειριστική επιτροπή του ΥΜ-ΕΠΠΕΡΑΑ, όσο και από το Υπουργείο Υγείας, που αξιολόγησαν θετικά την πρόταση της Διοίκησης του Νοσοκομείου Καλαμάτας για εγκατάσταση φωτοβολταϊκού πάρκου στο χώρο του πάρκινγκ του Νοσοκομείου Καλαμάτας.

      Πρόκειται για ένα έργο έκτασης 5.000τμ που θα τοποθετηθεί πάνω σε σκίαστρα στο πάρκινγκ του Νοσοκομείου και αναμένεται να επιφέρει εξοικονόμηση 250.000 ευρώ το χρόνο στην κατανάλωση ρεύματος. Οπως λέει χαρακτηριστικά και ο Διοικητής του Νοσοκομείου Καλαμάτας, Γιώργος Μπέζος, θα πρόκειται για το μεγαλύτερο φωτοβολταϊκό πάρκο για λογαριασμό Δημόσιας Υπηρεσίας, που θα εξυπηρετεί αφενός τη σκίαση των οχημάτων προσωπικού και επισκεπτών αλλά κυρίως θα εξοικονομεί ενέργεια για το Νοσοκομείο, δίνοντάς του έτσι εν καιρώ τη δυνατότητα να κάνει προσλήψεις προσωπικού που είναι απαραίτητο για το Νοσηλευτικό ίδρυμα. Ένα σύντομο ιστορικό της μεγάλης προσπάθειας που καταβάλλει όλα αυτά τα χρόνια η διοίκηση του Νοσοκομείου κάνει ο Γιώργος Μπέζος, με ανάρτησή του, επισημαίνοντας τα πολλαπλά οφέλη για το Νοσοκομείο από το νέο πακέτο παρεμβάσεων αξίας 4.000.000 ευρώ.

      “Από το 2012 στο Νοσοκομείο Καλαμάτας καταβάλαμε μια μεγάλη συλλογική προσπάθεια ενεργειακής αναβάθμισης & εξοικονόμησης πόρων μέσω αξιοποίησης των κοινοτικών πόρων. Θυμίζω ότι τότε ακόμη και για ζεστά νερά χρήσης το καλοκαίρι με 35 & 40 βαθμούς κελσίου, το Νοσοκομείο Καλαμάτας κατανάλωνε πετρέλαιο με αποτέλεσμα η δαπάνη να φτάνει περί το 900.000€ ετησίως.
      Τότε προχωρήσαμε σε μια σειρά από έργα με κύρια αιχμή την εγκατάσταση του μεγαλύτερου ηλιοθερμικού συγκροτήματος σε δημόσια υπηρεσία στη χώρα, με αποτέλεσμα όλων αυτών των παρεμβάσεων ήταν η ετήσια δαπάνη μας ετησίως σε πετρέλαιο να έχει περιοριστεί πια στις 250.000€ και το Νοσοκομείο να κερδίσει με το σπαθί του το τίτλο του 1ου Πράσινου Νοσοκομείου της Χώρας.
      Η προσπάθεια όμως για εξοικονόμηση πόρων ήταν συνεχής και από το 2017 στραφήκαμε στο πως θα εξοικονομήσουμε πόρους από την κατανάλωση του ηλεκτρικού ρεύματος που η δαπάνη του πια αγγίζει τις 600.000€ ετησίως. Αυτή η προσπάθεια ενισχύθηκε και από την πολιτική επιλογή της τότε ηγεσίας του Υπ. Υγείας (Α.Ξανθό-Π.Πολάκη) να αναβαθμιστούν ενεργειακά τα νοσοκομεία της χώρας αλλά και από τον τότε Αν. Υπουργό Ανάπτυξης και συμπατριώτη μας Α. Χαρίτση ο οποίος προχώρησε στην αναθεώρηση του κοινοτικού προγράμματος ΥΜ.ΕΠΠΕΡΑΑ και έδωσε και στα Νοσοκομεία της Πελ/σου την δυνατότητα να υποβάλλουν πρόταση χρηματοδότησης.
      Έτσι λοιπόν με ταχείς ρυθμούς ωριμάσαμε ένα νέο πακέτο μεγάλων παρεμβάσεων και έργων που αγγίζει το ποσό των 4.000.000€ και οδηγεί το Νοσοκομείο ενεργειακά στην κατηγορία Β+.
    10. Ενέργεια-ΑΠΕ

      GTnews

      Ενεργειακή μετάβαση δίχως το τρίπτυχο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), μονάδες αποθήκευσης ενέργειας και επαρκείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις δεν είναι εφικτή. Με άλλα λόγια, για να πάρει μπροστά η πράσινη επανάσταση απαιτούνται επενδύσεις και στους τρεις τομείς, διαφορετικά η πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα και την επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων για το 2030 και το 2050 δεν θα ολοκληρωθεί.
      Όσον αφορά την επίτευξη των στόχων διείσδυσης της πράσινης ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της Ελλάδας στην πορεία προς το 2030, βρισκόμαστε σε καλό δρόμο. Πριν από μια δεκαετία ο λιγνίτης επικρατούσε και η χώρα ήταν βαθιά εξαρτημένη από τα ορυκτά καύσιμα. Σήμερα, η παραγωγή ρεύματος από… κάρβουνο έχει πέσει στο 5%, ενώ η ηλεκτροπαραγωγή από τον ήλιο και τον άνεμο βρίσκεται πλέον στην πρώτη θέση.
      Τους πρώτους δέκα μήνες του 2024, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επεξεργασμένα στοιχεία του Green Tank, η καθαρή ενέργεια κάλυψε το 51% της ενεργειακής ζήτησης. Οι ΑΠΕ (κυρίως αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα) κυριάρχησαν στην κάλυψη της ζήτησης με μερίδιο 44,5%, ενώ τα μεγάλα υδροηλεκτρικά έφτασαν το 6,5%. Σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα, το διάστημα Ιανουαρίου - Οκτωβρίου κυρίαρχη ήταν η ηλεκτροπαραγωγή με φυσικό αέριο (35,4%) και περιορισμένη εκείνη των πετρελαϊκών μονάδων στα ελληνικά νησιά (6,2%) και των λιγνιτικών (5%). Οι καθαρές εισαγωγές κάλυψαν μόνο το 1,6% της ζήτησης, το χαμηλότερο ποσοστό της δεκαετίας.
      Όμως, παράλληλα με τις ΑΠΕ, αυξάνονται και οι παρενέργειες που συνδέονται με την ευμετάβλητη παραγωγή τους, τη χωρητικότητα των δικτύων και την κατά περιόδους (κυρίως την άνοιξη και το φθινόπωρο) σημαντική απόκλιση της προσφερόμενης ενέργειας από τη ζήτηση. Έτσι, οι διαχειριστές του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) και του δικτύου διανομής ρεύματος (ΔΕΔΔΗΕ) προχωρούν σε περικοπές αιολικής και ηλιακής ενέργειας προκειμένου η ζήτηση να ισορροπήσει και να αποφευχθεί ενδεχόμενο μπλακ άουτ. 
      Είναι ενδεικτικό ότι στο πρώτο δεκάμηνο του 2024 οι περικοπές έφτασαν στο 3,7% της πράσινης ηλεκτροπαραγωγής. Με άλλα λόγια, μέρος της καθαρής ενέργειας πετιέται στα… σκουπίδια. Παράλληλα, αυξάνονται και οι ώρες με μηδενικές τιμές ρεύματος, γεγονός που καθιστά αναγκαία την επιτάχυνση του σχεδιασμού προκειμένου να προστατευτούν και οι επενδύσεις.   Τα ηλεκτρικά δίκτυα
      Βασική παράμετρος για την ανάπτυξη της πράσινης ενέργειας είναι τα δίκτυα. Όπως ανέφερε προ ημερών στο OT Forum ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ Ανανεώσιμες κ. Κωνσταντίνος Μαύρος, το πρόβλημα της χωρητικότητας των δικτύων είναι ο «ελέφαντας στο δωμάτιο», τονίζοντας ότι δεν είναι έτοιμα να υποστηρίξουν τις εξελίξεις στις ΑΠΕ. Όπως επισήμανε, δεν πρόκειται για ένα εγχώριο ή ευρωπαϊκό πρόβλημα αλλά παγκόσμιο. Γενικότερα, εκτιμάται ότι απαιτούνται 7 τρισ. ευρώ παγκοσμίως για την ενεργειακή μετάβαση και περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως για τα δίκτυα στην Ευρώπη.
      Πάρα ταύτα, τα δίκτυα δεν μπορεί να επεκτείνονται επ’ αόριστον. Γι’ αυτό, σύμφωνα με τους Διαχειριστές του ελληνικού δικτύου διανομής και του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, μια λύση είναι τα σημεία εγκατάστασης των έργων ΑΠΕ να συνυπολογίζουν το υφιστάμενο δίκτυο ή τον σχεδιασμό ανάπτυξης του ηλεκτρικού συστήματος. Αντιθέτως, σήμερα πρώτα κατασκευάζονται οι μονάδες και στη συνέχεια το δίκτυο «τρέχει» να αναπτυχθεί για να καλύψει τις νέες ανάγκες που προκύπτουν ανά την Ελλάδα. 
      Όσον αφορά τα νέα καλώδια μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, η ταχύτητα ανάπτυξής τους είναι πιο αργή σε σχέση με την ανάπτυξη των ΑΠΕ. Γι’ αυτό οι Διαχειριστές, εκτός από τον διαφορετικό τρόπο σχεδιασμού και χωροθέτησης των μονάδων ΑΠΕ, ζητούν την υιοθέτηση ενός πιο ευνοϊκού αδειοδοτικού πλαισίου για τις νέες γραμμές και τους υποσταθμούς, ώστε τα έργα μεταφοράς να κατασκευάζονται έγκαιρα και να είναι σε θέση να υποστηρίξουν το συνεχώς αυξανόμενο επενδυτικό δυναμικό σε μονάδες πράσινης ενέργειας που αιτούνται σύνδεση στο ηλεκτρικό σύστημα.
       
       
      Σήμερα πρώτα κατασκευάζονται οι μονάδες και στη συνέχεια το δίκτυο «τρέχει» να αναπτυχθεί για να καλύψει τις νέες ανάγκες που προκύπτουν ανά την Ελλάδα. Φωτ.: EUROKINISSI
      Πάντως, βάσει του επενδυτικού προγράμματος ανάπτυξης του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας του ΑΔΜΗΕ, εκτιμάται πως ο ηλεκτρικός χώρος για ΑΠΕ το έτος 2030 θα είναι της τάξης των 29 GW (γιγαβάτ) συνολικά, δηλαδή θα ανταποκρίνεται στον στόχο που έχει θέσει το νέο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ). Σήμερα, 15 GW έργων ΑΠΕ βρίσκονται σε λειτουργία, άλλα 15 GW έργων έχουν οριστικές προσφορές σύνδεσης και ηλεκτρικός χώρος για άλλα 2 GW έχει δεσμευθεί για τα υπεράκτια αιολικά πάρκα. Παράλληλα, το επενδυτικό κύμα για περαιτέρω ανάπτυξη έργων πράσινης ενέργειας δεν έχει ανακοπεί, καθώς μόνο στον ΑΔΜΗΕ υπάρχουν αιτήματα επενδύσεων ΑΠΕ για λήψη όρων σύνδεσης που αθροίζουν ισχύ περίπου 45 GW.  
      Στο νέο τοπίο υπερθέρμανσης της αγοράς ΑΠΕ, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο και γενικό διευθυντή Τεχνολογίας, Ανάπτυξης Συστήματος και Στρατηγικής του ΑΔΜΗΕ κ. Ιωάννη Μάργαρη, ο Διαχειριστής έχει ξεκινήσει την τελευταία διετία να προσαρμόζει τη διαδικασία εξέτασης των αιτημάτων σύνδεσης νέων παραγωγών πράσινης ενέργειας, ενσωματώνοντας τις λεγόμενες ευέλικτες προσφορές σύνδεσης. Το συγκεκριμένο μοντέλο θα προβλέπει δέσμευση απορρόφησης ισχύος για ένα μέρος και όχι για το σύνολο της πράσινης ηλεκτροπαραγωγής, κάτι που θα γνωρίζουν εξαρχής οι επενδυτές προκειμένου να λάβουν τις αποφάσεις τους.
       
