Μετάβαση στο περιεχόμενο
  • Buildinghow
    HoloBIM Structural

  • Ενέργεια-ΑΠΕ

    Ενέργεια-ΑΠΕ

    1802 ειδήσεις in this category

    1. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΑΠΕΕΠ, δεκάδες επιχειρήσεις εξακολουθούν να καταβάλλουν χαμηλότερο τέλος από το προβλεπόμενο (8,75 ευρώ αντί για 17 ευρώ), με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ανείσπρακτες οφειλές που αγγίζουν τα 60 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2019.
      Σε λεπτές ισορροπίες κινείται η υπόθεση του Ειδικού Τέλους Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ), καθώς οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκονται σε εξέλιξη. Το ζητούμενο είναι η οριστικοποίηση του νέου πλαισίου που θα ισχύσει για την τριετία 2023–2025, αλλά η πορεία δεν είναι χωρίς εμπόδια.
      Το «αγκάθι» των παλαιών χρεώσεων
      Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΑΠΕΕΠ, δεκάδες επιχειρήσεις εξακολουθούν να καταβάλλουν χαμηλότερο τέλος από το προβλεπόμενο (8,75 ευρώ αντί για 17 ευρώ), με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ανείσπρακτες οφειλές που αγγίζουν τα 60 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2019. Το βάρος αυτό μεταφέρεται στον ΕΛΑΠΕ, ο οποίος χρηματοδοτεί την αποζημίωση των παραγωγών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
      Η Ελλάδα όφειλε ως τα τέλη του 2023 να παρουσιάσει στην Κομισιόν έναν επικαιροποιημένο μηχανισμό ενισχύσεων, προσαρμοσμένο στους νέους ευρωπαϊκούς κανόνες (CEEAG 2022). Αυτοί περιορίζουν πλέον τις μειωμένες χρεώσεις μόνο σε συγκεκριμένους, ενεργοβόρους κλάδους, αποκλείοντας την ευρεία εφαρμογή που ακολουθούσε η χώρα μας και είχε οδηγήσει σε έλλειμμα.
      Εκκρεμότητες και συμμόρφωση
      Ο έλεγχος των χρεώσεων για τη διετία 2019–2020 αποκάλυψε ότι το μειωμένο τέλος εφαρμόστηκε όχι βάσει του τομέα δραστηριότητας – όπως επιβάλλει η Ε.Ε. – αλλά ανάλογα με την τάση του δικτύου (μέση ή υψηλή). Αυτό σήμαινε ότι επιχειρήσεις που δεν ήταν επιλέξιμες πλήρωναν λιγότερο, ενώ κάποιες βιομηχανίες με υψηλή κατανάλωση κατέβαλλαν περισσότερα.
      Οι διαφορές αυτές οδήγησαν σε μια περίπλοκη εικόνα. Αγροτικές μονάδες και μικρότερες επιχειρήσεις καλούνται να επιστρέψουν περί τα 130 εκατ. ευρώ για τη διετία 2019–2020, ποσό που μπορεί να διπλασιαστεί όταν κλείσουν οι εκκαθαρίσεις ώς το 2024. Αντίθετα, οι ενεργοβόρες βιομηχανίες μέσης τάσης και οι μονάδες υψηλής τάσης δικαιούνται επιστροφές δεκάδων εκατομμυρίων.
      Οι επιστροφές του 2021
      Πρόσφατα ολοκληρώθηκε η διαδικασία ανάρτησης των οριστικών αποφάσεων υπαγωγής για το 2021. Μέσα από το πληροφοριακό σύστημα του ΔΑΠΕΕΠ, οι δικαιούχοι μπορούν πλέον να λάβουν τα σχετικά έγγραφα.
      Το συνολικό ποσό που επιστρέφεται στις επιλέξιμες βιομηχανίες ανέρχεται σε περίπου 17 εκατ. ευρώ, εξέλιξη που θεωρείται ένα μικρό αλλά σημαντικό βήμα για την εξυγίανση του συστήματος.
      Το παζλ της επόμενης μέρας
      Παρά τις επιστροφές, η μεγάλη εικόνα παραμένει θολή. Οι οφειλές που «τρέχουν» από το 2019 βαραίνουν τον ΕΛΑΠΕ, ενώ οι τελικές αποφάσεις για το ύψος του ΕΤΜΕΑΡ στην περίοδο 2023–2025 καθυστερούν. Οι συνομιλίες με την Κομισιόν είναι κρίσιμες, καθώς η χώρα καλείται να βρει ισορροπία ανάμεσα στη στήριξη των ενεργοβόρων βιομηχανιών και στη δημοσιονομική σταθερότητα, χωρίς να παραβιάσει το πλαίσιο των ευρωπαϊκών ενισχύσεων.
      Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για το πώς θα διαμορφωθεί το ενεργειακό τοπίο για τις μεγάλες επιχειρήσεις της χώρας, με το ΕΤΜΕΑΡ να παραμένει στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων.
    2. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Ο Σύνδεσμος Προμηθευτών με επιστολή του στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων και Ενέργειας (ΡΑΑΕΥ), θέτει το όλο ζήτημα για τουλάχιστον 1,5 εκατ. μετρητές που εκπροσωπούνται από τη ΔΕΗ και τους εκπροσώπους της Καθολικής Υπηρεσίας.
      Την ώρα που είναι σε “αναμονή” η αγορά για την τροποποίηση του άρθρου 42, αλλά και η μέτρηση με το μήνα των καταναλώσεων λιανικής, ένα βασικό σημείο που αποτελεί “μαύρη” τρύπα για το όλο σύστημα, εντοπίζει ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας. Συγκεκριμένα εστιάζει στον αριθμό μετρητών ηλεκτρικού ρεύματος χωρίς έγκυρο ΑΦΜ και διεύθυνση. Ανέρχεται δε, στο 1,5 εκατομμύριο και ουσιαστικά γι αυτούς υπάρχει αδυναμία ταυτοποίησης των πελατών με αποτέλεσμα να δημιουργεί ζημιά στους παρόχους ιδιαίτερα δε της καθολικής υπηρεσίας.
      ‘Έτσι ο Σύνδεσμος Προμηθευτών με επιστολή του στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων και Ενέργειας (ΡΑΑΕΥ), θέτει το όλο ζήτημα για τουλάχιστον 1,5 εκατ. μετρητές που εκπροσωπούνται από τη ΔΕΗ και τους εκπροσώπους της Καθολικής Υπηρεσίας.
      Όπως αναφέρεται στην επιστολή, ο εξαιρετικά υψηλός αριθμός των παροχών οι οποίοι καταγράφονται στο πληροφοριακό σύστημα «ΘΑΛΗΣ» του Διαχειριστή με μη έγκυρο («μηδενικό») ΑΦΜ αποτελεί μείζον ζήτημα, ιδίως αναφορικά με τις περιπτώσεις των εν λόγω παροχών οι οποίες μεταπίπτουν σε καθεστώς Καθολικής Υπηρεσίας, καθότι οι δικαιούχοι της Καθολικής Υπηρεσίας περιέρχονται στο πελατολόγιο των παρόχων αυτομάτως, δίχως να προηγείται η σύναψη Σύμβασης Προμήθειας.
      Το ίδιο θέμα, ανακύπτει, σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, και από την έλλειψη αναφοράς της διεύθυνσης σημαντικού αριθμού Πελατών.
      Ελλείψει έγκυρων στοιχείων, η ταυτοποίηση και τιμολόγηση μεγάλου μέρους των Πελατών που μεταπίπτουν στο καθεστώς Καθολικής Υπηρεσίας καθίσταται πρακτικά αδύνατη.
      Έτσι, τονίζει ο Σύνδεσμος,  η προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας στους συγκεκριμένους πελάτες πραγματοποιείται με σημαντική οικονομική ζημία των παρόχων.
      Σύμφωνα με το Σύνδεσμο το ζήτημα αυτό παραμένει έως σήμερα ανεπίλυτο, παρά την Απόφαση 791A/2021 της 21.10.2021 με την οποία η Αρχή αναφορικά (και) με την ελλιπή παροχή στοιχείων είχε επιβάλει αφενός διοικητικό πρόστιμο 250.000 ευρώ και αφετέρου αυστηρή σύσταση στον Διαχειριστή για την τήρηση της υποχρέωσης παροχής στους παρόχους Καθολικής Υπηρεσίας, πλήρων των στοιχείων Πελατών που μεταπίπτουν στο καθεστώς Καθολικής Υπηρεσίας.
      Παράλληλα ο Σύνδεσμος καταγράφει και τις επιπτώσεις θέμα των καθώς είναι ante portas η εγκατάσταση των έξυπνων μετρητών. Ειδικότερα, αναφέρει:
      «Επιπρόσθετα, ενόψει της προγραμματιζόμενης επένδυσης για την εγκατάσταση 7,3 εκ. «έξυπνων μετρητών», επισημαίνεται ότι η αποτελεσματική αξιοποίηση των νέων μετρητών για την ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης και την ενεργή συμμετοχή των καταναλωτών στο πλαίσιο της μετάβασης, προϋποθέτει κατ’ ελάχιστον τη δυνατότητα ταυτοποίησης του συνόλου των παροχών, μέσω έγκυρων στοιχείων Αριθμού Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ) των Πελατών που αντιστοιχούν σε αυτούς».
      Με αυτά τα δεδομένα ζητά από τη ΡΑΑΕΥ να διευκρινίσει με ποιον τρόπο αντιμετωπίζεται επί του παρόντος ή/και υπάρχει πρόθεση να αντιμετωπιστεί, τόσο από τον δεσπόζοντα προμηθευτή όσο και από τον Διαχειριστή του Δικτύου, ενδεχομένως και σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ, η έλλειψη στοιχείων ΑΦΜ για τους τουλάχιστον 1,5 εκ. πελάτες ηλεκτρικής ενέργειας οι οποίοι εκπροσωπούνται από τον δεσπόζοντα προμηθευτή και τους παρόχους Καθολικής Υπηρεσίας;
      Θεωρεί δε κρίσιμη παράμετρο, στο βαθμό δε που η συνεργασία της ΑΑΔΕ έχει ήδη ζητηθεί, την ενίσχυση και διευκόλυνση της συνεργασίας αυτής. Και θέτει το ερώτημα με  ποιο τρόπο διασφαλίζεται ότι ο επιμερισμός στους παρόχους Καθολικής Υπηρεσίας, των Πελατών για τους οποίους διαπιστώνεται έλλειψη στοιχείων ΑΦΜ, πραγματοποιείται η  κατ’ αναλογία των ποσοστών που ορίζονται στην σχετική απόφαση και τα οποία αντιστοιχούν στους μετρητές που έκαστος εκ των παρόχων Καθολικής Υπηρεσίας εκπροσωπεί στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα.
    3. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Ανοδική τάση καταγράφηκε στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας καταγράφηκε τον Ιούλιο, με κύριο “μοχλό” τη Χαμηλή Τάση, ένεκα της κατανάλωσης που είχαν νοικοκυριά, τουριστικές επιχειρήσεις κτλ. Μάλιστα η άνοδος αυτή κάλυψε τη μείωση κατανάλωσης στη βιομηχανική Υψηλή Τάση. Ουσιαστικά τα κλιματιστικά αλλά και ο τουρισμός έφεραν την αύξηση στην κατανάλωση.
      Σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο ενέργειας του ΑΔΜΗΕ, η ζήτηση ανήλθε σε 5.645 GWh, ενώ η παραγωγή διαμορφώθηκε σε 5.540 GWh, αυξημένη κατά 13,42% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024. 
      Αξίζει να σημειωθεί, δε, ότι η χώρα έδωσε έντονο εξαγωγικό στίγμα με 532 GWh (+1,87%),  Οι εισαγωγές περιορίστηκαν στις 209 GWh (–36,52%). Οι απώλειες του συστήματος συνέχισαν την πτωτική τους πορεία, υποχωρώντας στο 2,15% τον Ιούλιο από 2,24% τον Ιούνιο.
      Τα μερίδια
      Να σημειωθεί ότι τον Ιούλιο η ΔΕΗ κέρδισε περαιτέρω μερίδιο στην αγορά φτάνοντας στο 53,8% από 51,74% τον Ιούνιο.
      Η Protergia, ο κλάδος στην αγορά ηλεκτρισμού της Metlen που παραμένει, ο δεύτερος μεγάλος παίκτης της αγοράς, βρέθηκε στο 19,11% οριακά μειωμένο σε σχέση με το  19,54%  του Ιουνίου.
      Ακολουθεί η ΗΡΩΝ με μερίδιο 8,48% μειωμένο σε σχέση με το μερίδιο που είχε τον Ιούνιο και ήταν στο 9,78%. Την τέταρτη θέση στην αγορά κατέχει σταθερά η Elpedison, η οποία τον Ιούλιο μείωσε ελαφρώς το μερίδιο της σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα και το 5,79% έπεσε στο 5,39%.  Η NRG είναι στο 4,04 % έναντι 4,28%, το Φυσικό Αέριο έκλεισε στο 3,20% από 3,55%, η Ζενίθ ανέβηκε στο 2,96% και στο 1% η Volton. Οι υπόλοιπες εταιρείες μοιράζονται το  2,02%  της αγοράς έχοντας μερίδια κάτω του 1% η κάθε μία.
      Στη Χαμηλή Τάση, με την οποία τροφοδοτούνται τα νοικοκυριά και οι μικρές επιχειρήσεις, η ΔΕΗ αύξησε το μερίδιό της τον Ιούλιο στο 64,4% από 63,4% τον Ιούνιο. Η Metlen παρέμεινε σταθερή στο 12,7%, ενώ η ΗΡΩΝ υποχώρησε στο 5,8% από 6,1%. Η Elpedison διαμορφώθηκε στο 4,4% από 4,5%, η NRG στο 3,8% από 3,9% και η Ζενίθ παρέμεινε σταθερή στο 4%. Το υπόλοιπο 4,9% καλύπτεται από μικρότερους προμηθευτές.
      Στην Υψηλή Τάση, η Metlen, λόγω της παροχής ρεύματος στην “Αλουμίνιον της Ελλάδος¨” σταθερά έχει την πρώτη θέση. Κατέχει, πλέον το 47,7% από 45,6% τον Ιούνιο. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η ΔΕΗ με νέα πτώση μεριδίου στο  23,3% από 26,4% τον προηγούμενο μήνα. Ακολουθεί η Ήρων με σημαντική πτώση στο 10,8% από 16% τον Ιούνιο και η Elpedison με διατήρηση μεριδίου στο 11,5% από 11,3% τον Ιούνιο.
      Στη Μέση Τάση, που κυρίως ηλεκτροδοτεί επιχειρήσεις, το μερίδιο της ΔΕΗ μειώθηκε τον Ιούλιο στο 36,9% από 37,3% τον Ιούνιο. Η Metlen ενισχύθηκε στο 23,7%  έναντι 21,2% τον Ιούνιο ενώ το μερίδιο της  Ήρων διατηρήθηκε σχεδόν σταθερό στο 15,6%. Το Φυσικό Αέριο υποχώρησε ελαφρά στο 7,6% από 8%, η NRG στο 6,9% από 7,2% και η Elpedison στο 5,3% από 5,7%. Το υπόλοιπο 3,9% καλύπτεται από μικρότερους παρόχους.
      Σε ό,τι αφορά τη συμβατική παραγωγή, το μερίδιο της ΔΕΗ κατέγραψε οριακή μείωση τον Ιούλιο στο 40,73% από 40,83% τον Ιούνιο. Η Metlen ενισχύθηκε στο 23,59% από 23,52%, η Elpedison στο 12% από 11,92%, ενώ η Θερμοηλεκτρική Κομοτηνής (Motor Oil – ΤΕΡΝΑ) υποχώρησε στο 10,46% από 10,52%. Σταθερά ανοδικά κινήθηκε η Κόρινθος Power με 6,89% από 6,79%, ενώ η ΗΡΩΝ διαμορφώθηκε στο 6,33% από 6,42%.
    4. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Ένα νέο τοπίο για τα φωτοβολταϊκά και τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας διαμορφώνει το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ που κατατέθηκε στη Βουλή και αφορά τις ρυθμίσεις για την αποθήκευση CO₂ και το υδρογόνο.
      Με κεντρικό άξονα τα άρθρα 55 και 56, διαμορφώνεται ένα νέο πλαίσιο όπου τα νέα φωτοβολταϊκά έργα δεν θα μπορούν πλέον να σταθούν χωρίς μπαταρία, ενώ δίνονται ουσιαστικές διευκολύνσεις σε έργα αποθήκευσης που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς αλλά έχουν «κολλήσει» σε δικαστικές εμπλοκές και θέματα σύνδεσης.
      Τέλος τα «σκέτα» φωτοβολταϊκά
      Η πιο ηχηρή αλλαγή είναι η υποχρεωτική συνύπαρξη φωτοβολταϊκού και αποθήκευσης για όλες τις νέες αιτήσεις που κατατίθενται στον ΔΕΔΔΗΕ. Κάθε νέος σταθμός ΑΠΕ στη χαμηλή και μέση τάση θα πρέπει να συνοδεύεται από σύστημα μπαταριών, διαμορφώνοντας ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης όπου η αποθήκευση παύει να είναι «option» και γίνεται προϋπόθεση σύνδεσης.
      Ταυτόχρονα, το νομοσχέδιο ανοίγει την πόρτα και για τα υφιστάμενα φωτοβολταϊκά πάρκα. Πλέον, δίνεται η δυνατότητα προσθήκης συστημάτων αποθήκευσης χωρίς να ισχύει το ανώτατο όριο ισχύος μπαταρίας. Αυτό επιτρέπει σε λειτουργούντες σταθμούς να «αναβαθμίσουν» το προφίλ τους, αυξάνοντας τον βαθμό αξιοποίησης της παραγωγής τους και τη συμμετοχή τους στις αγορές, με πιο ευέλικτο προγραμματισμό.