      Όσο για την ενίσχυση των εσωτερικών δικτύων, έχουν υλοποιηθεί και προγραμματίζονται έργα που θα συμβάλουν στην απορρόφηση και διακίνηση της παραγόμενης ενέργειας ΑΠΕ. Σε εξέλιξη βρίσκονται επενδύσεις σε διάφορα στάδια υλοποίησης με ορίζοντα ολοκλήρωσης έως το 2030, όπως είναι οι διασυνδέσεις των νησιών του Αιγαίου και διάφορες άλλες γραμμές μεταφοράς στην ηπειρωτική χώρα.  
      Οι διεθνείς διασυνδέσεις
      Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα έχει φτάσει σε ένα πολύ υψηλό επίπεδο διείσδυσης ΑΠΕ στο ενεργειακό της μείγμα προκειμένου να εξασφαλίσει ενεργειακή επάρκεια, με παράλληλο στόχο να καταστεί εξαγωγέας ενέργειας. Απαιτείται ωστόσο ενίσχυση των διεθνών ενεργειακών λεωφόρων. Σήμερα, η παράλληλη λειτουργία του ελληνικού συστήματος μεταφοράς ρεύματος με το ευρωπαϊκό επιτυγχάνεται μέσω διασυνδετικών γραμμών με τα συστήματα της Αλβανίας, της Βουλγαρίας (δύο διασυνδέσεις), της Βόρειας Μακεδονίας και της Τουρκίας.
      Επιπλέον, το Ελληνικό Σύστημα Μεταφοράς συνδέεται μέσω υποβρύχιου συνδέσμου συνεχούς ρεύματος τάσης 400 kV με την Ιταλία. Με την προβλεπόμενη ολοκλήρωση των μελλοντικών διασυνδετικών έργων των γειτονικών χωρών έως το τέλος του 2029 το ελληνικό διασυνδεδεμένο ηλεκτρικό σύστημα θα πληροί τον ευρωπαϊκό στόχο διασυνδεσιμότητας 15% το 2030.
      Όσον αφορά τη διασύνδεση με την Κεντρική Ευρώπη, ήδη ωριμάζει το έργο του ΑΔΜΗΕ, «Green Aegean», το οποίο θα διασυνδέει την Ελλάδα με την Κεντρική Ευρώπη μέσω της Αδριατικής Θάλασσας, και θα συνδέει ηλεκτρικά την Ελλάδα με τη Γερμανία. Σε εξέλιξη βρίσκεται η μελέτη σκοπιμότητας για το καλώδιο που σχεδιάζεται να μεταφέρει 3 GW πράσινης ενέργειας. 
       

       Η Ελλάδα έχει φτάσει σε ένα πολύ υψηλό επίπεδο διείσδυσης ΑΠΕ στο ενεργειακό της μείγμα προκειμένου να εξασφαλίσει ενεργειακή επάρκεια, με παράλληλο στόχο να καταστεί εξαγωγέας ενέργειας. Φωτ.: EUROKINISSI
      Η διασύνδεση θα ξεκινά από τη δυτική Ελλάδα, υποθαλάσσια θα φτάνει στην Ίστρια της Σλοβενίας και θα συνεχίζει τη χερσαία διαδρομή της προς την Αυστρία, καταλήγοντας τελικά στη Βαυαρία. Το καλώδιο μπορεί να διασυνδέει απευθείας Ελλάδα και Γερμανία, αλλά ενδεχομένως να είναι και πολυ-τερματικό με σημεία εξόδου σε Κροατία, Σλοβενία και Αυστρία.
      Παράλληλα, σύμφωνα με όσα ανέφερε στο ΟΤ Forum ο διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ κ. Μάνος Μανουσάκης, ο Διαχειριστής βρίσκεται σε συζητήσεις για έναν εναλλακτικό διάδρομο με τους αντίστοιχους Διαχειριστές της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Ουγγαρίας, προκειμένου το καλώδιο να διασχίσει τα ευρωπαϊκά εδάφη με τα μεγαλύτερα προβλήματα χωρητικότητας στα δίκτυα. Κατά τον ίδιο, δεν αποκλείεται να πραγματοποιηθούν και τα δύο, αν και κάτι τέτοιο θα ήταν ιδιαίτερα δαπανηρό.  
      Αποθήκευση και δίκτυα
      Ωστόσο, έως ότου ολοκληρωθούν οι αναγκαίες διασυνδέσεις με τις γειτονικές χώρες, ένα μέρος της καθαρής ενέργειας που παράγεται στην Ελλάδα δεν μπορεί ούτε να εξαχθεί αλλά ούτε να καταναλωθεί στην εγχώρια αγορά, με τη λύση να έρχεται από τις τεχνολογίες αποθήκευσης. Σήμερα, η πράσινη ενέργεια που παράγεται πρέπει να καταναλώνεται, καθώς δεν υπάρχει δυνατότητα αποθήκευσής της, παρά μόνο στις τρεις αντλησιοταμιευτικές μονάδες ισχύος περίπου 700 MW (μεγαβάτ) της ΔΕΗ. Το επόμενο μεγάλο έργο που αναμένεται να λειτουργήσει είναι η μονάδα αντλησιοταμίευσης της Αμφιλοχίας της ΤΕΡΝΑ, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη επένδυση σε αποθήκευση ενέργειας στην Ελλάδα, με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 680 MW. 
      Στόχος είναι, εντός της επόμενης 25ετίας, οι μονάδες αντλησιοταμίευσης στη χώρα μας σταδιακά να αναλάβουν τον ρόλο μονάδων βάσης του ηλεκτρικού συστήματος ώστε να στηρίξουν τον εθνικό στόχο για χρήση ΑΠΕ στην κατανάλωση ηλεκτρισμού κατά 87% το 2030, 97% το 2040 και 100% το 2050. Παράλληλα, ωριμάζουν και επενδύσεις σε μονάδες αποθήκευσης με μπαταρίες. Ειδικότερα, έργα αποθήκευσης 17,6 GW έχουν αιτηθεί στον ΑΔΜΗΕ όρους σύνδεσης με το ηλεκτρικό σύστημα από το σύνολο των περίπου 44 GW που έχουν αδειοδοτηθεί από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ). Οι πρώτες μπαταρίες αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία σε περίπου ενάμιση χρόνο.    
    11. Ενέργεια-ΑΠΕ

      GTnews

      Το σημείο εκκίνησης της νέας αθηναϊκής Ριβιέρας ορίζεται στον Πύργο του Πειραιά, αρχιτεκτονικό τοπόσημο για τη χώρα. Το εμβληματικό κτίριο, που βρίσκεται στην καρδιά ενός εκ των μεγαλύτερων επιβατικών λιμανιών της Ευρώπης, θα ολοκληρωθεί στα τέλη του 2023 και θα φιλοξενεί γραφεία, εμπορικά καταστήματα και καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος. Ήδη, μεγάλες εταιρείες όπως η Dialectica, η Nice‘n’Easy, η JD Sports και ο όμιλος INDITEX, με τα Zara και Zara Home, έχουν προχωρήσει στη μίσθωση χώρων.
      Το ακίνητο έχει 22 ορόφους, συνολικό ύψος 88 μέτρα, δομημένη επιφάνεια 34.623 τ.μ. και θέα που συναρπάζει. Ο Πύργος Πειραιά πρόκειται να είναι ο πρώτος ψηφιακός και βιοκλιματικός ουρανοξύστης της χώρας μας που θα λάβει την ανώτατη πιστοποίηση Platinum κατά το διεθνές πρότυπο αειφόρου ανάπτυξης LEED (Leadership in Energy and Environmental Design). Παράλληλα, στοχεύει σε μία ακόμα, παγκοσμίως αναγνωρισμένη πιστοποίηση που έχει να κάνει με την υγεία και ευεξία των χρηστών του κτιρίου, την πιστοποίηση WELL.   
      Στο έργο αυτό ενσωματώνονται αρχές βιοφιλικού σχεδιασμού και υιοθετείται μια ολιστική και βιώσιμη προσέγγιση που υπερβαίνει τον σχεδιασμό και την κατασκευή. Οι βασικές ενέργειες περιλαμβάνουν:
      — Καινοτόμα ανακύκλωση και επαναχρησιμοποίηση της υπάρχουσας πρόσοψης. Η υπάρχουσα πρόσοψη διαχωρίζεται στο εργοτάξιο και μεταφέρεται σε μια εγκατάσταση παραγωγής γυαλιού για να περάσει από επεξεργασία και να επαναχρησιμοποιηθεί ως νέο προϊόν.
      — Παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας μέσω σύγχρονου φωτοβολταϊκού συστήματος με πάνελ στο δώμα του Πύργου.
      — Σε όλους τους χώρους στάθμευσης θα εγκατασταθούν σταθμοί φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
      — Αυξημένη έκταση φύτευσης (1.000 τ.μ.) που θα αρδεύεται με έξυπνο ψηφιακό σύστημα και την αποκλειστική χρήση βρόχινου νερού.
      — Δημιουργία πρόσοψης πολλαπλών παραμέτρων για την επίτευξη της βέλτιστης ισορροπίας ανάμεσα στην εξοικονόμηση ενέργειας, τη διάχυση/εκμετάλλευση φυσικού φωτός και την ανεμπόδιστη θέα.
      — Προαγωγή της υγείας και της ευεξίας των ενοίκων με τη λήψη μέτρων για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα και του νερού, την προώθηση της επίγνωσης και της κίνησης στο κτίριο και τη διασφάλιση θερμικής άνεσης, άφθονου φυσικού φωτός και ελέγχου του ήχου.
      Facebook Twitter  
      Ο πρώτος βιοκλιματικός ουρανοξύστης της Ελλάδας αναμένεται να ανοίξει τις πύλες του στα τέλη του 2023. Φωτ.: Κωνσταντίνος Κουδούνης
      Αυτό όμως που έκανε τους πανεπιστημιακούς καθηγητές να ασχοληθούν με το πρότζεκτ «Πύργος Πειραιά» είναι το γεγονός ότι επιλέχθηκε η λύση της ανακατασκευής του. Τα οφέλη της ανακατασκευής είναι πολλαπλά και αποτελούν έναν σημαντικό στόχο για τον κατασκευαστικό τομέα, προκειμένου η ανάπτυξη να έχει όσο το δυνατό λιγότερες ή, έστω, ελεγχόμενα μειωμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Όπως έχει αναφέρει στο παρελθόν και ο πρώην πρόεδρος του American Institute of Architects, Carl Elefante, «τo πιο πράσινο κτίριο είναι αυτό που έχει κατασκευαστεί ήδη». 
      Ποιες είναι όμως οι ουσιαστικές διαφορές μεταξύ της ανακατασκευής και της εκ νέου κατασκευής σε ό,τι αφορά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα; Σε αυτό το κρίσιμο και βασικό ερώτημα για το μέλλον των κτιρίων, των πόλεων και της διαβίωσής μας σε αυτές, απαντούν οι ερευνητικές ομάδες του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (Πα.Δ.Α.), που διευθύνονται από τη δρα Αιμιλία Μ. Κονδύλη και τον δρα Ιωάννη Κ. Καλδέλλη, οι οποίοι συνεργάστηκαν με τον Νατάλη Πέτροβιτς, Project Manager, και τον Άγγελο Έντμονς, Sustainability Manager της εταιρείας DIMAND, για να εξαγάγουν πολύτιμα συμπεράσματα σχετικά με την αξιοποίηση του κτιριακού αποθέματος.
      Κατά τη διάρκεια της μελέτης καταγράφηκαν στοιχεία και δεδομένα για τον σχεδιασμό, την κατασκευή και την υλοποίηση του έργου και έγινε αυτοψία στις εγκαταστάσεις. Τα συμπεράσματα που προέκυψαν είναι διδακτικά και αποτελούν παράδειγμα για τον τρόπο με τον οποίο οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε τα παλιά κτίρια των πόλεών μας.
       
      Facebook Twitter  Φωτ.: Κωνσταντίνος Κουδούνης
      Στην κατεδάφιση ενός κτιρίου και εκ νέου κατασκευή διατηρούνται τα θεμέλια, εφόσον οι νέες μελέτες το επιτρέπουν, και γίνεται η ανέγερση των ορόφων από το ισόγειο προς τα πάνω, ενώ χρησιμοποιούνται υλικά όπως το σκυρόδεμα και ο χάλυβας. Αντίθετα, στην ανακατασκευή του, διατηρείται η θεμελίωση και ο φέρων οργανισμός, ο οποίος ενισχύεται, απομακρύνονται τα υλικά που έχουν φθαρεί και ανακαινίζεται η υπάρχουσα δομή του. Σε αυτή την περίπτωση, και πάλι χρησιμοποιούνται υλικά όπως το σκυρόδεμα ή ο χάλυβας, αλλά σε πολύ μικρότερες ποσότητες. Ενδεικτικά, με βάση την ακαδημαϊκή έρευνα που εκπονήθηκε για τον Πύργο Πειραιά, το σενάριο υλοποίησης εξοικονομεί 16.210 κυβικά μέτρα σκυροδέματος και 2.330 τόνους χάλυβα οπλισμού. Συνυπολογίζοντας ότι οι παραπάνω βιομηχανίες (χάλυβα και σκυροδέματος) είναι εξαιρετικά «carbon intensive», επιβεβαιώνεται το ότι είναι περιβαλλοντικά ορθότερο να επενδύει κανείς στην ανακατασκευή υφιστάμενων κτιρίων.
       
      Επιπρόσθετα, στην ανακατασκευή μπορεί να επιτευχθεί σημαντική εξοικονόμηση γυαλιού μέσα από την ανακύκλωση, όπως συνέβη για πρώτη φορά στα Βαλκάνια στην περίπτωση του Πύργου. Τα συνεργεία προχώρησαν στην αποξήλωση της παλαιάς όψης και στον διαχωρισμό του γυαλιού από τα υπόλοιπα υλικά έτσι ώστε αυτό να σταλεί σε εργοστάσιο της Saint-Gobain στη Ρουμανία και να ανακυκλωθεί με σκοπό να επιστρέψει στην Ελλάδα ως νέο υλικό και μέρος του να επανατοποθετηθεί στο έργο. Με τη διαδικασία αυτή ανακυκλώθηκαν περισσότεροι από 126 τόνοι.
      Πιο συγκεκριμένα, με βάση την έρευνα του Πα.Δ.Α., η λύση της ανακατασκευής εξοικονομεί 42 GWh ενσωματωμένης ενέργειας που αναφέρεται στα υλικά, που είναι ίση με την ετήσια ηλεκτρική κατανάλωση 10.000 οικογενειών ή 30.000 ατόμων. Η εξοικονόμηση ενέργειας με τη σειρά της, λόγω υλικών, δημιουργεί αντίστοιχη εξoικονόμηση 21.000 τόνων CO2. Επιπλέον, εξοικονομεί 2.130 τόνους CO2 στο μεταφορικό έργο των υλικών από και προς τον Πύργο Πειραιά, ποσό που αντιστοιχεί σε ετήσιες εκπομπές περίπου 350 ατόμων. 
      Facebook Twitter  
      Κατά τη διάρκεια της μελέτης καταγράφηκαν στοιχεία και δεδομένα για τον σχεδιασμό, την κατασκευή και την υλοποίηση του έργου και έγινε αυτοψία στις εγκαταστάσεις. Τα συμπεράσματα που προέκυψαν είναι διδακτικά και αποτελούν παράδειγμα για τον τρόπο με τον οποίο οφείλουμε να αντιμετωπίζουμε τα παλιά κτίρια των πόλεών μας. Φωτ.: Κωνσταντίνος Κουδούνης
      Ενδεικτικό παράδειγμα της συμφέρουσας λύσης της ανακατασκευής είναι το γεγονός ότι, εάν ληφθεί υπ’ όψιν ότι ένα στρέμμα δάσους απορροφά περισσότερα από 400 κιλά CO2 ετησίως, η παραπάνω συνολική εξοικονόμηση τόνων CO2 επιφέρει την απελευθέρωση 58.000 στρεμμάτων δασικής έκτασης για έναν χρόνο. Δηλαδή, σχεδόν τα 3/4 της έκτασης του Υμηττού. 

      Εξίσου σημαντικά είναι και τα οφέλη σε θέματα φυσικών πόρων, όπως είναι το νερό. Στην περίπτωση της κατεδάφισης χρειάζεται συνεχής διαβροχή με αποτέλεσμα να είναι αναγκαία η μεγάλη κατανάλωση νερού. Αντιθέτως, στην ανακατασκευή του κτιρίου μπορεί να επιτευχθεί εξοικονόμηση περίπου 5.500 τόνων νερού, που αντιστοιχεί σε ετήσια κατανάλωση ενός οικισμού 130 ατόμων.
      Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο θετικής περιβαλλοντικής συμπεριφοράς μπορεί να θεωρηθεί και η τοποθεσία του Πύργου του Πειραιά, καθώς βρίσκεται μόλις 500 μέτρα από τον μεγαλύτερο συγκοινωνιακό κόμβο μέσων σταθερής τροχιάς (μετρό, ΗΣΑΠ, προαστιακός και τραμ) και αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αποφεύγεται η κυκλοφοριακή συμφόρηση και να μη χρειάζεται η δημιουργία μεγάλων χώρων στάθμευσης.
      Facebook Twitter  Φωτ.: Κωνσταντίνος Κουδούνης
      Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας του Πα.Δ.Α., η επιλογή της ανακατασκευής είναι σαφώς προτιμότερη από την κατεδάφιση και την εκ νέου κατασκευή γιατί αφήνει χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ενώ είναι ευνοϊκότερη και ως προς τα συνολικά μεγέθη της ενσωματωμένης ενέργειας και του ενσωματωμένου άνθρακα. Επιπλέον, η ανακατασκευή υπαρχόντων κτιρίων ξαναζωντανεύει τις περιοχές και δημιουργεί τοπικά θέσεις εργασίας και νέα οικονομική δραστηριότητα. 
      Η Piraeus Tower A.E., ως βαθιά ευαισθητοποιημένο σε θέματα ESG επενδυτικό σχήμα, προσπάθησε, μέσα από την πρώτη συνεργασία της με το εξειδικευμένο προσωπικό του Πα.Δ.Α., να διερευνήσει τον κατά πολλούς «κρυμμένο εχθρό» της κλιματικής αλλαγής που δεν είναι άλλος από τον ενσωματωμένο άνθρακα (embodied carbon), δηλαδή τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που αφορούν τον κύκλο ζωής των υλικών (π.χ. εξόρυξη-παραγωγή-μεταφορές-εναπόθεση). 
      Ο πρώτος βιοκλιματικός ουρανοξύστης της Ελλάδας αναμένεται να ανοίξει τις πύλες του στα τέλη του 2023. Ένα έργο της κοινοπραξίας DIMAND, EBRD και PRODEA Investments, μετά την υπογραφή της 99ετούς σύμβασης παραχώρησης με τον δήμο Πειραιά.  
      Facebook Twitter  
      Τα συνεργεία προχώρησαν στην αποξήλωση της παλαιάς όψης και στον διαχωρισμό του γυαλιού από τα υπόλοιπα υλικά έτσι ώστε αυτό να σταλεί σε εργοστάσιο της Saint-Gobain στη Ρουμανία και να ανακυκλωθεί με σκοπό να επιστρέψει στην Ελλάδα ως νέο υλικό και μέρος του να επανατοποθετηθεί στο έργο. Φωτ.: Κωνσταντίνος Κουδούνης
    12. Ενέργεια-ΑΠΕ

      GTnews

      Το μεγάλο παιχνίδι για την επόμενη ημέρα στην «πράσινη» ενέργεια βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. H αποδέσμευση ηλεκτρικού χώρου υπέρ όσων έργων βρίσκονται στην ουρά και έχουν κολλήσει, μαζί με την πρόταση του REPower EU, να χαρακτηριστούν ως περιοχές fast track ανά την Ευρώπη για επενδύσεις ΑΠΕ, από παλιά ορυχεία έως πρώην βιομηχανικές περιοχές, «κλειδώνουν» στην πραγματικότητα ποια έργα θα γίνουν την επόμενη 20ετία και ποια όχι.
      Η κυβέρνηση έχει ανοίξει για τα καλά το παιχνίδι των ΑΠΕ, εκπέμποντας ένα σαφές μήνυμα: Μπορεί να υπάρχει συνωστισμός άδειων, οι αιτήσεις με βεβαίωση παραγωγού να ισούνται αθροιστικά με... τέσσερις φορές τους στόχους της χώρας για το 2030, ωστόσο θα προκριθούν μόνο εκείνες οι λύσεις που εγγυώνται τη γρήγορη και απρόσκοπτη εκτέλεση των έργων. Με παρατάσεις επί παρατάσεων, ο στόχος για 25 GW από έργα ΑΠΕ ή 80% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής, δεν επιτυγχάνεται ούτε το 2050.
      Το παιχνίδι είναι μεγάλο, καθώς ξεκαθαρίζει σταδιακά το τοπίο ως προς το ποιοι ενεργειακοί όμιλοι θα πρωταγωνιστήσουν στο χώρο τις επόμενες δεκαετίες και ποιοι όχι, εξηγώντας και το τάιμινγκ πρόσφατων επιχειρηματικών κινήσεων. Πρωταγωνιστής στην ελληνική αγορά παραμένει η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με εγκατεστημένη ισχύ 800 MW και χαρτοφυλάκιο έργων υπό ανάπτυξη της τάξης των 2,3 GW, όμως στη δεύτερη θέση έχει περάσει η Motor Oil μετά και την εξαγορά του χαρτοφυλακίου ΑΠΕ της Ελλάκτωρ (493 MW και έργα υπό κατασκευή, συνολικής ισχύος άνω του 1,6 GW). Το γιγαντιαίο πλάνο της ΔΕΗ που τρέχει τη συνεργασία με το γερμανικό κολοσσό RWE, μιλά για 7,2 GW εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ μέχρι το 2024 και 9,1 GW μέχρι το 2026, συνολικού ύψους 8,4 δισ. ευρώ.
      Η Mytilineos διαθέτει σήμερα χαρτοφυλάκιο ισχύος 8GW, εκ των οποίων τα 5GW εκτείνονται σε όλο τον πλανήτη (Λ. Αμερική, Ευρώπη, Ασία και Αυστραλία), το 1 GW στην Ιταλία και τα 2 GW στην Ελλάδα. Τα ΕΛΠΕ έχουν αυτή τη στιγμή στην Κοζάνη το μεγαλύτερο εν λειτουργία φωτοβολταϊκό στην Ελλάδα και τη ΝΑ Μεσόγειο, έχοντας στόχο χαρτοφυλάκιο έργων, άνω των 2 GW έως το 2030. Όσο για τον όμιλο Κοπελούζου, δρομολογεί μέσω του υποθαλάσσιου καλωδίου με Αίγυπτο, την μεταφορά «πράσινης» ενέργειας ισχύος 3 GW στη χώρα μας και την Ε.Ε, μια επένδυση συνολικής ισχύος κοντά στα 3 δισ.
      REPower EU και «Go- to areas»
      Κοινός παρονομαστής των διεργασιών σε ευρωπαϊκό και ελληνικό επίπεδο, αλλά και για επιχειρηματικές αποφάσεις είναι ότι στο δρόμο για τη πράσινη μετάβαση θα γίνουν μόνο τα projects όσων έχουν την οικονομική δυνατότητα να τα κάνουν, με τη Κομισιόν να προσπαθεί να περιορίσει όσο το δυνατόν τη γραφειοκρατία.
      Σε αυτήν ακριβώς τη λογική κινείται η ευρωπαϊκή πρόταση «Go - to areas» για fast track επενδύσεις. Είναι το ευρωπαϊκό μοντέλο που φέρνει το REPower EU για επενδύσεις ΑΠΕ με ταχείες διαδικασίες αδειοδότησης και το οποίο «φωτογραφίζει» ως υποψήφιες περιοχές από παλαιά λατομεία, κλειστά ορυχεία και πρώην βιομηχανικές εγκατεστημένες, έως μεγάλους χώρους κοντά σε αυτοκινητόδρομους και σιδηροδρομικά δίκτυα. Είναι προφανές ότι όσα έργα προωθούνται ήδη σε περιοχές όπως οι παραπάνω, από φωτοβολταϊκά και αιολικά έως συστήματα αποθήκευσης, θα έχουν αυτόματα και προβάδισμα έναντι άλλων. Η Κομισιόν πασχίζει να απεξαρτηθεί η Ευρώπη το ταχύτερο δυνατό από το ρωσικό αέριο, γι' αυτό και θέλει να ξέρει τι στόχους μπορεί να πετύχει κάθε χώρα στις ΑΠΕ άμεσα. Όχι το 2030.
      Δεν της αρκεί μόνο τα πράσινα έργα να χρηματοδοτηθούν από το νέο ευρωπαϊκό πακέτο, το θέμα είναι και να επισπευσθούν. Αυτός είναι και ο λόγος που συμπεριέλαβε τη συγκεκριμένη διάταξη. Από εκεί και πέρα, κάθε νέο φωτοβολταϊκό πάρκο μειώνει την ανάγκη παραγωγής ρεύματος, άρα περιορίζει τις εισαγωγές φυσικού αερίου από Ρωσία και την πολιτική εξάρτηση από τη Μόσχα.
      Τον επόμενο μήνα, η ελληνική κυβέρνηση θα αποστείλει στις Βρυξέλλες τη λίστα με τα προς ένταξη έργα στο REPower EU. Τι ευκαιρίες ανοίγει το «νέο χρήμα» που αναλογεί στην Ελλάδα; Τα ποσά υπολογίζονται σε 7-8 δισ ευρώ για έργα ΑΠΕ, συστήματα αποθήκευσης και δίκτυα ηλεκτρισμού και αερίου, τα οποία μαζί με τη μόχλευση μπορούν να αθροίσουν μια «δύναμη πυρός» πάνω από 10 δισ. Δηλαδή ένα σύνολο πόρων ακόμη και άνω του 4% του ΑΕΠ, τα οποία δεν είχαμε υπολογίσει.
      Ξεσκαρτάρισμα του ηλεκτρικού «χώρου»
      Σε εθνικό τώρα επίπεδο, το στίγμα για το ποια έργα θα γίνουν και ποια όχι, δίνει το ξεκαθάρισμα του ηλεκτρικού «χώρου» που προωθεί η κυβέρνηση δια του υπουργείου Ενέργειας. Aθροίζοντας σήμερα το σύνολο των αιτήσεων με βεβαιώσεις παραγωγού προκύπτει το κολοσσιαίο νούμερο των 95 GW, δηλαδή περίπου τέσσερις φορές ο εθνικός στόχος για το 2030. Σύμφωνα με αυτόν, η χώρα θα πρέπει τότε να διαθέτει ένα δυναμικό από 25 GW ΑΠΕ έναντι σχεδόν 10 GW σήμερα. Χιλιάδες έργα στα χαρτιά που δεν πρόκειται να γίνουν ποτέ, δεσμεύουν πολύτιμο ηλεκτρικό χώρο προκαλώντας «έμφραγμα» στην αγορά, την οποία επιχειρεί να ξεσκαρτάρει το ΥΠΕΝ. Κριτήριο, η εταιρεία που έχει την άδεια να έχει και την οικονομική επιφάνεια να φέρει σε πέρας την επένδυση.
      Ελλείψει ηλεκτρικού χώρου, αντιμέτωποι με αντιδράσεις περιφερειαρχών, δημάρχων, συλλόγων, ακόμα και βουλευτών και καθώς καλούνται να ανταπεξέλθουν απέναντι σε μια περίπλοκη και μακρά διαδικασία αδειοδότησης, που μπορεί να ξεπερνάει και τα 10 χρόνια στις περιπτώσεις δικαστικών προσφυγών, οι επενδυτές επιλέγουν τον σίγουρο δρόμο των εξαγορών. Η ζήτηση για ώριμα έργα ΑΠΕ πολύ μεγάλη, τόσο στην Ελλάδα όσο και ευρύτερα στην ευρωπαϊκή αγορά, με πρωταγωνιστές πετρελαϊκούς ομίλους που πασχίζουν να επιταχύνουν την πράσινη μετάβαση και μεγάλα επενδυτικά funds που ψάχνουν για ικανοποιητικές αποδόσεις στα «πράσινα» projects.
      Το παιχνίδι ξεκαθαρίζει. Την οριστική εικόνα θα δώσουν τα έργα που θα συμπεριληφθούν στην ελληνική λίστα του REPower EU και εκείνα που προωθούνται σε περιοχές Go – to areas, «κλειδώνοντας» μαζί και τους πρωταγωνιστές της επόμενης 20ετίας.
    13. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Ένα από τα μεγαλύτερα φωτοβολταϊκά σε όλη την Ευρώπη εγκαινίασε σήμερα ο πρωθυπουργός στην Κοζάνη. Το πάρκο των ΕΛΠΕ καλύπτει μια έκταση 4.500 στρεμμάτων, αποτελείται από περίπου 500.000 πάνελς και αν αυτά τοποθετηθούν το ένα δίπλα στο άλλο, καλύπτουν μια διαδρομή χιλίων χιλιομέτρων, όση η απόσταση Καλαμάτα Αλεξανδρούπολη.
      Το φωτοβολταϊκό πάρκο στην Κοζάνη είναι η μεγαλύτερη εν λειτουργία μονάδα ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα, το μεγαλύτερο φωτοβολταϊκό πάρκο στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και μία από τις μεγαλύτερες φωτοβολταϊκές μονάδες στην Ευρώπη, καθώς η εγκατεστημένη ισχύς της ανέρχεται στα 204,3 μεγαβάτ