      Ωστόσο, οι σταθμοί που συνδυάζουν παραγωγή και αποθήκευση θα αντιμετωπίζουν συγκεκριμένους περιορισμούς έγχυσης στο δίκτυο. Το πλαίσιο ορίζει πώς και πόση ενέργεια θα μπορούν να εξάγουν, ώστε να αποφεύγονται αιχμές και προβλήματα ευστάθειας, ειδικά σε περιοχές με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ.
      Σειρά προτεραιότητας και εγγυητικές
      Με το άρθρο 56 καθορίζεται και ο τρόπος με τον οποίο ο Διαχειριστής του Δικτύου θα εξετάζει αιτήματα. Στην ίδια διαδικασία μπαίνουν τόσο οι σταθμοί που προσθέτουν μπαταρία, όσο και οι αμιγώς σταθμοί αποθήκευσης, με στόχο να υπάρχει σαφής σειρά προτεραιότητας και να περιοριστεί το περιθώριο ερμηνείας.
      Ρυθμίζεται επίσης το ύψος της εγγυητικής επιστολής που πρέπει να συνοδεύει τις αιτήσεις για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης. Η στόχευση είναι να φιλτραριστούν τα μη ώριμα projects, χωρίς να μπλοκάρουν επενδύσεις με σοβαρή χρηματοοικονομική βάση.
      Ανάσα στα έργα αποθήκευσης με επιδότηση
      Σε ό,τι αφορά τα αυτόνομα έργα αποθήκευσης, το άρθρο 55 έρχεται να δώσει «χώρο» σε επενδύσεις που έχουν κερδίσει ενίσχυση σε διαγωνισμούς της ΡΑΑΕΥ, αλλά έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με δικαστικές προσφυγές ή εξωγενείς καθυστερήσεις.
      Μεταξύ άλλων προβλέπονται αναστολή και παράταση των προθεσμιών για έργα με δικαστικές αποφάσεις αναστολής άδειας ή έγκρισης ή δυνατότητα αλλαγής θέσης εγκατάστασης, ώστε να μειωθεί το κόστος σύνδεσης και ο χρόνος υλοποίησης, χωρίς παράταση των συνολικών προθεσμιών.
      Επιπλέον, η ικανοποίηση των προθεσμιών μέσω Βεβαίωσης Ολοκλήρωσης Εργασιών, για έργα που συνδέονται σε Υποσταθμούς ή ΚΥΤ που κατασκευάζονται από τρίτους αλλά και η κατάργηση της μερικής κατάπτωσης εγγυητικών επιστολών για έργα αποθήκευσης που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς έως 30 Ιουνίου 2026 και δεν τήρησαν τις προθεσμίες.
      Τι σημαίνουν όλα αυτά για την αγορά
      Για την αγορά των ΑΠΕ, το νέο πλαίσιο φέρνει αλλαγές για την  επόμενη γενιά φωτοβολταϊκών, η οποία δεν θα μοιάζει με την προηγούμενη. Τα έργα θα σχεδιάζονται εξαρχής ως υβριδικά σχήματα παραγωγής–αποθήκευσης, με πιο σύνθετη τεχνική και χρηματοοικονομική δομή, αλλά και με μεγαλύτερη αξία για το σύστημα.
      Για τους επενδυτές, η εξίσωση παραμένει απαιτητική. Η υποχρεωτική αποθήκευση ανεβάζει μεν το αρχικό κόστος, την ίδια στιγμή όμως το νομοσχέδιο επιχειρεί να βάλει καθαρούς κανόνες, να μειώσει το ρίσκο από αβεβαιότητες και να ξεμπλοκάρει κρίσιμα έργα μπαταριών που θεωρούνται απαραίτητα για την επόμενη φάση ωρίμανσης της ελληνικής αγοράς ενέργειας.
    5. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Ρεκόρ επενδυτικού ενδιαφέροντος σημειώθηκε για τις standalone μπαταρίες καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες, περισσότερα από 700 αιτήματα υποβλήθηκαν στην πρόσκληση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για χορήγηση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης.
      Το άνοιγμα των προσφορών ολοκληρώθηκε χθες και η συμμετοχή ξεπέρασε κάθε προσδοκία, με παρουσία όλων των μεγάλων ενεργειακών ομίλων – μεταξύ των οποίων: ΔΕΗ, ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, METLEN, HELLENiQ ENERGY, MOTOR OIL και FARIA RENEWABLES.
      Το ενδιαφέρον εκδηλώθηκε τόσο για συνδέσεις στο δίκτυο διανομής όσο και στο ΕΣΜΗΕ, με τον συνολικό διαθέσιμο «ηλεκτρικό χώρο» να ανέρχεται σε 4.700 MW. Η συζήτηση επικεντρώνεται πλέον στη δυνατότητα τήρησης των προθεσμιών και στην επιχειρησιακή επάρκεια της επιτροπής αξιολόγησης να «σηκώσει» τον όγκο των φακέλων χωρίς καθυστερήσεις. Υπενθυμίζεται ότι, μετά τη χορήγηση της οριστικής προσφοράς σύνδεσης, προβλέπεται προθεσμία τριών μηνών για την κατάθεση Εγγυητικής Επιστολής Καλής Εκτέλεσης και Λειτουργίας.
      Μάλιστα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, λόγω της «βροχής» αιτημάτων, η διαδικασία δεν κύλησε χωρίς απρόοπτα. Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του ΥΠΕΝ φέρεται να δέχθηκε υπερφόρτωση, προκαλώντας σύγχυση μεταξύ ενδιαφερομένων και αποστολές πολλαπλών emails, ακόμη και για τα ίδια έργα.
      Επόμενο βήμα είναι η έκδοση υπουργικής απόφασης που θα καθορίσει τη σειρά προτεραιότητας τελικής εξέτασης των αιτήσεων που πληρούν τα κριτήρια.
      Ο τρέχων κύκλος αφορά merchant, αυτόνομες μπαταρίες με αμιγώς εμπορικούς όρους – χωρίς ταρίφες – με βασικό κίνητρο την προτεραιοποίηση στην κατακύρωση δυναμικότητας. Στόχος είναι να προστεθούν στο σύστημα ως 4,6 GW αποθήκευσης, με το συνολικό όριο των 4.700 MW να κατανέμεται σε 3.800 MW έργων που θα συνδεθούν στο ΕΣΜΗΕ (με ισχύ έως 10 MW ανά μονάδα) και 900 MW στο δίκτυο διανομής (μικρότερης ισχύος ανά έργο). Από τη Δευτέρα αναμένεται να ανοίξουν οι φάκελοι, ώστε να υπάρξει καθαρή εικόνα για την ισχύ που αντιστοιχεί στα αιτήματα.
      Η αξιολόγηση θα πραγματοποιηθεί από τη Διεύθυνση Ηλεκτρικής Ενέργειας του ΥΠΕΝ σε συνεργασία με τους Διαχειριστές, βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων όπως η γεωγραφική θέση, το σημείο σύνδεσης και η κατηγορία έργου. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη χωροθέτηση, ώστε να προκρίνονται λύσεις που αντιμετωπίζουν κορεσμούς και εξυπηρετούν περιοχές με υψηλή διείσδυση ΑΠΕ.
      Οι όροι της πρόσκλησης
      Στους όρους της πρόσκλησης περιλαμβάνεται πλαφόν αντισυγκέντρωσης, δηλαδή κανένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν μπορεί να διαθέτει σε λειτουργία μπαταρίες συνολικής ισχύος άνω των 500 MW.
      Παράλληλα, κάθε επενδυτής δύναται να καταθέσει αιτήσεις πάνω από το επίπεδο των 250 MW, με την υποχρέωση στη συνέχεια να επιλέξει –μέσα από τις λίστες προτεραιότητας– ποιες υποψήφιες μονάδες θα αποσύρει για να τηρηθεί το πλαφόν.
      Ως προς τα χρονικά ορόσημα, τα έργα οφείλουν να υποβάλουν «δήλωση ετοιμότητας» περίπου 14–18 μήνες μετά την οριστική προσφορά σύνδεσης. Το κόστος των εγγυητικών επιστολών ορίζεται, ενδεικτικά, στα 200.000 €/MW για έργα στο δίκτυο του ΑΔΜΗΕ και περίπου 50.000 €/MW για το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ. Παράλληλα, προβλέπεται κατηγοριοποίηση έργων ανά ισχύ (π.χ. Α, Β, Γ, Δ) με αντίστοιχες προϋποθέσεις.