      Η μονάδα έχει τη δυνατότητα να παράγει 350 γιγαβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ανά έτος, ποσότητα που ισοδυναμεί με τις ανάγκες 75.000 νοικοκυριών, ενώ οι ετήσιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου της χώρας μας θα μειωθούν κατά 300.000 τόνους διοξειδίου του άνθρακα, συμβάλλοντας στον στρατηγικό στόχο του πράσινου μετασχηματισμού της οικονομίας.

      Η επένδυση για την υλοποίηση του έργου ανήλθε σε 130 εκατομμύρια ευρώ. Το έργο ανακοινώθηκε τον Μάρτιο του 2020 και, παρά τις αντιξοότητες που προκάλεσε η πανδημία, ολοκληρώθηκε σε μόλις δύο χρόνια.

      Το συγκρότημα αποτελείται από 18 επιμέρους πάρκα, εσωτερικό οδικό δίκτυο μήκους 4,5 χιλιομέτρων, έναν υποσταθμό υψηλής τάσης και 13,3 χλμ. γραμμών μεταφοράς ισχύος υψηλής τάσης.

      Για την κατασκευή του δημιουργήθηκαν 350 θέσεις εργασίας, ενώ για τη λειτουργία του πάρκου θα απορροφηθούν δεκάδες εργαζόμενοι από την τοπική κοινότητα. Παράλληλα, εκτιμάται ότι το έργο θα συνεισφέρει στην τοπική κοινωνία 500.000 ευρώ ετησίως σε όμορους Δήμους και οικιακούς καταναλωτές.

      Περίπου το 1/3 της συνολικής έκτασης των 4.400 στρεμμάτων στην οποία αναπτύχθηκε το πάρκο της Κοζάνης θα επιστραφεί στον τοπικό πρωτογενή τομέα ώστε να αξιοποιηθεί για κτηνοτροφία.
      Η κατασκευή του πάρκου, το οποίο είναι το μεγαλύτερο στην Ευρώπη με φωτοβολταϊκά πλαίσια διπλής όψεως (bifacial modules) και διαθέτει τελευταίας γενιάς σύστημα αυτοματισμών παρακολούθησης και ελέγχου της παραγωγής (Energy Management System), ολοκληρώθηκε εντός του χρονοδιαγράμματος, παρά τις δυσκολίες που προκλήθηκαν από την πανδημία.
      Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ κ. Ανδρέας Σιάμισιης, καλωσορίζοντας σήμερα τον Πρωθυπουργό, ο οποίος παρευρέθηκε στην τελετή εγκαινίων του έργου τόνισε μεταξύ άλλων ότι «στον Όμιλο ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ, με άξονα το στρατηγικό σχέδιο “Όραμα 2025” υλοποιούμε ένα από τα μεγαλύτερα επενδυτικά προγράμματα στην Ελλάδα, στοχεύοντας σε δραστική μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος κατά 50% μέχρι το 2030, ώστε να συμβάλουμε ουσιαστικά και στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης».
      O Γενικός Διευθυντής Στρατηγικού Σχεδιασμού και Νέων Δραστηριοτήτων του Ομίλου ΕΛΠΕ κ. Γιώργος Αλεξόπουλος, σημείωσε, «σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα τα ΕΛΠΕ απέκτησαν εγκατεστημένη ισχύ 300 MW από ΑΠΕ και έχουν θέσει ως μεσοπρόθεσμο στόχο το 1GW μέχρι το τέλος του 2026 και την ανάπτυξη ενός διαφοροποιημένου, ισχυρού χαρτοφυλακίου έργων, άνω των 2 GW σε λειτουργία έως το 2030».
    14. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Στα 4.534 MW ήταν η συνολική αιολική ισχύς στην Ελλάδα στο τέλος του Ιουνίου 2022. Αυτό προκύπτει από την εξαμηνιαία Στατιστική της Αιολικής Ενέργειας που ανακοίνωσε η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ). Το α’ εξάμηνο 2022 συνδέθηκαν στο δίκτυο 28 νέες ανεμογεννήτριες συνολικής αποδιδόμενης ισχύος 83,1 MW.
      Αυτό το μέγεθος δεν διαφέρει σημαντικά από την ισχύ που εγκαταστάθηκε το Β’ εξάμηνο του 2021 και είναι 3 φορές μικρότερο από την ισχύ του Α’ εξαμήνου του προηγούμενου έτους, αναφέρει η ΕΛΕΤΑΕΝ σημειώνοντας ότι η επιβράδυνση της ανάπτυξης κατά τα δύο τελευταία εξάμηνα οφείλεται στην αυξημένη γραφειοκρατία και τα διοικητικά εμπόδια που καθυστερούν τις επενδύσεις, καθώς και στους αυξημένους χρόνους κατασκευής των έργων.

      Σημειώνεται πάντως ότι κατά το τέλος του Ιουνίου 2022 ήταν υπό κατασκευή πάνω από 650 MW νέων αιολικών πάρκων, η πλειοψηφία των οποίων αναμένεται να συνδεθεί στο δίκτυο εντός των επόμενων 12 μηνών.

      Η γεωγραφική κατανομή

      Σε επίπεδο Περιφερειών, η Στερεά Ελλάδα παραμένει στην κορυφή των αιολικών εγκαταστάσεων αφού φιλοξενεί 1861 MW (41%) και ακολουθεί η Πελοπόννησος με 639 ΜW (14%) και η Ανατολική Μακεδονία – Θράκη όπου βρίσκονται 534 MW (12%).

      H γεωγραφική κατανομή της αιολικής ισχύος στην Ελλάδα φαίνεται ανά Περιφέρεια στον ακόλουθο χάρτη.
          Οι επενδυτές

      Όσον αφορά τους επιχειρηματικούς ομίλους, στο Top-5 κατατάσσονται:
      η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με 703 MW (15,5%) ο ΕΛΛΑΚΤΩΡ με 482 MW (10,6%) η ENEL Green Power με 368 MW (8,1%) η Iberdrola Rokas με 304 MW (6,7%) και η Total Eren με 250 MW (5,5%) Ακολουθούν η EDF, η Motor Oil Renewable Energy (MORE), ο όμιλος Μυτιληναίου, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες κ.α.

      Κατά το Α’ εξάμηνο 2022 ολοκλήρωσαν αιολικά πάρκα και τα συνέδεσαν στο δίκτυο:
      η Iberdrola Rokas (33,6MW) η Elica του ομίλου Κοπελούζου (20,7MW) η Cubico (12ΜW) και άλλοι με μικρότερες επενδύσεις.
      Οι κατασκευαστές

      H εικόνα για τους κατασκευαστές των ανεμογεννητριών είναι η εξής:
      η Vestas έχει προμηθεύσει το 44,8% της συνολικής αποδιδόμενης αιολικής ισχύος στην Ελλάδα. Ακολουθούν η Enercon με 25,4%, η Siemens Gamesa με 18,2%, η Nordex με 6,9% και η GE Renewable Energy με 3,4%.
      Ειδικά για το Α’ εξάμηνο 2022 τις νέες ανεμογεννήτριες προμήθευσαν:
      η Vestas κατά 54,2% (45 ΜW), η Enercon κατά 42,2% (35,1 MW) και η Goldwind κατά 3,6% (3MW).
      Όλα τα ως άνω αναφερόμενα μεγέθη αφορούν αιολική ισχύ που αποδίδεται στο δίκτυο.
      Τα έργα των διαγωνισμών

      Κατά την περίοδο 2018-2021 έχουν επιλεγεί μέσω των διαγωνισμών της ΡΑΕ αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 1.426MW. Όμως εξαιτίας κυρίως των καθυστερήσεων που προκαλούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια, μόλις τα 312MW, δηλ. το 22%, είχαν κατορθώσει να λειτουργούν κατά το τέλος του Ιουνίου 2022.

      Οι καθυστερήσεις αυτές δεν είναι χωρίς συνέπειες. Η μεσοσταθμική τιμή των αιολικών που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς και δεν έχουν υλοποιηθεί ακόμα είναι μικρότερη από 58€/MWh και η συνολική τους ισχύ 1.115MW. Τα έργα αυτά, εάν είχαν ολοκληρωθεί έγκαιρα, θα πρόσφεραν μια ακόμα ανακούφιση στους Έλληνες καταναλωτές που μαστίζονται από την ενεργειακή κρίση των ορυκτών καυσίμων.
      2022-26-07-H1-2022-HWEA-Statistics-Greece.pdf

      Με αφορμή τη δημοσίευση της Στατιστικής ο Πρόεδρος του ΔΣ της ΕΛΕΤΑΕΝ Παναγιώτης Λαδακάκος, δήλωσε: «Το Α’ εξάμηνο του 2022 συνεχίστηκε ο χαμηλός ρυθμός εγκατάστασης νέων αιολικών πάρκων που έχει παρατηρηθεί από το Β’ εξάμηνο του προηγούμενου έτους. Ελπίζουμε ότι μέσα στους επόμενους 12 μήνες, η δυσμενής αυτή εικόνα θα αντιστραφεί και θα επανέλθουμε σε ισχυρή ανάπτυξη. Αυτό είναι σημαντικό, διότι τα νέα αιολικά πάρκα προσφέρουν ακόμα πιο φθηνή ηλεκτρική ενέργεια στους καταναλωτές.

      Για να συμβεί αυτό η Πολιτεία πρέπει να δράσει τώρα: να μειώσει τη γραφειοκρατία και να συμβάλλει θετικά στη διασφάλιση της υλοποίησης των νέων επενδύσεων.