      Η πρόσφατη τροποποιητική υπουργική απόφαση εισάγει πρόσθετες δικλίδες ώστε να προχωρήσουν τα έργα που θα υπαχθούν στο μέτρο. Μέσω μεταβατικών διατάξεων, εξαιρούνται από την παράταση έως 31 Οκτωβρίου οι standalone μπαταρίες για τις οποίες έχουν υποβληθεί ή θα υποβληθούν αιτήσεις στη ΡΑΑΕΥ για Άδεια Αποθήκευσης μετά την 11η Ιουνίου 2025 και μέχρι την 31η Οκτωβρίου 2025· πρακτικά, δυνατότητα ένταξης εντός του χρόνου της παράτασης έχουν όσοι διαθέτουν πρόσφατα εκδοθείσες άδειες (με αιτήσεις μετά τον κύκλο Ιουνίου). Επιπλέον, αν δεν καλυφθεί το περιφερειακό πλαφόν δυναμικότητας, το υπόλοιπο μπορεί να μεταφερθεί σε άλλη περιοχή, ώστε να μεγιστοποιηθεί η αξιοποίηση του μέτρου. Για κάθε ομάδα έργων θα δημιουργηθεί ξεχωριστή λίστα προτεραιοτήτων, με συνολική ισχύ διπλάσια του επιμέρους πλαφόν, προς ενίσχυση του ανταγωνισμού.
      Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η επιβολή «πέναλτι» στην εγγυητική επιστολή αν επενδυτής αποσύρει αίτηση μετά την ένταξη στη λίστα προτεραιότητας και πριν από τη χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης: σε αυτή την περίπτωση καταπίπτει το 25% υπέρ του ΕΛΑΠΕ, με εξαίρεση τις αποσύρσεις που γίνονται για συμμόρφωση με τα όρια αντισυγκέντρωσης. Μετά τη χορήγηση της οριστικής προσφοράς, οι επενδυτές έχουν τρεις μήνες για να καταθέσουν την Εγγυητική Καλής Εκτέλεσης και Λειτουργίας· διαφορετικά, καταπίπτει εξ ολοκλήρου η αρχική εγγυητική που είχε υποβληθεί με την αίτηση.
      Η εικόνα που διαμορφώνεται, με εκατοντάδες αιτήματα και αυστηρό πλαίσιο υλοποίησης, δείχνει ότι η αποθήκευση εισέρχεται σε μια νέα φάση. Το ζητούμενο από εδώ και πέρα είναι η ταχύτητα και η συνέπεια στην εφαρμογή, ώστε ο φιλόδοξος στόχος προσθήκης νέας ισχύος έως 4,6 GW να μετατραπεί σε πραγματικές μπαταρίες που θα στηρίξουν τη λειτουργία του συστήματος και θα απελευθερώσουν χώρο για περισσότερη πράσινη ενέργεια.
    6. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Η ηλιακή ενέργεια θα γίνει η μεγαλύτερη πηγή εγκατεστημένης ανανεώσιμης ισχύος στον κόσμο, ξεπερνώντας την υδροηλεκτρική ενέργεια, σύμφωνα με την νέα έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Η τελευταία έκθεση του ΔΟΕ περιγράφει τις φιλοδοξίες και τα σχέδια εφαρμογής των χωρών για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και σημειώνει ότι δεν ευθυγραμμίζονται με τους στόχους ανάπτυξης που τέθηκαν στο COP28.
      Υπό παρακολούθηση βρίσκονται οι στόχοι των χωρών και ο προσδιορισμός των πολιτικών για τη γεφύρωση του χάσματος . Σύμφωνα με την έκθεση μόνο 14 από τις 194 Εθνικές Καθορισμένες Συνεισφορές (NDC) ορίζουν ρητά τους στόχους του 2030 για την ικανότητα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι δεσμεύσεις ισοδυναμούν με 1.300 GW ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως το 2030 – 12% των 11.000 GW που απαιτούνται για την επίτευξη του παγκόσμιου στόχου τριπλασιασμού που τέθηκε στο COP28 στο Ντουμπάι. Η Κίνα αντιπροσωπεύει σχεδόν το 90% αυτού του συνόλου NDC, έχοντας ρητά θέσει ως στόχο 1.200 GW αιολικής και ηλιακής ενέργειας μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
      Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανέφερε ότι οι εγχώριες φιλοδοξίες των κυβερνήσεων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ξεπερνούν τις συνεισφορές. Μια ανάλυση πολιτικών, σχεδίων και εκτιμήσεων σχεδόν 150 χωρών αποκάλυψε την πρόθεση να εγκατασταθούν σχεδόν 8.000 GW ανανεώσιμων πηγών ενέργειας παγκοσμίως έως το 2030, αντιπροσωπεύοντας το 70% του απαιτούμενου ποσού για την επίτευξη του τριπλασιασμού έως το 2030.
      Για να φτάσει τα 11 GW, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας  τονίζει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης «πρέπει να επιταχυνθεί» στις περισσότερες περιοχές και στις περισσότερες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ινδίας. Η έκθεση σημείωσε την ανάγκη για περισσότερη ανάπτυξη στη Νοτιοανατολική Ασία, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και την Υποσαχάρια Αφρική. Προσδιόρισε την επέκταση της Κίνας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ως κρίσιμης σημασίας για την επίτευξη του στόχου των 11 GW, με τη χώρα να βρίσκεται τώρα σε καλό δρόμο να υπερβεί τους στόχους του 2030 κατά 2,5 φορές.
      «Αυτή η έκθεση καθιστά σαφές ότι ο στόχος του τριπλασιασμού είναι φιλόδοξος αλλά εφικτός – αν και μόνο εάν οι κυβερνήσεις μετατρέψουν γρήγορα τις υποσχέσεις σε σχέδια δράσης», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του IEA, Fatih Birol. «Με την επίτευξη των στόχων που συμφωνήθηκαν στο COP28 – συμπεριλαμβανομένου του τριπλασιασμού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και του διπλασιασμού των βελτιώσεων στην ενεργειακή απόδοση έως το 2030 – οι χώρες σε όλο τον κόσμο έχουν μια σημαντική ευκαιρία να επιταχύνουν την πρόοδο προς ένα πιο ασφαλές, προσιτό και βιώσιμο ενεργειακό σύστημα».
      Η έκθεση ανέφερε ότι οι ετήσιες προσθήκες δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχουν τριπλασιαστεί από την υπογραφή της Συμφωνίας του Παρισιού το 2015. Ο ΔΟΕ το απέδωσε στη στήριξη της πολιτικής, στις οικονομίες κλίμακας και στην τεχνολογική πρόοδο.
      Η ηλιακή ενέργεια αντιπροσωπεύει το μισό της μελλοντικής χωρητικότητας που προσδιορίζεται ρητά από τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο. Προέβλεψε ότι εάν οι χώρες εκπληρώσουν τις φιλοδοξίες τους για το 2030, η εγκατεστημένη ηλιακή ισχύς θα ξεπερνούσε την υδροηλεκτρική ενέργεια ως τη μεγαλύτερη πηγή εγκατεστημένης ισχύος ανανεώσιμων πηγών στον κόσμο.
      Η έκθεση εντόπισε τις κύριες προκλήσεις για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων χρόνων αναμονής αδειών, των ανεπαρκών επενδύσεων σε υποδομές δικτύου, της ανάγκης για γρήγορη και οικονομικά αποδοτική ενσωμάτωση μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και υψηλού κόστους χρηματοδότησης, ιδιαίτερα στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες. Ζήτησε χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης για τη βελτίωση της τραπεζικής ικανότητας των έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την υποστήριξη έργων στην προ-ανάπτυξη φάση.
       Τον Απρίλιο, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ζήτησε εξαπλάσια αύξηση της παγκόσμιας ικανότητας αποθήκευσης ενέργειας για να μπορέσει ο κόσμος να επιτύχει τους στόχους του για το 2030.
    7. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Η παγκόσμια αγορά φωτοβολταϊκών 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων αναμένεται να γνωρίσει πρωτοφανή ανάπτυξη. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι θα ξεπεράσει τα 400 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2032, υπογραμμίζοντας τις αυξανόμενες επενδύσεις και την υιοθέτηση ηλιακών τεχνολογιών σε όλο τον κόσμο.
      Πρωτοπόρος στην ενεργειακή μετάβαση είναι η ηλιακή ενέργεια, συμβάλλοντας στην προσπάθεια των κρατών να μειώσουν το ανθρακικό αποτύπωμα και να ανταποκριθούν στις ενεργειακές απαιτήσεις τους με φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο. Τα φωτοβολταϊκά, με την αφθονία τους και τις μηδενικές εκπομπές ρύπων, έχουν γίνει η προτιμώμενη επιλογή για χώρες που επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τη δύναμη της φύσης.
      Η παγκόσμια αγορά φωτοβολταϊκών 250 δισεκατομμυρίων δολαρίων αναμένεται να γνωρίσει πρωτοφανή ανάπτυξη. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι θα ξεπεράσει τα 400 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2032, υπογραμμίζοντας τις αυξανόμενες επενδύσεις και την υιοθέτηση ηλιακών τεχνολογιών σε όλο τον κόσμο.