      Είναι χαρακτηριστικό ότι εάν όλα τα αιολικά πάρκα που έχουν επιλεγεί από διαγωνισμούς της ΡΑΕ την τελευταία τετραετία, είχαν ολοκληρωθεί, η αιολική ισχύς θα ήταν σήμερα μεγαλύτερη κατά 25%. Αυτό θα σήμαινε λιγότερη εξάρτηση της οικονομίας μας από τις εισαγωγές καυσίμων και περισσότερη φθηνή ενέργεια».
    15. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Δισεκατομμύρια «ξεκλειδώνουν» στην ενέργεια, χαρτοφυλάκια εκατοντάδων πράσινων μεγαβάτ αλλάζουν χέρια, ο χάρτης αναδιατάσσεται, εγχώριοι και ξένοι όμιλοι επενδύουν ένα πακτωλό για να ενδυναμώσουν την παρουσία τους, και μια μοναδική ευκαιρία απλώνεται μπροστά μας.
      Στο ερώτημα αν είμαστε σε θέση να την εκμεταλλευτούμε η απάντηση είναι «ναι», αφού και η πολιτική βούληση υπάρχει και η κοινωνία κατάλαβε μετά την κρίση τη σημασία του φθηνού ρεύματος και αποδοκιμάζει τους «κατ' επάγγελμα» οικολόγους που με κομματική στήριξη χτίζουν καριέρες δίνοντας μάχες χαρακωμάτων κατά των ανανεώσιμων.
      Καμία πολυτέλεια αδράνειας δεν νοείται, όπως είπε χθες και ο νέος υπουργός Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Θόδωρος Σκυλακάκης που μίλησε για την κλιματική κρίση που καλπάζει και περιέγραψε επιγραμματικά τους στόχους της επόμενης 4ετίας: Καταπολέμηση ενεργειακής φτώχειας, ενεργειακή αναβάθμιση 600.000 κατοικιών, προγράμματα «Εξοικονομώ» και «Φωτοβολταικά στις Στέγες», 80% της ηλεκτροπαραγωγής να προέρχεται από ανανεώσιμες, 20% των ιδιωτικών οχημάτων να είναι μηδενικής ρύπανσης έως το 2027.
      Και φυσικά έρευνα για κοιτάσματα φυσικού αερίου τα οποία θα πρέπει πρώτα φυσικά να βρούμε, κατασκευή νέων σταθμών LNG και ολοκλήρωση 45 μονάδων διαχείρισης αποβλήτων ως το 2025.
      Οι πέντε τομείς
      Έχουμε εικόνα για πόσες επενδύσεις μιλάμε; Πέντε μόνο τομείς μπορούν να φέρουν πάνω από 30 δισ. ευρώ. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της ευκαιρίας, μόνο η αναβάθμιση 600.000 κατοικιών μπορεί να αποφέρει 12 δισ., εκ των οποίων τα 7 δισ. επιδοτήσεις. Κι αυτό καθώς η μέση επένδυση ανά κατοικία ανέρχεται σε 20.000 ευρώ και η μέση ενίσχυση, πάντα ανά κατοικία είναι 60% (12.000 ευρώ).
      Και στις ανανεώσιμες; Στον δεύτερο αυτό τομέα, η αγορά προβλέπει σε ορίζοντα τετραετίας 3,5 επιπλέον GW αιολικών και 4 ακόμη GW φωτοβολταϊκών. Με μια μέση τιμή 1,1 εκατ. ευρώ το μεγαβάτ στο αιολικό και 600.000 ευρώ στο φωτοβολταϊκό, αναμένουμε επενδύσεις πάνω από 6 δισ. ευρώ.
      Στα παραπάνω πρέπει να προστεθούν τρεις ακόμη τομείς.
      Δίκτυα με επενδύσεις 4,1 δισ. ευρω (πρόγραμμα ΑΔΜΗΕ, 2023-2027) από διασυνδέσεις νησιών, έργα αναβάθμισης, υποσταθμούς μέχρι άλλες βελτιώσεις του συστήματος, μπαταρίες (500 εκατ) συνολικής ισχύος 1000 MW που θα συμβάλλουν στον κορεσμό του δικτύου με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2025, και τα έργα αναβαθμισης στο δίκτυο αερίου του ΔΕΣΦΑ (1,7 δισ).
      Συν μια σειρά big projects υπό κατασκευή, όπως η μονάδα αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία, ύψους 700 εκατ (Τερνα Ενεργειακή) και το πλωτό τερματικό επαναεριοποίησης στην Αλεξανδρούπολη, ύψους 400 εκατ (όμιλος Κοπελούζου).
      Δεν έχουμε συνυπολογίσει τις επενδύσεις στο υδρογόνο που τελούν υπό διαμόρφωση και τις έρευνες κοιτασμάτων όπου οι επενδυτικές αποφάσεις θα ληφθούν μέσα στο 2024, ούτε τα προγράμματα των μεγάλων ελληνικών επιχειρηματικών ομίλων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη (9 δισ μόνο της ΔΕΗ και 5,5 δισ της Τερνα Ενεργειακής). Τον τόνο δίνει και το μπαράζ εξαγορών που πρόκειται να δούμε το προσεχές διάστημα στις ανανεώσιμες, όπως στην Τερνα και την Enel Green Power.
      Αθροίζουν όλα αυτά πάνω από 30 ίσως και 40 δισ. στο πολύ καλό σενάριο. Ένα επιπλέον 20% του ΑΕΠ.
      Ιστορική ευκαιρία
      Τα προηγούμενα χρόνια, πριν την εμφάνιση της μεγαλύτερης ενεργειακής κρίσης των τελευταίων 50 ετών στον πλανήτη, η Ελλάδα νόμιζε ότι είχε την πολυτέλεια να ανέχεται τα γραφικά κινήματα κατά των ανανεώσιμων και τους κάθε λογής οπαδούς της στρεβλής αντίληψης για την προστασία του περιβάλλοντος.
      Τα όσα ζήσαμε ωστόσο το 2022 αποκάλυψαν με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο τι σημαίνει ενεργειακή εξάρτηση από τρίτες χώρες και πόσο καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η ενέργεια σε γεωπολιτικό επίπεδο.
      Κι όμως, παρ' ότι κατέχουμε την 7η θέση στον κόσμο στην παραγωγή πράσινης και φθηνής ενέργειας, ακόμη ανησυχούμε για την ευστάθεια του συστήματος επειδή έχουν καθυστερήσει οι επενδύσεις σε μπαταρίες. Και κόβουμε την επιπλέον πράσινη ενέργεια για να μην καταρρεύσει το σύστημα όταν η ζήτηση είναι χαμηλή. 
      Έχουμε χάσει πολλές ευκαιρίες στο παρελθόν, όπως όταν το 2014 που είχαμε κάνει παγκόσμιο ρεκόρ εγκατάστασης φωτοβολταϊκών κατέχοντας την 3η καλύτερη θέση ανά κάτοικο, για να υποχωρήσουμε μετά απότομα όταν ήρθε το 3ο μνημόνιο. 
      Και όπως αυτό που συμβαίνει εδώ και τρεις δεκαετίες με τα αιολικά, όπου οι ανανεώσιμες παραμένουν από τους πλέον συκοφαντημένους τομείς στην Ελλάδα επειδή ανεχόμαστε τους κατ’ επάγγελμα «οικολόγους» που θέλουν να απελευθερώσουν τα βουνά και τις πεδιάδες από τις «περιβαλλοντοκτόνες» επενδύσεις. Επίσης, χρόνια τώρα συνδέουμε τις ενεργειακές αναβαθμίσεις των κατοικιών αποκλειστικά με τις επιδοτήσεις που εξ ορισμού φέρνουν εθισμό και γραφειοκρατία, όταν στις ΗΠΑ που έκαναν άλματα στο συγκεκριμένο τομέα, βασικό κίνητρο είναι οι φοροαπαλλαγές.
      Έχουμε μπροστά μας την ιστορική ευκαιρία να αξιοποιήσουμε σε όλους αυτούς τους τομείς, όλα όσα άφησαν ανεκμετάλλευτα τα λάθη, οι ιδεοληψίες, οι εμμονές και η προσκόλληση σε ένα παρελθόν που είναι τόσο μακρινό με τις σημερινές προκλήσεις.
    16. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Στο 1,3 δισ. ευρώ οι ελληνικές εισαγωγές
      Στο δίμηνο από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το σύνολο των ορυκτών καυσίμων που εισήγαγε η Ευρώπη από τη Ρωσία έφτασε σε αξία τα 43 δισ. ευρώ. Οι μεγαλύτεροι Ευρωπαίοι εισαγωγείς σε φυσικό αέριο με αγωγούς είναι η Γερμανία και η Ιταλία (με 5-6 δισ. ευρώ η καθεμιά). Η Κίνα, ως τρίτος εισαγωγέας, εισάγει σημαντικές ποσότητες αργού (περίπου 5 δισ. ευρώ), αλλά λιγότερο αέριο. Η Ελλάδα βρίσκεται στη 14η θέση, με εισαγωγές 1,3 δισ. ευρώ στο δίμηνο.

      Κίνητρα για ηλιακούς θερμοσίφωνες
      Η απόδοση του ηλιακού θερμοσίφωνα είναι πολλαπλάσια άλλων ΑΠΕ για την ίδια επιφάνεια (π.χ. σε ένα έτος, για την παραγωγή 3MWh/a, ο ηλιακός απαιτεί 6,4 τ.μ., ενώ το φωτοβολταϊκό 15,4 τ.μ., δηλαδή απόδοση 40%-60%, έναντι απόδοσης 15%-20%). Στην Ελλάδα περίπου 5.000.000 κατοικίες δεν διαθέτουν ηλιακό θερμοσίφωνα, γεγονός που απαιτεί τη διαμόρφωση ενός εθνικού σχεδίου ταχείας εγκατάστασής τους, με ειδικά κίνητρα, συμβατά με το Ταμείο Ανάκαμψης.

      Κορύφωση της ζήτησης ενέργειας το 2035
      Η ζήτηση σε φυσικό αέριο προβλέπεται να αυξηθεί κατά 10% την επόμενη δεκαετία σε όλα τα σενάρια, με κορύφωσή της το 2035. Η αύξηση ζήτησης αναφέρεται κυρίως στον ηλεκτρισμό και στη βιομηχανία, ιδιαίτερα στην περιοχή της Ασίας. Η ζήτηση φυσικού αερίου στα κτίρια πιθανώς να εξουδετερωθεί μελλοντικά, λόγω στροφής σε ανανεώσιμες πηγές και αυξημένης μόνωσής τους. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και το θετικότερο σενάριο απέχει πολύ από την επίτευξη του στόχου για αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη κάτω του 1,5° C.

      Αλμα των φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα Το διάγραμμα του EMBER, με τη συμμετοχή των φωτοβολταϊκών στην παραγωγή ηλεκτρισμού, παρουσιάζει εκπληκτική άνοδο για την Ελλάδα, την περίοδο 2010-2014, με αύξηση από 0,5% στο σχεδόν 8%, σε μία 5ετία. Η σύγκριση με τους αντίστοιχους πολύ χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην Ε.Ε. και παγκοσμίως καταδεικνύει την πρωτοπορία της χώρας το συγκεκριμένο διάστημα. Το 2022, στις 10 καλύτερες χώρες της Ε.Ε.-27 στη συμμετοχή των φωτοβολταϊκών στην παραγωγή ενέργειας, η Ελλάδα βρίσκεται στην 4η θέση, μαζί με τη Γερμανία.

      Τρόποι εξοικονόμησης από τα νοικοκυριά
      Ενας ηλιακός θερμοσίφωνας σε 4μελή οικογένεια εξοικονομεί έως και 20% της ηλεκτρικής ενέργειας. To 80% των ενεργειακών αναγκών ενός νοικοκυριού είναι θέρμανση – ψύξη. Τα υψηλότερα ποσοστά ευρωπαϊκών εγκαταστάσεων υπάρχουν στη Γερμανία (27%), στην Ελλάδα (15%) και στην Πολωνία (14%). Ενας ηλιακός θερμοσίφωνας για μια 4μελή οικογένεια, κόστους 1.000-1.200 ευρώ, μειώνει κατά 1.700kg/έτος τις εκπομπές CO2, ενώ ένα ηλεκτρικό Ι.Χ. κόστους 25.000-30.000 ευρώ, κατά 1.400kg/έτος. Στην Ελλάδα λειτουργούν πάνω από 20 υψηλού επιπέδου βιοτεχνίες που κατασκευάζουν ηλιακούς θερμοσίφωνες, οι οποίες εξάγουν το 60%.

      Οικονομικές τεχνολογίες στην Ε.Ε. των «27»
      Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη για τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.-27, οι αντλίες θερμότητας, καθώς και τα ηλιακά θερμικά συστήματα, αποτελούν τις φθηνότερες τεχνολογίες για τα νοικοκυριά, με κόστος που κυμαίνεται από 0,60 ευρώ έως 0,79 ευρώ ανά κιλοβατώρα (kWh) παραδοθείσας θερμότητας, τη στιγμή που οι λέβητες, για παράδειγμα, πετρελαίου ξεπερνούν τα 2,30 ευρώ ανά κιλοβατώρα (kWh). Σύμφωνα με το Repower EU, στην Ε.Ε.-27, μέχρι το 2030, αναμένεται η εγκατάσταση περίπου 30.000.000 αντλιών θερμότητας και ηλιοθερμικών, που θα εξοικονομούν 35 bcm (δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα) ανά έτος.

    17. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Η «Καθημερινή» ξεκινάει σταθερή συνεργασία με τον κ. Γιάννη Μανιάτη, αν. καθηγητή του Πανεπιστημίου Πειραιά και διευθυντή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Κλιματική Κρίση και Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών».
      Μία φορά την εβδομάδα, θα ενημερώνουμε τους αναγνώστες μας για βασικά ζητήματα που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, την ενέργεια, την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, την κυκλική οικονομία, τις εξελίξεις σε σύγχρονα θέματα τεχνολογιών και καινοτομιών πληροφορικής και επικοινωνιών, που σχετίζονται με την κλιματική κρίση. Στόχος μας, να πληροφορούμε τους αναγνώστες με κρίσιμα και κυρίως αξιόπιστα στοιχεία για την κατάσταση και την πορεία εξέλιξης της μεγαλύτερης πρόκλησης που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα. Η ενημέρωση θα πραγματοποιείται μέσα από επίσημα δημοσιευμένα και αξιόπιστα διαγράμματα διεθνών οργανισμών, στα οποία θα γίνεται ένας σύντομος σχολιασμός, δεδομένου ότι στόχος είναι, τα διαγράμματα από μόνα τους να είναι ερμηνεύσιμα όσο το δυνατόν πιο εύκολα.
      Στην ερευνητική ομάδα του καθ. Γιάννη Μανιάτη συμμετέχουν φοιτητές/τριες του μεταπτυχιακού προγράμματός του, που δραστηριοποιούνται κυρίως σε θέματα πράσινης και έξυπνης ενέργειας, γεωπολιτικής, εξοικονόμησης ενέργειας, ευφυούς γεωργίας, έξυπνων πόλεων και μεταφορών / εφοδιαστικής αλυσίδας.
      Eρευνα – Ανάλυση: καθ. Γιάννης Μανιάτης
      Με τη συνεργασία των μεταπτυχιακών φοιτητών/τριών: Ιωάννας Βούλγαρη, Γεωργίας Πολυτάνου, Ανδρέα Συρεγγέλα
      «Πρωταγωνιστές» τα ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα
      Η παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας (2018) ήταν της τάξεως των 14.000 δισ. τόνων ισοδύναμου πετρελαίου (million tones oil equivalent – bp outlook). Από αυτήν, το 34% προέκυψε από κατανάλωση πετρελαίου, το 27% από άνθρακα, το 24% από φυσικό αέριο, το 4% από πυρηνική ενέργεια, το 7% από υδροηλεκτρικά και μόλις το 4% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ). Συνολικά, λοιπόν, τα ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα συμμετείχαν κατά 85% στην παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας. Το ποσοστό αυτό δείχνει και τη μεγάλη παγκόσμια πρόκληση που έχουμε μπροστά μας ως ανθρωπότητα, ώστε να καταστήσουμε κλιματικά ουδέτερο τον πλανήτη έως το 2050, δηλαδή σε μόλις 30 χρόνια.
       
      Παραγωγή ενέργειας
      Σήμερα στην παγκόσμια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έχουμε 10.000 Τwh από άνθρακα, 6.000 Τwh από φυσικό αέριο, λιγότερο από 1.000 Τwh από πετρέλαιο, 2.000 Τwh από πυρηνικά, 4.000 Τwh από υδροηλεκτρικά και περίπου 2.000 Τwh από φωτοβολταϊκά, αιολικά, βιομάζα, γεωθερμία κ.ά.

      Η Αφρική σε ρόλο-κλειδί για τις ενεργειακές αγορές
      Η Αφρική πρόκειται να αποτελέσει κορυφαίο συντελεστή των παγκόσμιων ενεργειακών αγορών. Το 2040 αναμένεται να ξεπεράσει τα 2,1 δισ. κατοίκους, με δεύτερη την Ινδία με 1,6 δισ. κατοίκους και τρίτη την Κίνα με 1,4 δισ. κατοίκους. Αντίστοιχα, σύμφωνα με τα μοντέλα του 2019, οι ανάγκες σε πετρέλαιο θα ξεπερνούσαν για την Ινδία τα 4,2 εκατ. βαρέλια την ημέρα και για την Αφρική τα 3,1 εκατ. βαρέλια. Οι ανάγκες σε φυσικό αέριο αναμενόταν να είναι πάνω από 350 δισ. κυβ. μέτρα (bcm) για την Κίνα, πάνω από 250 για τη Μέση Ανατολή, πάνω από 150 για την Αφρική και περίπου 130 στην Ινδία. Στην παραγωγή ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές, η Κίνα το 2040 αναμένεται να είναι η πρωταθλήτρια με 3.000 Τwh, η Ινδία με πάνω από 2.000 Τwh, η Ε.Ε. με πάνω από 1.200 Τwh και η Αφρική με πάνω από 700 Τwh.
       
      Οι εργαζόμενοι
      Το ζήτημα της απασχόλησης στην κατασκευή μονάδων πράσινης ενέργειας αποτελεί σημαντικό συντελεστή στη λήψη των αποφάσεων κάθε κυβέρνησης. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία (2020), οι απασχολούμενοι της Ευρώπης στην αιολική ενέργεια είναι 1,4 εκατ. εργαζόμενοι στη Γερμανία, 0,7 εκατ. στο Ηνωμένο Βασίλειο και περίπου 0,3 εκατ. στην Ισπανία και στη Δανία.

      Η χρήση των κρίσιμων μεταλλευμάτων
      Τα κρίσιμα μεταλλεύματα (critical minerals) έχουν τον δικό τους σημαντικό ρόλο στην πράσινη μετάβαση. Ετσι, για τα μεταλλεύματα αυτά, ενώ ένα συμβατικό αυτοκίνητο χρειάζεται περίπου 30 kgr/όχημα, ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο χρειάζεται πάνω από 200 kgr/όχημα. Αντίστοιχα, οι ανάγκες σε κρίσιμα μεταλλεύματα ανά 1 ΜW είναι 15.000 kgr για τα θαλάσσια (offshore) αιολικά πάρκα, 10.000 kgr για τα χερσαία αιολικά και πάνω από 6.000 kgr για τα φωτοβολταϊκά.

      Οι εκπομπές αερίων
      Οι σημερινές εκπομπές αερίων ρύπων είναι μόνο η μία όψη του νομίσματος στο πρόβλημα της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη. Αν και η Κίνα είναι σήμερα ο μεγαλύτερος παραγωγός διοξειδίου του άνθρακα, είναι υπεύθυνη μόνο για το 13% των συνολικών εκπομπών από την προβιομηχανική εποχή έως τη σημερινή, ενώ οι ΗΠΑ ξεπερνούν το 25% και η Ευρώπη το 22%.

       
    18. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Μια κολοσσιαία ποσότητα καθαρής ενέργειας, εκείνη από τους θαλάσσιους κυματισμούς, μένει παντελώς ανεκμετάλλευτη. Είναι τέσσερις φορές μεγαλύτερη από το σύνολο της καθαρής ενέργειας που έχει καταστεί δυνατό να παράγεται σήμερα. Συγκεκριμένα, αν αυτή τη στιγμή, από ανανεώσιμες πηγές, παράγονται 7.310 τεραβατώρες τον χρόνο, το 26% της συνολικής παραγόμενης ενέργειας, τα κύματα θα μπορούσαν να δώσουν σε ολόκληρο τον πλανήτη 29.500 τεραβατώρες (Παγκόσμιο Συμβούλιο για την Ενέργεια)· το 14% αναλογεί στην Ευρώπη, 2.800 τεραβατώρες/έτος στη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη και 1.300 στη Μεσόγειο.
      Τα θεμέλια ενός σχεδίου για τη δυνατότητα εκμετάλλευσης του άφθονου καθαρού αυτού ενεργειακού πόρου έχει θέσει ομάδα Ελλήνων επιστημόνων από πανεπιστημιακά ιδρύματα εντός κι εκτός της χώρας: Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Delft (Ολλανδία). Η επιστημονική ομάδα διενεργεί έρευνες προς δύο κατευθύνσεις. Τον καθορισμό στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο των περιοχών κοντά στις ακτές και σε σχετικά μικρά βάθη όπου θα μπορούσαν να αναπτυχθούν συστήματα εκμετάλλευσης της κυματικής ενέργειας, και τον σχεδιασμό της «μηχανής» μετατροπής της κυματικής ενέργειας σε μηχανική. «Σχεδιάζουμε μια διάταξη σημειακών μετατροπέων μπροστά από κατακόρυφο μέτωπο, ώστε η ανάκλαση των κυματισμών να δημιουργεί μεγαλύτερα ύψη, ενώ ερευνούμε τη βέλτιστη θέση τους, αλλά και τη γεωμετρία των μετατροπέων, τα σχήματα και τις διατάξεις τους ώστε να έχουν τη μεγαλύτερη απόδοση», εξηγεί στην «Κ» ο Ιωάννης Χατζηγεωργίου, αντιπρύτανης Ερευνας και Διά Βίου Εκπαίδευσης του ΕΜΠ και καθηγητής στη Σχολή Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών. «Με βάση εξελιγμένα αριθμητικά μοντέλα έχουμε υπολογίσει τη διαθέσιμη ενέργεια από τους κυματισμούς, ανά μέτρο ύψους κορυφής κύματος, στις 208 μεγαβατώρες (MWh) ανά έτος, για βάθη νερού έως 100 μέτρα και απόσταση από την ακτή έως 2 χιλιόμετρα. Οι αντίστοιχες τιμές για 6 ή 10 χιλιόμετρα από την ακτή είναι 952 και 4.638 MWh». Σημειωτέον ότι η συνολική εγκατεστημένη ισχύς στη χώρα ανέρχεται σε 21.400 MWh, ενώ η συνολική κατανάλωση σε 6.300 MWh.

      Ωστόσο, όπως σημειώνει ο κ. Χατζηγεωργίου, «πριν αρχίσουμε να συζητούμε για παραγωγή και εκμετάλλευση των ανεξερεύνητων έως τώρα κυματικών πόρων θα πρέπει να γίνουν μερικά πολύ σημαντικά βήματα, όπως η ολοκλήρωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού της χώρας. Ακολουθούν η στήριξη και η χρηματοδότηση ανάλογων πρωτοβουλιών». Πάντως, μέχρι στιγμής, «οι τεχνολογικές λύσεις, όσον αφορά τη μετατροπή της κυματικής ενέργειας σε μηχανική, είναι ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο, λόγω του εξαιρετικά διαβρωτικού περιβάλλοντος, της τυχαίας φύσης των κυματισμών και των μεγεθών των φορτίων που ασκούνται. Απουσιάζει μια ομοιογενής τεχνολογία. Εχουν προταθεί διάφορες ιδέες, όπως ταλαντευόμενα πτερύγια, σημειακοί απορροφητές, εξασθενητές κ.ά., ωστόσο το κόστος τους είναι μεγάλο και δεν έχει επιτευχθεί ακόμη μία οικονομικά βιώσιμη λύση. Εως τώρα, μόνο ένας μικρός αριθμός πρωτότυπων μετατροπέων κυματικής ενέργειας έχει τεθεί σε λειτουργία, με παραγωγή που δεν υπερβαίνει τα 0,5 γιγαβάτ (GW) για εμπορική χρήση, ενώ υπό κατασκευήν βρίσκονται συστήματα συνολικής παραγωγής 1,7 GW, εκ των οποίων το 99% αφορά την εκμετάλλευση παλιρροϊκών κυμάτων. Εντούτοις, υπάρχει σε διεθνές επίπεδο μεγάλη κινητικότητα στον συγκεκριμένο τομέα». Οπως σημειώνει ο κ. Χατζηγεωργίου, «αρκετά υποσχόμενη είναι η αρχή της ταλαντευόμενης στήλης ύδατος, η οποία βασίζεται στην άνω-κάτω κίνηση της ελεύθερης επιφάνειας της θάλασσας μέσα σε έναν κλειστό θάλαμο, η οποία ακολούθως προκαλεί συμπίεση του αέρα με αποτέλεσμα τη δυνατότητα περιστροφής μιας φτερωτής».
      Αιολικό πάρκο στην Ολλανδία, με τους πυλώνες των ανεμογεννητριών εγκατεστημένους στον πυθμένα της θάλασσας.
      Φωτ. SHUTTERSTOCK Η λύση των θαλάσσιων αιολικών πάρκων
      Η γαλάζια ενέργεια, που παράγεται όχι μόνο από τα κύματα, αλλά και από τον άνεμο, «μπορεί να γίνει μοχλός προόδου, να συνεισφέρει στη βιώσιμη ανάπτυξη και στη δημιουργία πολλών νέων θέσεων εργασίας. Βέβαια, ναυαρχίδα της είναι η ενέργεια που παρέχεται στη θάλασσα από τον άνεμο, μολονότι οι προσπάθειες για την εκμετάλλευση του ανέμου στη θάλασσα έπονται κατά πολύ εκείνων των κυμάτων. Η τεχνολογία για την αξιοποίηση του θαλάσσιου αιολικού δυναμικού είναι όχι μόνο ώριμη, αλλά και εμπορικά εκμεταλλεύσιμη. Θαλάσσια αιολικά πάρκα με τους πυλώνες των ανεμογεννητριών εγκατεστημένους στον πυθμένα της θάλασσας υπάρχουν σε όλη τη Βόρεια Ευρώπη. Για παράδειγμα, αιολικό πάρκο με 175 ανεμογεννήτριες που είναι εγκατεστημένες στα 20 χλμ. ανατολικά του Κεντ του Ηνωμένου Βασιλείου, σε βάθος έως 25 μέτρων, ηλεκτροδοτεί 500.000 βρετανικά νοικοκυριά», περιγράφει ο κ. Χατζηγεωργίου.
      «Το επόμενο βήμα που γίνεται είναι η δημιουργία πλωτών αιολικών πάρκων. Οι ανεμογεννήτριες αγκυρώνονται στον πυθμένα σε μεγαλύτερα βάθη νερού όπου το αιολικό δυναμικό είναι μεγαλύτερο και καθαρότερο και σε απόσταση από τις ακτές ώστε να αποφεύγεται η οπτική όχληση. Στη Σκωτία ένα αιολικό πάρκο πλωτών ανεμογεννητριών ήδη λειτουργεί σε απόσταση 25 χλμ. από την ακτή, ενώ έχει κατασκευαστεί και είναι έτοιμο να λειτουργήσει ένα ακόμη. Την οικονομική βιωσιμότητα του πάρκου εξασφαλίζουν οι πολύ μεγάλης ισχύος ανεμογεννήτριες· η απόδοση της κάθε μιας αγγίζει τα 10 μεγαβάτ». Στην Ελλάδα, παρατηρεί ο κ. Χατζηγεωργίου, «δεν υπάρχει ούτε μία ανεμογεννήτρια στη θάλασσα, εγκατεστημένη ή πλωτή, για διάφορους λόγους. Βασική παράμετρος είναι η ανάγκη ολοκλήρωσης του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, όμως προβλήματα δημιουργεί και η ανομοιομορφία των πυθμένων της Μεσογείου, με τα μεγάλα απότομα βάθη. Στη Βόρεια Θάλασσα σε βάθη έως 40 μέτρα, ο πυθμένας είναι σχεδόν επίπεδος σε πολύ μεγάλες αποστάσεις από τις ακτές. Πάντως, τεχνολογικές λύσεις υπάρχουν, από εκεί και έπειτα είναι θέμα πολιτικής απόφασης. Σε κάθε περίπτωση, περισσότερο από ποτέ κρίσιμη για τη βιώσιμη ανάπτυξη είναι η γαλάζια ανάπτυξη, η εκμετάλλευση των θαλάσσιων ενεργειακών πόρων, που αποτελεί και ευρωπαϊκή στρατηγική», σημειώνει ο κ. Χατζηγεωργίου.
    19. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Οι πυρκαγιές της Αττικής δοκίμασαν και τις αντοχές του ηλεκτρικού δικτύου της χώρας και υπενθύμισαν με τρόπο που δεν έγινε αντιληπτό πέραν των κατοίκων στις πληγείσες περιοχές, το ότι να κρατηθούν τα φώτα αναμμένα δεν είναι πλέον κάτι το αυτονόητο. Τα συνεργεία του ΑΔΜΗΕ ανοιγόκλειναν για όσο διάστημα μαίνονταν οι πυρκαγιές τους διακόπτες των γραμμών υψηλής τάσης, ανακατεύθυναν διαρκώς τις γραμμές μεταφοράς και προχώρησαν σε ανακατανομή των μονάδων παραγωγής ενισχύοντας το σύστημα της Αττικής για να καταφέρουν να διατηρήσουν την ευστάθεια του συστήματος και να αποτρέψουν τον πολύ πιθανό κίνδυνο για μπλακ άουτ.     Κάποιες εβδομάδες νωρίτερα, στις 21 Ιουνίου και ενώ οι θερμοκρασίες στην περιοχή των Βαλκανίων είχαν χτυπήσει για πολλές ημέρες κόκκινο, τα δίκτυα των χωρών της περιοχής που είχαν σχεδιαστεί για χειμερινές αιχμές   δεν άντεξαν την υψηλή ζήτηση που σημειώθηκε για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Η κλιματική αλλαγή ανέτρεψε μια βασική σταθερά για τον προγραμματισμό συντήρησης των γραμμών μεταφοράς ρεύματος που ακολουθούν οι Διαχειριστές των χωρών της περιοχής. Η σταθερά αυτή λέει ότι η αιχμή της ζήτησης σημειώνεται το χειμώνα με τις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες που ανεβάζουν την ζήτηση για θέρμανση, οπότε σταδιακά και εκ περιτροπής τμήματα των γραμμών μεταφοράς βγαίνουν εκτός λειτουργίας για συντήρηση τους θερινούς μήνες, κάτι που έγινε και φέτος.