      Ποιες είναι οι 10 κορυφαίες χώρες παραγωγής φωτοβολταϊκών που διερευνούν την ηλιακή τους ισχύ και τις προοπτικές ανάπτυξής τους;
      Κίνα – 584 TWh
      Η Κίνα ηγείται της παγκόσμιας επανάστασης των φωτοβολταϊκών, παράγοντας 584 TWh ηλεκτρικής ενέργειας από ηλιακή ενέργεια. Με τη μεγαλύτερη εγκατεστημένη ισχύ ηλιακών φωτοβολταϊκών πάνελ παγκοσμίως, οι κινεζικές εταιρείες κυριαρχούν στη λίστα των 10 κορυφαίων κατασκευαστών ηλιακών πάνελ. Αυτές οι εταιρείες εξάγουν τα προϊόντα τους ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Ευρώπη και η Βόρεια Αμερική. Η επιτυχία της Κίνας στα φωτοβολταϊκά οφείλεται σε τεράστιες επενδύσεις, επιθετική νομοθεσία και τεχνολογικές εξελίξεις. Οι υποστηρικτικές πολιτικές και οι κρατικές επιδοτήσεις δημιουργούν ένα ευνοϊκό περιβάλλον για ανάπτυξη και καινοτομία.
      ΗΠΑ – 238 TWh
      Επωφελούμενοι από το άφθονο ηλιακό φως και τους ευνοϊκούς κανονισμούς, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρωτοστατούν στην παραγωγή ηλιακής ενέργειας. Με τεράστιες μάζες γης να δέχονται ηλιακό φως για το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, η χώρα παράγει περίπου 90 GWh ηλεκτρικής ενέργειας. Πολιτεία όπως η Καλιφόρνια, η Αριζόνα και το Τέξας οδηγούν αυτήν την ανάπτυξη, σημειώνοντας σημαντικές επεκτάσεις ηλιακών έργων.
       
      Ινδία – 113 TWh
      Η Ινδία εκμεταλλεύεται τους άφθονους ηλιακούς πόρους της, που βρίσκονται σε πλεονεκτική θέση στη βροχερή ζώνη, εξασφαλίζοντας συνεπή έκθεση στο ηλιακό φως όλο το χρόνο. Πρωτοποριακές λύσεις εκτός δικτύου ηλιακής ενέργειας για αγροτικές περιοχές, η χώρα επιδεικνύει τη δέσμευσή της για κοινωνικοοικονομική πρόοδο μέσω της προηγμένης ηλιακής τεχνολογίας.
      Για να προωθήσει την υιοθέτηση της ηλιακής ενέργειας, η ινδική κυβέρνηση έχει εφαρμόσει διάφορα υποστηρικτικά προγράμματα και πολιτικές. Αυτές οι πρωτοβουλίες διευκολύνουν τη δημιουργία συστημάτων και επιχειρήσεων ηλιακής ενέργειας, με επιδοτούμενο κόστος κατασκευής ηλιακών συλλεκτών, προωθώντας την προσβασιμότητα και την οικονομική προσιτότητα.
      Ιαπωνία – 110 TWh
      Η πυρηνική καταστροφή της Φουκουσίμα το 2011 ώθησε την Ιαπωνία να στραφεί προς την ηλιακή ενέργεια για να καλύψει τις ενεργειακές της ανάγκες. Η Ιαπωνία παράγει τώρα 110 TWh ηλεκτρικής ενέργειας από ηλιακή ενέργεια. Οι κορυφαίοι Ιάπωνες κατασκευαστές και εξαγωγείς φωτοβολταϊκών, όπως η Kyocera, η Mitsubishi Electric, η Mitsubishi Heavy Industries, η Sanyo, η Sharp Solar, η Solar Frontier και η Toshiba, διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο σε αυτή τη μετάβαση.
      Γερμανία – 62 TWh
      Η Γερμανία, εστιάζοντας στην αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας, έχει βελτιώσει σημαντικά την παραγωγή ηλιακής ενέργειας, παράγοντας 62 TWh παρά την περιορισμένη διαθεσιμότητα ηλιακού φωτός. Η δέσμευση της Γερμανίας για βελτιστοποίηση της ηλιακής ενέργειας αποτελεί παγκόσμιο παράδειγμα.
       
      Βραζιλία – 52 TWh
      Η Βραζιλία κατέχει ηγετική θέση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στη Νότια Αμερική, επωφελούμενη από εξαιρετικά επίπεδα ηλιακής ακτινοβολίας λόγω του ευνοϊκού γεωγραφικού της πλάτους. Η χώρα έχει αξιοποιήσει αυτές τις δυνατότητες για να προωθήσει την παραγωγή ηλιακής ενέργειας. Οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες, όπως το net metering, η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η σταθεροποίηση του αποτυπώματος άνθρακα είναι παράγοντες που βοηθούν την αυξανόμενη παραγωγή ηλιακής ενέργειας στη Βραζιλία.
      Αυστραλία – 47 TWh
      Η δέσμευση της Αυστραλίας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχει οδηγήσει σε σημαντική πρόοδο στον τομέα της ηλιακής ενέργειας. Το τεράστιο τοπίο της χώρας και οι απομακρυσμένες κοινότητες έχουν οδηγήσει στην ανάπτυξη έργων ηλιακής ενέργειας εκτός δικτύου.
       
      Ισπανία – 45 TWh
      Η Ισπανία ήταν πρώιμος ηγέτης στην παραγωγή ηλιακών φωτοβολταϊκών μεγάλης κλίμακας και συγκεντρωμένης ηλιακής ενέργειας. Αρχικά, η χώρα διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο στην ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας, προσφέροντας γενναιόδωρες τιμές για ηλιακή ενέργεια συνδεδεμένη στο δίκτυο για να τονώσει τη βιομηχανία. Αυτό οδήγησε σε μια ταχεία αλλά μη βιώσιμη έκρηξη, τοποθετώντας την Ισπανία δεύτερη μόνο μετά τη Γερμανία σε εγκατεστημένη ηλιακή ισχύ. Ωστόσο, η οικονομική κρίση του 2008 ώθησε την ισπανική κυβέρνηση να μειώσει δραστικά τις επιδοτήσεις και να αυξήσει την ανώτατη δυναμικότητα στα 500 MW ετησίως, επηρεάζοντας τη βιομηχανία παγκοσμίως. Μεταξύ 2012 και 2016, οι νέες εγκαταστάσεις παρέμειναν στάσιμες στην Ισπανία, ενώ άλλες χώρες όπως η Γερμανία, η Κίνα και η Ιαπωνία σημείωσαν άνοδο, με αποτέλεσμα η Ισπανία να χάσει την ηγετική της θέση στην ηλιακή ενέργεια.
       
      Ιταλία – 31 TWh
      Η δέσμευση της Ιταλίας για καθαρή ενέργεια έχει οδηγήσει σε σημαντική ανάπτυξη στην παραγωγή ηλιακής ενέργειας. Η ισχυρή αποφασιστικότητα της χώρας να στραφεί προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή έχει επηρεάσει τους ευρύτερους στόχους της Ευρώπης για την πράσινη ενέργεια. Τα τιμολόγια τροφοδοσίας και τα προγράμματα καθαρής μέτρησης έχουν ενθαρρύνει την εγκατάσταση ηλιακών φωτοβολταϊκών συστημάτων σε οικιακούς και εμπορικούς τομείς, υποστηρίζοντας τη μετάβαση της Ιταλίας σε βιώσιμες πηγές ενέργειας.
       
      Νότια Κορέα – 29 TWh
      Η Νότια Κορέα είναι η δέκατη χώρα με την υψηλότερη παραγωγή ηλιακής ενέργειας στον κόσμο λόγω των ανώτερων τεχνολογικών της δυνατοτήτων. Η βιομηχανία ηλιακής ενέργειας της χώρας αναπτύσσεται σταθερά χάρη στις μεγάλες δαπάνες που γίνονται για την παραγωγή, την εγκατάσταση και τη χρήση φωτοβολταϊκών. 
    8. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Τα ηνία στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων κατέχουν η Βραζιλία με 20,8% και η Κίνα με 19,0%, καταγράφοντας τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης. Η Ευρώπη έχει σημειώσει πρόοδο από τις αδύναμες επιδόσεις της στην αγορά των τελευταίων ετών, αλλά εξακολουθεί να υστερεί όσον αφορά τους ρυθμούς ανάπτυξης.
      Μέσα σε μόλις έναν χρόνο η αιολική ενέργεια κατέρριψε ακόμη ένα ρεκόρ, αφού μέσα στο 2023 προστέθηκαν 116.065 MW νέας ισχύος.
      Σύμφωνα με προκαταρκτικά στατιστικά στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από την Παγκόσμια Ένωση Αιολικής Ενέργειας, η παγκόσμια δυναμικότητα αιολικής ενέργειας έχει πλέον ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο MW και έχει φτάσει τα 1.047.288 MW – πολύ κοντά στην πρόβλεψη που δημοσιεύτηκε στα μέσα του 2023. 