      Ετσι, ο ασυνήθιστος για τις γειτονικές χώρες καύσωνας στα μέσα Ιουνίου βρήκε το δίκτυο (εγχώριο και περιφερειακό) αδύναμο να σηκώσει τα πρωτοφανή για την εποχή υψηλά φορτία. Οι γραμμές υπερφορτώθηκαν και μετά από ένα πρώτο βραχυκύκλωμα σε εναέρια γραμμή υψηλής τάσης στο Μαυροβούνιο ακολούθησε ένα ντόμινο συμβάντων που οδήγησε σε κατάρρευση μεγάλο μέρος των συστημάτων μεταφοράς της Αλβανίας, του Μαυροβουνίου, της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης καθώς και της Κροατίας και  γενική συσκότιση σε όλη αυτή την περιοχή. Η λειτουργία των συσκευών προστασίας διέσωσε τα ηλεκτρικά συστήματα της Ηπειρωτικής Ευρώπης καθώς αποσυνδέθηκαν αυτόματα από τα υπό κατάρρευση συστήματα της Νοτιο Ανατολικής Ευρώπης και έτσι δεν βυθίστηκαν στο σκοτάδι.   Μόλις πρόσφατα εξάλλου, ανήμερα του 15 Αυγουστου τα νησιά Φολέγανδρος, Ιος και Σίκινος βυθίστηκαν στο σκοτάδι γύρω στις 8.30 του βράδυ και έμειναν χωρίς ρεύμα τουλάχιστον για 8 ώρες. Στην Ιο μάλιστα μέχρι και αργά το απόγευμα το μεγαλύτερο μέρος του νησιού έπαιρνε ρεύμα εκ περιτροπής ανά ώρα. Τα τρία νησιά των Δυτικών Κυκλάδων ηλεκτροδοτούνται μέσω δύο υποβρύχιων καλωδίων μέσης τάσης από το σύστημα της Πάρου το οποίο έχει διασυνδεθεί από τον ΑΔΜΗΕ με το ηπειρωτικό σύστημα της χώρας. Και οι δύο γραμμές διασύνδεσης Πάρου-Ιου κατέρρευσαν λόγω υπερφόρτωσης καθώς ο συνδυασμός υψηλής τουριστικής κίνησης και καύσωνα έχει ανεβάσει τη ζήτηση σε επίπεδα που όταν σχεδιάστηκαν οι γραμμές πριν από πολλές δεκαετίες ήταν αδύνατον να προβλεφθούν.   Η κλιματική αλλαγή αυξάνει την ένταση και τη συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων σε ολόκληρο τον πλανήτη καθιστώντας ασταθή τα μέχρι πρότινος στιβαρά ηλεκτρικά συστήματα των αναπτυγμένων χωρών που σχεδιάστηκαν πριν από πολλές δεκαετίες υπό άλλες κλιματικές συνθήκες και μοντέλα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ο παράγοντας της κλιματικής αλλαγής αξιολογείται και στο αναθεωρημένο σχέδιο του ΕΣΕΚ ως καθοριστικός και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί υπόψη στο σχεδιασμό. Μεταξύ άλλων αναφέρεται ότι η μειωμένη διαθεσιμότητα των υδάτων θέτει σε κίνδυνο τη λειτουργία των θερμοηλεκτρικών μονάδων, οι παράκτιες ενεργειακές υποδομές απειλούνται από τη στάθμη της θάλασσας, ενώ η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας αναμένεται να μειώσει τις ενεργειακές ανάγκες για θέρμανση τη χειμερινή περίοδο και να αυξήσει τις ανάγκες για ψύξη τη θερινή περίοδο.   Δεν είναι όμως μόνο η κλιματική αλλαγή που απειλεί την ευστάθεια των ηλεκτρικών συστημάτων και την ενεργειακή ασφάλεια των αναπτυγμένων χωρών. Η ενεργειακή μετάβαση και ο τρόπος που έχει σχεδιαστεί αποτελεί ήδη μια καθημερινή πρόκληση για τους Διαχειριστές. Η έμφαση που δόθηκε στις ΑΠΕ δεν έλαβε υπόψη της την δυναμικότητα των δικτύων, παράγοντας που σε συνδυασμό με την ασταθή παραγωγή της διάσπαρτης γεωγραφικά πράσινης παραγωγής να αποτελεί παράγοντα αποσταθεροποίησης του συστήματος σε περιόδους χαμηλής ζήτησης. Σε όλη την Ευρώπη οι Διαχειριστές περικόπτουν όλο και πιο συχνά και όλο και μεγαλύτερες ποσότητες πράσινης ενέργειας για να διατηρήσουν την ευστάθεια των συστημάτων, όταν η παραγωγή των ΑΠΕ υπερβαίνει τη ζήτηση.   Στην Ελλάδα η πιο δύσκολη ημέρα για τον ΑΔΜΗΕ ήταν η Κυριακή του Πάσχα φέτος και συγκεκριμένα οι μεσημεριανές ώρες όταν η παραγωγή των ΑΠΕ κορυφώθηκε λόγω της υψηλής παραγωγής των φωτοβολταϊκών και οι μετασχηματιστές στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ με το οποίο είναι συνδεδεμένα 7,5 χιλιάδες μεγαβάτ διάσπαρτα μικρά φωτοβολταϊκά αντί να μεταφέρουν ενέργεια από την υψηλή τάση στη μέση τάση δούλευαν σε αντίστροφη ροή.

      Λόγω της χαμηλής ζήτησης η ροή της ενέργειας άλλαξε και μεταφέρονταν από την μέση τάση στην υψηλή, μετατρέποντας ουσιαστικά το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ από δίκτυο διανομής σε δίκτυο παραγωγής. Η ζήτηση στο σύστημα υψηλής τάσης ήταν αρνητική και ο ΑΔΜΗΕ για να κρατήσει το σύστημα όρθιο και να αποτρέψει ένα γενικευμένο μπλακ άουτ, χρειάστηκε να θέσει εκτός για πρώτη φορά το σύνολο της παραγωγής των ΑΠΕ που ήταν σε λειτουργία , περίπου 2,5 χιλιάδες μεγαβάτ και να δώσει εντολή στον ΔΕΔΔΗΕ να βγάλει επίσης εκτός λειτουργίας 1000 μεγαβάτ φωτοβολταϊκών. Στην αποτροπή του μπλακ άουτ συνέβαλε και το γεγονός ότι ο ΑΔΜΗΕ είχε υποβάλει μια εβδομάδα νωρίτερα στους Διαχειριστές των γειτονικών χωρών για παύση των εισαγωγών ρεύματος. Οι μεγαλύτερες πιέσεις στο ελληνικό σύστημα από την πλεονάζουσα παραγωγή των ΑΠΕ ασκούνται το Φθινόπωρο και την Ανοιξη που παραδοσιακά πέφτει η ζήτηση. Χρόνο με το χρόνο το πρόβλημα οξύνεται καθώς αυξάνεται η διείσδυση των ΑΠΕ ενώ η ζήτηση υστερεί. Ένα από τα μέτρα που εξετάζει το ΥΠΕΝ είναι η μετατόπιση του νυχτερινού τιμολογίου τις μεσημεριανές ώρες που η παραγωγή των ΑΠΕ φτάνει στο ζενίθ, ώστε να αυξηθεί εκείνες τις ώρες η κατανάλωση και να περιοριστούν οι περικοπές ενέργειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ το διάστημα Ιανουαρίου- Mαίου 2024 οι περικοπές πράσινης ενέργειας έφτασαν τις 430 GWh, ποσότητα σχεδόν διπλάσια από αυτή των 228  GWh που περικόπηκε καθ όλη την διάρκεια του 2023.
    20. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Το ηλεκτρικό σύστημα της Ελλάδας «πρασινίζει» με μεγάλες ταχύτητες, χωρίς όμως να αποχωρίζεται και τα ορυκτά καύσιμα, που συνεχίζουν να καταλαμβάνουν ένα σημαντικό μερίδιο στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής, με τη συμμετοχή μάλιστα του φυσικού αερίου να αυξάνεται.
      Το πρώτο εξάμηνο του 2024 οι ΑΠΕ βρέθηκαν στην πρώτη θέση σημειώνοντας αύξηση παραγωγής κατά 24,20% σε σχέση με το αντίστοιχο εξάμηνο πέρυσι. Τον Ιούνιο μάλιστα πέτυχαν ιστορικό υψηλό μηνιαίας παραγωγής με 2.252 GWh. Συμπεριλαμβανομένων και των υδροηλεκτρικών, η καθαρή ενέργεια σημείωσε στο εξάμηνο ρεκόρ συνεισφοράς στην κάλυψη της ζήτησης, φτάνοντας στο 52,9%, ξεπερνώντας τη συνεισφορά όλων των ορυκτών μαζί (λιγνίτης, αέριο και πετρέλαιο).
      Ωστόσο, παρά τις θετικές επιδόσεις της πράσινης ενέργειας, σημαντική ήταν και η αύξηση του φυσικού αερίου κατά 36,9% στο πρώτο εξάμηνο έναντι του αντίστοιχου περυσινού εξαμήνου, έχοντας μάλιστα την πρωτοκαθεδρία στην κάλυψη της ζήτησης, καταγράφοντας υψηλό δεκαετίας για την περίοδο του εξαμήνου (+34,3%).
      Σύμφωνα με το The Green Tank, αυτό θα μπορούσε να έχει περιοριστεί αν είχαν αποφευχθεί οι περικοπές των ΑΠΕ που έφτασαν τις 494 GWh στο εξάμηνο. Με βάση τα στοιχεία του διαχειριστή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ) που αναλύει το Green Tank, με παραγωγή 12.306 GWh το πρώτο εξάμηνο του έτους, oι ΑΠΕ (χωρίς τα μεγάλα υδροηλεκτρικά) ξεπέρασαν για πρώτη φορά την παραγωγή και των τριών ορυκτών καυσίμων μαζί (ορυκτό αέριο, λιγνίτης και πετρέλαιο) κατά 96 GWh. Την ίδια περίοδο το 2023 οι ΑΠΕ συνεισέφεραν λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα κατά 423 GWh.