      Σε σύγκριση με το 2022 είναι 34% επάνω ο όγκος της προστιθέμενης χωρητικότητας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα παγκόσμιο ρυθμό ανάπτυξης 12,5%, σημαντικά υψηλότερο από το 2022, όταν η αιολική δυναμικότητα αυξήθηκε μόνο κατά 10,2%. 
      Τα ηνία στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων κατέχουν η Βραζιλία με 20,8% και η Κίνα με 19,0%, καταγράφοντας τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης. Οι Κάτω Χώρες (34%), η Φινλανδία (22%), το Βιετνάμ (24%) και η Χιλή (26%) είχαν ρυθμούς ανάπτυξης πολύ πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο και πλέον συγκαταλέγονται στις πιο δυναμικές αγορές, ενώ οι προηγούμενοι ηγέτες – οι ΗΠΑ, Η Γερμανία, η Ινδία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο – σημείωσαν χαμηλές επιδόσεις, παραμένοντας πολύ κάτω από το 10%. 
      Πατάνε γκάζι και τα επόμενα χρόνια
      Περαιτέρω ανάπτυξη αναμένεται τα επόμενα χρόνια, καθοδηγούμενη από νέες πολιτικές που έχουν αρχίσει να εφαρμόζονται σε πολλές χώρες στο δρόμο προς την πράσινη ανάπτυξη. Ζεστά μπαίνουν στην κατασκευή αιολικών πάρκων είτε στην ξηρά είτε υπεράκτια , αρκετές χώρες με τη στήριξη συγκεκριμένων μέτρων πολιτικής. Ως αποτέλεσμα, το βραχυπρόθεσμο δυναμικό ανάπτυξης εκτιμάται επίσης ότι είναι υψηλό. Ο τριπλασιασμός της χωρητικότητας αιολικής ενέργειας πριν από το τέλος αυτής της δεκαετίας και η δεκαπλάσια αύξηση μέχρι τα μέσα του αιώνα είναι όχι μόνο εφικτοί στόχοι, αλλά και μια ρεαλιστική επιλογή. 
      Η επανατροφοδότηση, δηλαδή η αντικατάσταση παλαιών και μικρότερων ανεμογεννητριών από νεότερα, μεγαλύτερα και πιο αποδοτικά μηχανήματα, είναι μια σημαντική επιλογή για την περαιτέρω αύξηση της παραγωγής αιολικής ενέργειας με τεράστιες δυνατότητες. Η Παγκόσμια Ένωση Αιολικής Ενέργειας έχει υπολογίσει ότι η ανανέωση από μόνη της μπορεί να διπλασιάσει τη σημερινή παραγωγή αιολικής ενέργειας. 
      Αιολική ενέργεια και κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας
      Η εγκατεστημένη αιολική ισχύς στον κόσμο καλύπτει πλέον περίπου το 10% της παγκόσμιας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας – άλλο ένα σημαντικό ορόσημο. Περισσότερες από δέκα χώρες έχουν πλέον μερίδιο αιολικής ενέργειας άνω του 20%, με επικεφαλής τη Δανία, η οποία παράγει το εκπληκτικό 56% της ηλεκτρικής της ενέργειας από τον άνεμο. Η Γερμανία, η Ολλανδία, η Πορτογαλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ουρουγουάη είναι μεταξύ των χωρών που παράγουν περίπου το ένα τρίτο ή περισσότερο της ηλεκτρικής τους ενέργειας από τον άνεμο. 
      Ο ρόλος της Ελλάδας
      Η Ευρώπη έχει σημειώσει πρόοδο από τις αδύναμες επιδόσεις της στην αγορά των τελευταίων ετών, αλλά εξακολουθεί να υστερεί όσον αφορά τους ρυθμούς ανάπτυξης. Μετά από αρκετά χρόνια, η Γερμανία πήρε το προβάδισμα στις νέες εγκαταστάσεις, με 3,2 GW, ανεβάζοντας τη συνολική ισχύ στα 69,5 GW. Η Ολλανδία πρόσθεσε μεγάλα υπεράκτια αιολικά πάρκα, αυξάνοντας τη συνολική χωρητικότητά της κατά 2,8 GW σε 11 GW. Συνολικά, επτά ευρωπαϊκές χώρες ξεπέρασαν τον όγκο της αγοράς 1 GW για νέους στρόβιλους: Γερμανία και Ολλανδία, Γαλλία (2,6 GW επιπλέον, συνολικά 23,5 GW ), Σουηδία (2 GW επιπλέον, συνολικά 16,3 GW ). Ηνωμένο Βασίλειο (1,4 GW επιπλέον, 30,2 GW συνολικά), Πολωνία (1,4 GW επιπλέον , 9,4 GW συνολικά) και Φινλανδία (1,3 GW επιπλέον, συνολικά 6,9 GW ). 
      Οι αγορές μεσαίου μεγέθους στην Ευρώπη περιελάμβαναν την Ελλάδα (προστέθηκαν 543 MW ), την Ιταλία (επιπλέον 365 GW ), την Αυστρία (313 GW ), το Βέλγιο (274 GW ) και την Κροατία (266 GW ). Ακόμη και η Ουκρανία πρόσθεσε 146 GW στην αιολική της δυναμικότητα, παρά το γεγονός ότι έπρεπε να αμυνθεί ενάντια στη ρωσική εισβολή.
      Κύριος μοχλός στην Ευρώπη, εκτός από την κλιματική αλλαγή, είναι πλέον η πρόθεση να απαλλαγούμε από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς και τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ, έχουν θέσει τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην κορυφή της ενεργειακής ατζέντας.
      Ασία
      Η Κίνα διαδραματίζει για άλλη μια φορά σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της παγκόσμιας αιολικής ενέργειας – σύμφωνα με εκτιμήσεις, η χώρα πρόσθεσε 75 GW το 2023. Το νέο ρεκόρ καταρρίφθηκε μόνο χάρη στην Κίνα, η οποία αντιπροσωπεύει το 65% της παγκόσμιας αγοράς για νέες ανεμογεννήτριες – από 58% το 2022. Ποτέ άλλοτε μια χώρα δεν έπαιξε τόσο κυρίαρχο ρόλο στην παγκόσμια ανάπτυξη αιολικής ενέργειας όπως η Κίνα το έτος 2023. Με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 19,2%, ένας από τους υψηλότερους ρυθμούς οποιασδήποτε μεγάλης αγοράς , η Κίνα αναμένεται να περάσει το μισό TW το 2024, ένα ακόμη ορόσημο για την παγκόσμια ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας. 
      Με επιπλέον 3,1 GW που προστέθηκαν το 2023, η Ινδία διατήρησε τη θέση της ως η πέμπτη μεγαλύτερη αγορά νέας αιολικής ισχύος, ακριβώς πίσω από τη Γερμανία. Δεδομένων των φιλόδοξων στόχων της χώρας, η Ινδία αναμένεται να παραμείνει τέταρτη ως προς τη συνολική χωρητικότητα τα επόμενα χρόνια. Νέα ώθηση στην Ινδία αναμένεται να προέλθει από την ανανέωση ενέργειας και από την υπεράκτια αιολική ενέργεια – η οποία αναμένεται να ξεκινήσει τα επόμενα χρόνια. 
      Η Ιαπωνία με 5,2 GW και το Βιετνάμ με 4,9 GW είναι η τρίτη και τέταρτη μεγαλύτερη αγορά στην Ασία – με το Βιετνάμ να είναι η ασιατική χώρα με τον υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης 23,6% το 2023. 
      Βόρεια Αμερική
      Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεπέρασαν τα 150 GW της συνολικής αιολικής ισχύος, αλλά η αγορά ήταν πολύ πιο αδύναμη από ό,τι το προηγούμενο έτος, προσθέτοντας μόνο 6,4 GW – πολύ λιγότερα από το 2022 και το 2021. Οι καθυστερήσεις των έργων λόγω αδειοδότησης έχουν αναφερθεί ως σημαντικό εμπόδιο και η υπεράκτια αγορά αιολικής ενέργειας έχει σημειώσει μικρή πρόοδο. Ωστόσο, ο νόμος για τη μείωση του πληθωρισμού αναμένεται να έχει θετικό και συγκεκριμένο αντίκτυπο στα νέα αιολικά πάρκα στο μέλλον, αρχής γενομένης από το 2024.
      Ο Καναδάς εγκατέστησε 1,8 GW και τώρα έχει ισχύ 17 GW – με ένα ισχυρό έτος να αναμένεται το 2024. Το Μεξικό πέρασε το όριο των 8 GW το 2023. 
      Νότια Αμερική
      Η Βραζιλία τελικά καθιερώθηκε ως η τρίτη μεγαλύτερη αγορά στον κόσμο για εγκατάσταση νέων ανεμογεννητριών, προσθέτοντας χωρητικότητα 4,9 GW σε μόλις ένα χρόνο. Με εγκατεστημένη ισχύ 20,8% από έτος σε έτος, η Βραζιλία είχε την υψηλότερη ανάπτυξη μεταξύ των δέκα κορυφαίων αγορών αιολικής ενέργειας. Η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται στην έβδομη θέση ως προς τη συνολική χωρητικότητα, αλλά αναμένεται να ανέβει στην 5η θέση μέχρι το 2024, ξεπερνώντας την Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Στη Νότια Αμερική, η Βραζιλία είναι ο ξεκάθαρος ηγέτης στην αιολική ενέργεια με συνολική χωρητικότητα 28,6 GW. 
      Η Χιλή είναι η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά της Νότιας Αμερικής με εγκατεστημένη ισχύ 4,8 GW, ακολουθούμενη από την Αργεντινή (4 GW) και την Ουρουγουάη (1,5 GW). 
      Ωκεανία
      Στην Αυστραλία , οι νέες εγκαταστάσεις ήταν χαμηλότερες από τα προηγούμενα χρόνια, με επιπλέον 942 MW –μετά από 1,4 GW που προστέθηκαν το 2022– ανεβάζοντας τη συνολική ισχύ στα 11,5 MW. Δυστυχώς, η επιβράδυνση των νέων επενδύσεων θα πρέπει να ξεπεραστεί για να ξαναρχίσει η ισχυρή ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια, σε αντίθεση με την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε ορισμένες πολιτείες, συμπεριλαμβανομένης της Νότιας Αυστραλίας, η οποία έχει δεσμευτεί να επιτύχει 100% ανανεώσιμη ενέργεια ήδη έως το 2027 – στόχος έχει ήδη επιτευχθεί από την Τασμανία. Στη Νέα Ζηλανδία, μετά από αρκετά χρόνια χωρίς σημαντικές νέες εγκαταστάσεις, τρία νέα αιολικά πάρκα τέθηκαν σε λειτουργία το 2023, ανεβάζοντας τη συνολική ισχύ στα 1264 MW.
      Aφρική
      Το 2023 η Αφρική έδειξε μικρή δυναμική όσον αφορά τη νέα χωρητικότητα. Μόνο το Μαρόκο, η τρίτη μεγαλύτερη αγορά, παρουσίασε σημαντική ανάπτυξη, προσθέτοντας 616 ΜW για να ανεβάσει τη συνολική ισχύ σε λίγο περισσότερο από 2 GW. Η Αίγυπτος πρόσθεσε 183 MW και τώρα έχει 1,9 GW. Η Μαυριτανία εγκατέστησε το πρώτο της μεγάλο αιολικό έργο και τώρα έχει εγκαταστήσει 135 MW. Πολλές αφρικανικές χώρες εστιάζουν στην ηλεκτροδότηση της υπαίθρου, όπου μπορούν να χρησιμοποιηθούν μάλλον μικρές ανεμογεννήτριες μαζί με ηλιακή. 
    9. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Το 2023 η ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών εγκατέστησε περισσότερα μεγαβάτ (MWp) από κάθε άλλη τεχνολογία, απόρροια του τεράστιου επενδυτικού ενδιαφέροντος που συνεχίζεται αμείωτο. Συγκεκριμένα, τα φωτοβολταϊκά αποτελούσαν το 74% όλης της νέας εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ για τη χρονιά αυτή, σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών. 
      Διασυνδεδεμένα συστήματα
      MWp
      Νέα ισχύς διασυνδεδεμένων φωτοβολταϊκών το 2023
      1.574,7
      Συνολική ισχύς διασυνδεδεμένων φωτοβολταϊκών ως και το 2023
      7.087,5
      Το 2023, η αγορά των συστημάτων αυτοκατανάλωσης υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. 

      Προ του 2015 (οπότε και ξεκίνησε το πρόγραμμα του ενεργειακού συμψηφισμού) συνδέθηκαν λίγα έργα αυτοπαραγωγής με βάση το παλιό θεσμικό καθεστώς (π.χ. το σύστημα στο Κέντρο πολιτισμού ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, μικρά συστήματα σε κτίρια της Τράπεζας Πειραιώς κ.λπ.). Εντός του 2023 διασυνδέθηκαν, μεταξύ άλλων, και 1.795 μικρά συστήματα με μπαταρία (12,66 MWh) στο πλαίσιο του προγράμματος "Φωτοβολταϊκά στη Στέγη”.
       
      Η Ελλάδα ήταν το 2023 πρώτη στην Ευρώπη σε ότι αφορά το ποσοστό της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής που παράγεται από φωτοβολταϊκά, με ποσοστό υπερδιπλάσιο από το μέσο ευρωπαϊκό όρο (8,6%) και υπερτριπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο (5,4%).
      Τα φωτοβολταϊκά είναι μακράν η πιο δημοκρατική τεχνολογία ηλεκτροπαραγωγής, με πάνω από 72.500 εγκατεστημένα συστήματα όλων των μεγεθών σε όλη τη χώρα ως τα τέλη του 2023, αριθμός που αυξάνει με γοργούς ρυθμούς.
      Είναι πλέον και η πιο φθηνή τεχνολογία ηλεκτροπαραγωγής με το κόστος των φωτοβολταϊκών πλαισίων να έχει πέσει κατά 90% από το 2009 έως σήμερα.
      Χάρη στα φωτοβολταϊκά, το 2023 αποσοβήθηκε η έκλυση 5,7 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Αυτή είναι η ποσότητα CO2 που εκλύουν 4,6 εκατομμύρια νέα αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης που το καθένα κάνει κατά μέσο όρο 10.000 χιλιόμετρα ετησίως. Το περιβαλλοντικό όφελος ισοδυναμεί με αυτό που θα είχαμε αν φυτεύαμε 147,6 εκατομμύρια κωνοφόρα ή αντίστοιχα 90,1 εκατομμύρια φυλλοβόλα δέντρα εντός του αστικού ιστού και τα αφήναμε να μεγαλώσουν για μια δεκαετία.
      Μόνο το 2023, επενδύθηκαν στη χώρα μας 1,11 δις ευρώ σε νέα έργα φωτοβολταϊκών.
      Η ανάπτυξη αυτή συνοδεύτηκε από 15.730 ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης.
      Ενεργειακή απόδοση φωτοβολταϊκών
    10. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Η παγκόσμια αγορά ηλιακής ενέργειας, ενισχυμένη από την ανάγκη περιορισμού των εκπομπών άνθρακα, προβλέπεται να τετραπλασιάσει την αξία της την επόμενη δεκαετία, παρά τις συνεχιζόμενες προκλήσεις, σύμφωνα με νέα έκθεση της Allied Market Research.
      Η έκθεση εκτιμά ότι η αγορά αποτιμήθηκε σε 0,4 τρισ. δολάρια το 2024 και αναμένεται να φτάσει τα 1,6 τρισ. δολάρια έως το 2034. Η πρόβλεψη αυτή μεταφράζεται σε ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 15,2% για την περίοδο 2025–2034, με βασικούς μοχλούς την τεχνολογική εξέλιξη των φωτοβολταϊκών συστημάτων, τη συνεχή μείωση του κόστους εγκατάστασης και τις παγκόσμιες πολιτικές στήριξης.
      Με τη συμβολή της ηλιακής ενέργειας να φτάνει το 8% της παγκόσμιας παραγωγής ηλεκτρισμού τον Ιούλιο του 2025, η τεχνολογία καθιερώνεται ως οικονομικά αποδοτική και εναλλακτική έναντι των ορυκτών καυσίμων. Η άνοδος αυτή αναδεικνύει τον κρίσιμο ρόλο της στην ενεργειακή μετάβαση και στην ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας των κρατών.
      Ωστόσο, η φύση της ηλιακής παραγωγής παραμένει μια σημαντική πρόκληση. Οι έντονες διακυμάνσεις που προκαλούνται από τις καιρικές συνθήκες, τις εποχικές αλλαγές και τον κύκλο ημέρας–νύχτας δυσκολεύουν τη συνεχή εξισορρόπηση του δικτύου. Περιοχές με μεγάλη διείσδυση ηλιακής ενέργειας, όπως η Καλιφόρνια και η Αυστραλία, έχουν δει τις τιμές χονδρικής να περνούν σε αρνητικό έδαφος λόγω υπερπροσφοράς, ενώ απότομες μειώσεις στην παραγωγή έχουν οδηγήσει σε πιέσεις στη σταθερότητα των δικτύων σε χώρες όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία στις αρχές του 2025.
      Οι κυβερνήσεις διεθνώς αναπτύσσουν ρυθμιστικό πλαίσιο για τη διαχείριση και την ενίσχυση της ηλιακής ενέργειας, υιοθετώντας μηχανισμούς όπως τα Πρότυπα Χαρτοφυλακίου Ανανεώσιμων Πηγών (RPS), τα συστήματα εγγυημένων τιμών (FiT), τις επενδυτικές και παραγωγικές φορολογικές πιστώσεις (ITC και PTC), καθώς και τα Πιστοποιητικά Ανανεώσιμης Ενέργειας (REC). Παράλληλα, θεσπίζονται αυστηροί κανόνες διασύνδεσης με το δίκτυο για την αποφυγή αστάθειας.