       
      Στη δεύτερη θέση βρέθηκε το ορυκτό αέριο (9.148 GWh), το οποίο επέστρεψε στα επίπεδα του 2022 και παρουσίασε αύξηση 36,9% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2023.
      Τα μεγάλα υδροηλεκτρικά βρέθηκαν στην τρίτη θέση με 1.810 GWh, για δεύτερη φορά την τελευταία δεκαετία, μετά το πρώτο εξάμηνο του 2021.
      Ακολούθησε στην τέταρτη θέση το πετρέλαιο στα μη διασυνδεδεμένα νησιά (1.564 GWh), εκτοπίζοντας μάλιστα για πρώτη φορά τον λιγνίτη στην πέμπτη θέση (1.498 GWh).
      Tη μικρότερη συνεισφορά στην κάλυψη της ζήτησης το πρώτο εξάμηνο του 2024 είχαν οι καθαρές εισαγωγές (342 GWh), οι οποίες ήταν οι χαμηλότερες της τελευταίας δεκαετίας για αυτή την περίοδο, με μεγάλη διαφορά από το προηγούμενο χαμηλό του 2021 (2.188 GWh).
      Με 14.116 GWh, η καθαρή ενέργεια (ΑΠΕ και μεγάλα υδροηλεκτρικά μαζί) το πρώτο εξάμηνο του 2024 ήταν η υψηλότερη της δεκαετίας, αυξημένη κατά 22,7% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2023 (11.501 GWh). Μάλιστα ξεπέρασε κατά σχεδόν 2 TWh (1.906 GWh) την ηλεκτροπαραγωγή από τα τρία ορυκτά καύσιμα μαζί (12.210 GWh), η οποία σημείωσε μικρότερη αύξηση κατά 18,1% σε σχέση με την ίδια χρονική περίοδο του 2023. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της διαδικασίας του ενοποιημένου προγραμματισμού που δημοσιεύει καθημερινά ο ΑΔΜΗΕ, περικόπηκαν 494 GWh ΑΠΕ συνολικά το πρώτο εξάμηνο του έτους. Από αυτές, 122 GWh απορρίφθηκαν τον Μάιο, ενώ τον Απρίλιο περικόπηκε η περισσότερη καθαρή ενέργεια (259 GWh) συγκριτικά με τους υπόλοιπους μήνες του έτους αλλά και με το σύνολο των περικοπών του 2023 (228 GWh). Τον Ιούνιο περικόπηκαν 64 GWh, ενώ οι υπόλοιπες 49 GWh τον Μάρτιο.
      Το πρώτο εξάμηνο του 2024, πάντως, η χώρα είχε το καθαρότερο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής (262 γρ. CO2/kWh). Εκπέμφθηκαν 6,74 εκατ. τόνοι CO2, μειωμένοι όμως μόνο κατά 2,6% σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2023. Η μικρή μείωση οφείλεται στην αύξηση των εκπομπών από τις μονάδες ορυκτού αερίου, οι οποίες ξεπέρασαν το 50% των συνολικών εκπομπών από τους θερμικούς σταθμούς της επικράτειας.
    21. Ενέργεια-ΑΠΕ

      GTnews

      Ο κύβος ερρίφθη για τις θαλάσσιες περιοχές που θα φιλοξενήσουν τα πρώτα υπεράκτια αιολικά πάρκα της χώρας. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΕΠΑΥΑΠ), που σύμφωνα με πληροφορίες έχει προγραμματιστεί να ανακοινωθεί μέσα στην εβδομάδα αλλά πιθανότατα λόγω των δημοτικών εκλογών θα μεταφερθεί για την επόμενη, προκρίνει 12 περιοχές ως δυνητικές για την ανάπτυξή τους εκ των οποίων οι 6 θα υποδεχτούν σε πρώτη φάση έργα με ορίζοντα ανάπτυξης το 2030. Σημειώνεται ότι η περιοχή της Αλεξανδρούπολης είναι μία ξεχωριστή περίπτωση που θα φιλοξενήσει πιλοτικά έργα 600 MW.
      Τα «σκήπτρα» της νέας αγοράς, σύμφωνα με όσα προβλέπει το εθνικό πρόγραμμα, κρατάει η Κρήτη, όπου προβλέπεται να εγκατασταθούν συνολικά 800 MW υπεράκτιας αιολικής ισχύος, τα 600 MW στο βορειοανατολικό τμήμα του νησιού μεταξύ Αγ. Νικολάου και Σητείας και τα 200 MW ανατολικά της Σητείας. Ακολουθεί το Νότιο Αιγαίο, στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Κω και Ρόδου που μπορεί να φιλοξενήσει 550 MW και αμέσως μετά το ΒΑ Αιγαίο στη θαλάσσια ζώνη Λέσβου-Σκύρου-Κύμης όπου προβλέπεται η εγκατάσταση 300 MW. Η υπεράκτια αιολική ισχύς των Κυκλάδων παρά το υψηλό δυναμικό της, περιορίζεται λόγω τουριστικής ανάπτυξης και πιθανολογούμενων κοινωνικών αντιδράσεων στα 250 MW και στην περιοχή μεταξύ Σύρου και Νάξου, ενώ στον «χάρτη» των δυνητικών περιοχών μπαίνει και το Ιόνιο που δεν ήταν στον αρχικό σχεδιασμό, καθώς δεν συγκαταλέγεται στις περιοχές υψηλού αιολικού δυναμικού. Το εθνικό πρόγραμμα συμπεριέλαβε την περιοχή των Διαπόντιων Νησιών στο βορειοδυτικό Ιόνιο για την ανάπτυξη έργων ισχύος 200 MW.
      Eκτός της πρώτης φάσης ανάπτυξης έμειναν για εθνικούς λόγους περιοχές με πλούσιο υπεράκτιο αιολικό δυναμικό που είχαν συμπεριληφθεί στον αρχικό σχεδιασμό, όπως το Ανατολικό Αιγαίο στον άξονα Λέσβου – Χίου-Σάμου, τα Δωδεκάνησα στον άξονα Ικαρίας – Πάτμου – Λέρου και η θαλάσσια περιοχή μεταξύ Λήμνου – Αη Στράτη, καθώς και το μεγαλύτερο μέρος της θαλάσσιας περιοχής των Κυκλάδων.
      Το σχέδιο
      Στην πλειοψηφία τους τα έργα θα είναι πλωτά, λόγω του μεγάλου βάθους των ελληνικών θαλασσών. Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκειμένου να «τρέξουν» γρήγορα τα έργα επανασχεδιάζει, σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, το θεσμικό πλαίσιο του σταδίου των ερευνών που προβλέπει τη διεξαγωγή τους από τους ενδιαφερόμενους επενδυτές. Το σχέδιο που προωθείται είναι η δημιουργία ενός οχήματος ειδικού σκοπού (SPV) που θα αναλάβει να προχωρήσει τις έρευνες για λογαριασμό της ΕΔΕΥΕΠ (Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων), οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν αρχικά με εθνικούς πόρους. Στη συνέχεια τα δεδομένα που θα ανακτηθούν (ανεμολογικά, βυθομέτρηση θαλασσών κ.λπ.) θα διατεθούν στους επενδυτές έναντι αμοιβής για να καλυφθούν οι πόροι που θα έχουν δοθεί, διαδικασία που θα αποτελέσει όρο συμμετοχής στους διαγωνισμούς που θα ακολουθήσουν για την παραχώρηση των θαλάσσιων οικοπέδων.
        Η πλειοψηφία των έργων που θα αναπτυχθούν στις ελληνικές θάλασσες θα είναι πλωτά υπεράκτια αιολικά και αυτό γιατί τα βάθη των ελληνικών θαλασσών, με ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν προσφέρονται για έργα σταθερής έδρασης. Δεδομένου ότι η τεχνολογία των πλωτών αιολικών δεν έχει ακόμη ωριμάσει διεθνώς, αφού μόλις πρόσφατα έχει μπει στο στάδιο της βιομηχανοποίησης και ως εκ τούτου τα έργα είναι υψηλού κόστους, το ΥΠΕΝ εξετάζει την προώθηση κάποιων έργων ως πιλοτικών και διερευνά τη χρηματοδότησή τους από το Ταμείο απανθρακοποίησης των μη διασυνδεδεμένων νησιών που δίνει τη δυνατότητα επιδότησης έργων ενεργειακής μετάβασης. Το αρμόδιο επιτελείο του ΥΠΕΝ σε συνεργασία με την ΕΔΕΥΕΠ διερευνά αυτή την περίοδο τις περιοχές που πληρούν τις προδιαγραφές των επιδοτήσεων από το συγκεκριμένο Ταμείο. Οι τελικές αποφάσεις ωστόσο θα ληφθούν αφού αξιολογηθεί και ο παράγοντας κόστος, υπό την έννοια της επίπτωσης στα τιμολόγια ρεύματος για οικιακούς καταναλωτές και επιχειρήσεις.
      Ο στόχος
      Το στοίχημα της ανάπτυξης 1,9 GW από υπεράκτια αιολικής ενέργειας στις ελληνικές θάλασσες βάσει των στόχων στο σχέδιο αναθεώρησης του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) θα κριθεί, όπως τονίζουν στην «Κ» παράγοντες της αγοράς, από την ταχύτητα ολοκλήρωσης του ρυθμιστικού πλαισίου και τη δυνατότητα απορρόφησης της παραγόμενης ενέργειας από το δίκτυο ηλεκτρισμού.
      Σε ό,τι αφορά το δίκτυο, ο ΑΔΜΗΕ έχει ολοκληρώσει προκαταρκτική εξέταση σύνδεσης μόνο για τα έργα που προορίζονται στις περιοχές Νοτίου και Βορειοανατολικού Αιγαίου, συνολικής ισχύος 850 MW και της περιοχής Αγ. Νικολάου – Σητεία Κρήτης, ισχύος 600 MW. Σύμφωνα με την ενημέρωση του διαχειριστή προς την ΕΔΕΥΕΠ, σε εξέλιξη βρίσκεται προκαταρκτική εξέταση σύνδεσης και στις υπόλοιπες περιοχές που προκρίνονται ως δυνητικές για την εγκατάσταση υπεράκτιων αιολικών πάρκων. Με την ολοκλήρωση των διασυνδέσεων των νησιών, το δίκτυο θα μπορεί να καλύψει την ισχύ που προβλέπει το εθνικό σχέδιο για τα υπεράκτια αιολικά. Θα πρέπει όμως, σύμφωνα και με την πλευρά των επενδυτών, η δυναμικότητα αυτή (2-2,5 GW) να δεσμευτεί αποκλειστικά για υπεράκτια έργα.
      Σε θέση μάχης ελληνικοί, ευρωπαϊκοί και αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι
      Η δημοσιοποίηση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων είναι το ισχυρό μήνυμα για την ανάπτυξη της νέας για την Ελλάδα αγοράς, που η πλευρά των επενδυτών αναμένει από τον περασμένο Μάιο. Ο δρόμος, ωστόσο, μέχρι την έναρξη των πρώτων διαγωνισμών για την παραχώρηση των θαλάσσιων οικοπέδων και την εγκατάσταση των πρώτων υπεράκτιων αιολικών πάρκων είναι ακόμη μακρύς. Η αγορά, στη βάση ενός καλού σεναρίου, τοποθετεί την εγκατάσταση του πρώτου υπεράκτιου αιολικού λίγο μετά το 2030 και εκτιμά ότι κάπου γύρω στο 2033 θα έχουν αναπτυχθεί όλα τα έργα της πρώτης φάσης.
      Το σχέδιο του εθνικού προγράμματος και η στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων που παρέδωσε από την περασμένη εβδομάδα η ΕΔΕΥΕΠ στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα πρέπει να εγκριθεί με ΚΥΑ που θα υπογράψουν οι υπουργοί εννέα εμπλεκόμενων υπουργείων για να βγει σε δημόσια διαβούλευση. Στη συνέχεια, με προεδρικό διάταγμα θα οριοθετηθούν οι περιοχές ανάπτυξης, που θα αποτελούν τμήματα των θαλάσσιων περιοχών που εμπεριέχονται στο εθνικό πρόγραμμα και θα οριστούν οι όροι ανάπτυξης αιολικών πάρκων μέσα σε αυτές. Θα ακολουθήσουν οι έρευνες, διάρκειας 12 μηνών, για να εκκινήσει στη συνέχεια η διαδικασία των διαγωνισμών.
      Εν αναμονή των διαγωνισμών, «πλώρη» για τις ελληνικές θάλασσες έχουν βάλει κορυφαίες ενεργειακές εταιρείες του κλάδου που έχουν συμμαχήσει με εγχώριους ομίλους, ενώ «πανιά» φαίνεται να σηκώνουν το τελευταίο διάστημα και εταιρείες από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Συμφωνίες έχουν υπογράψει η γερμανική RWE με τη HELLENiQ ENERGY, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή με την Ocean Winds (κοινοπραξία της πορτογαλικής EDPR και της γαλλικής Engie), η Mytilineos με τη δανική Copenhagen Offshore Partners, η Motor Oil με την Abu Dhabi Future Energy Company (Masdar) και η Iντρακάτ με την Parkwind, ενώ στην αναζήτηση ξένου εταίρου βρίσκεται και η ΔΕΗ. Ισχυρό φαίνεται να είναι το ενδιαφέρον της νορβηγικής Equinor, της γαλλικής Total Eren και της πολυεθνικής Shell, της ισπανικής Iberdrola και της γερμανικής Innogy, θυγατρικής της EON. Από αμερικανικής πλευράς φέρονται να έχουν κινητοποιηθεί κολοσσοί όπως οι Principal Power, Quantum και BlueFloat.
      Τα πρώτα έργα, πάντως, θα εγκατασταθούν κατά πάσα πιθανότητα στη θαλάσσια περιοχή της Αλεξανδρούπολης εντός της πρώτης «go-to area» στην Ελλάδα, δηλαδή εντός οριοθετημένης περιοχής, όπως προβλέπει η εργαλειοθήκη REPowerEU της Κομισιόν, στην οποία τα έργα ΑΠΕ προχωρούν με διαδικασίες ταχείας αδειοδότησης. Πρόκειται για έργα του ομίλου Κοπελούζου (216 MW) και της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (485 MW). Οι δύο όμιλοι εξετάζουν την από κοινού δραστηριοποίηση στο στάδιο των απαιτούμενων ερευνητικών μελετών, ενώ πληροφορίες φέρουν στο κοινό σχήμα να συμμετέχει και η Motor Oil.
×
×
  • Create New...

Σημαντικό

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώνουμε το περιεχόμενο του website μας. Μπορείτε να τροποποιήσετε τις ρυθμίσεις των cookie, ή να δώσετε τη συγκατάθεσή σας για την χρήση τους.