      Ως σημαντική αναδυόμενη ευκαιρία αναδεικνύονται τα Φωτοβολταϊκά Ολοκληρωμένα σε Κτίρια (BIPV), τα οποία ενσωματώνονται σε δομικά στοιχεία όπως παράθυρα, στέγες και προσόψεις, επιτρέποντας παράλληλα τη στατική υποστήριξη και την παραγωγή ενέργειας. Η τεχνολογία αυτή είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε πολυώροφα και εμπορικά κτίρια όπου ο διαθέσιμος χώρος στη στέγη είναι περιορισμένος.
      Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η αγορά ηλιακής ενέργειας βρίσκεται σε τροχιά ισχυρής ανάπτυξης, υποστηριζόμενη τόσο από τεχνολογικές καινοτομίες όσο και από ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Η μελλοντική της πορεία θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματική υλοποίηση λύσεων όπως η προηγμένη αποθήκευση ενέργειας και τα εξελιγμένα συστήματα διαχείρισης δικτύου, που μπορούν να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που θέτει η εγγενής μεταβλητότητα της ηλιακής παραγωγής.
    11. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω παγκοσμίως, όπως επισημαίνει η UniCredit. Αν και οι περιφερειακές διαφορές παραμένουν σημαντικές, με την Ευρώπη να βιώνει ένα αργό ξεκίνημα φέτος, ωστόσο, ο οίκος πιστεύει ότι αυτό δεν θα σταματήσει την ανάπτυξη των πράσινων επενδύσεων.
      Ειδικότερα, όπως σημειώνει η UniCredit, σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από γεωπολιτικές εντάσεις και εξελισσόμενες τεχνολογίες, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με οικονομικά προσιτό, ασφαλή και βιώσιμο τρόπο έχει καταστεί το κλειδί για την υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης.
      Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν ένα τέλειο παράδειγμα από αυτή την άποψη, καθώς πρόσφατα διατήρησαν την ανάπτυξη στην Κίνα, μια χώρα φτωχή σε ορυκτά καύσιμα, ωστόσο η Ευρώπη και οι ΗΠΑ υστερούν σε αυτό το θέμα.
      Οι νέες προβλέψεις για το 2025-2026 που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα από τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA) ρίχνουν φως στο πώς θα πρέπει να εξελιχθεί η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στο υπόλοιπο του έτους και το 2026.
      Ο ΙΕΑ προβλέπει μέτρια αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας κατά 1,5% στην ΕΕ το 2025-26, λόγω της υποτονικής μακροοικονομικής ανάπτυξης. Σε ένα τόσο μέτριο περιβάλλον ανάπτυξης, τα κέρδη στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές οδηγούν σε περικοπές στη χρήση άνθρακα και φυσικού αερίου.
      Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΕΑ, όπως επισημαίνει η UniCredit, η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ ήταν ασθενέστερη από την αναμενόμενη το πρώτο εξάμηνο του 2025 λόγω ασυνήθιστων καιρικών φαινομένων. Για παράδειγμα, η παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας μειώθηκε κατά 15% λόγω έλλειψης βροχοπτώσεων και η παραγωγή αιολικής ενέργειας μειώθηκε κατά 10% λόγω χαμηλών ταχυτήτων ανέμου. Μια αύξηση στην παραγωγή ηλιακής ενέργειας κατά περίπου 20% δεν ήταν αρκετή για να το αντισταθμίσει αυτό, απαιτώντας αύξηση της κατανάλωσης φυσικού αερίου για να καλυφθεί το κενό.
      Παρά την ασθενή παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η παραγωγή άνθρακα στην ΕΕ προβλέπεται να συνεχίσει να συρρικνώνεται το 2025, όπως συμβαίνει κάθε χρόνο από το 2022.
      Παρόμοια εικόνα παρατηρείται στην Κίνα και τις ΗΠΑ. Στην Κίνα, παρά την αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας κατά 5,7%, ο IEA αναμένει ότι η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα υπερβεί τον ρυθμό αυτό και θα επιτρέψει τη μείωση της παραγωγής ενέργειας από άνθρακα από το 2025. Αυτό οδηγεί στην προοπτική η μέγιστη χρήση άνθρακα στην Κίνα να έχει ήδη επιτευχθεί το 2024 και η κατανάλωση να μειωθεί τα επόμενα χρόνια.
      Ενώ στις ΗΠΑ η απότομη αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα έχει αντιστρέψει αυτή την τάση, αυτό φαίνεται να οφείλεται στις υψηλότερες τιμές του φυσικού αερίου το 2025, οι οποίες οδήγησαν στην υποκατάσταση του άνθρακα από φυσικό αέριο. Ο IEA αναμένει ότι αυτό θα αντιστραφεί ήδη από το επόμενο έτος, με τη διαρθρωτική μείωση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα να συνεχίζεται, όπως και στις άλλες μεγάλες οικονομικές ζώνες.
      Τρεις σημαντικές τάσεις
      Όπως πάντως παρατηρεί η UniCredit, τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου του 2025 και οι ενημερωμένες προβλέψεις του IEA δείχνουν μερικές ενδιαφέρουσες τάσεις.
      1. Ο κύριος μοχλός ανάπτυξης της προσφοράς ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως θα πρέπει να συνεχίσει να είναι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, κάτι που ισχύει και για τις ΗΠΑ πάρα το γεγονός ότι η κυβέρνηση Τραμπ εργάζεται ενεργά κατά των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και υπέρ των βιομηχανιών ορυκτών καυσίμων. Η αφοσίωση της Κίνας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι αξιοσημείωτη δεδομένης της διαρκούς αύξησης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.
      2. Τα δεδομένα δείχνουν επίσης πόσο ασταθείς μπορεί να είναι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας εάν εξετάσουμε την παραγωγή ενέργειας στην Ευρώπη κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025. Η προοπτική της περιοδικά χαμηλής παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα διατηρήσει τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα ως εφεδρική πηγή ενέργειας για πολλά χρόνια. Ωστόσο, αυτό δεν αποτελεί δικαιολογία για την υποχώρηση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η οποία φέρνει στο προσκήνιο την προοπτική στασιμότητας στις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Ο IEA αναφέρει ότι οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκαν κατά λιγότερο από 2% ετησίως το 2023-24. Ο οργανισμός πιστεύει ότι οι εκπομπές θα μπορούσαν να σταθεροποιηθούν το 2025 και να μειωθούν το 2026, καθώς η αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα εκτοπίσει τις παραδοσιακές πηγές ορυκτών καυσίμων.
      3. Η βελτίωση των οικονομικών του κλάδου των ΑΠΕ αποτελεί σημαντικό παράγοντα σε αυτήν την ανάπτυξη, όπως και η ανάγκη για τις περιοχές που δεν είναι αυτάρκεις σε πόρους ορυκτών καυσίμων (π.χ. Κίνα, ΕΕ και Ινδία) να ενισχύσουν την οικονομική ανεξαρτησία και ανθεκτικότητα.
      Επομένως, μια χρονιά με πτωτική πορεία στην παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας, όπως αυτή που είχε η ΕΕ το 2025, δεν θα πρέπει να αποδυναμώσει τη δέσμευση για την ενεργειακή μετάβαση, αλλά μάλλον να υποστηρίξει την αύξηση των επενδύσεων, όπως εκτιμά η UniCredit.
    12. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Η Κίνα σχεδιάζει να δημιουργήσει το μεγαλύτερο φωτοβολταικό πάρκο στον κόσμο γνωστό ως “Solar Great Wall, το οποίο στοχεύει να παράγει αρκετή ηλεκτρική ενέργεια για να καλύψει όλες τις ανάγκες του Πεκίνου έως το 2030.
      Το Solar Great Wall θα εκτείνεται περίπου 400 χιλιόμετρα κατά μήκος του Κίτρινου Ποταμού στη βόρεια Κίνα, συγκεκριμένα στην περιοχή Kubuqi Desert της Εσωτερικής Μογγολίας.
      Το τείχος θα έχει πλάτος 5 χιλιόμετρα.
      Αναμένεται να επιτύχει μέγιστη παραγωγική ικανότητα 100 γιγαβάτ, με ετήσια παραγωγή που προβλέπεται στα 180 δισεκατομμύρια κιλοβατώρες (kWh), υπερβαίνοντας σημαντικά την τρέχουσα κατανάλωση του Πεκίνου περίπου 135, 8 δισεκατομμύρια kWh ετησίως.
      https://www.facebook.com/ChinaGlobalTVNetwork/videos/862861272076000/
      Το έργο έχει σχεδιαστεί όχι μόνο για την παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αλλά και για την καταπολέμηση της ερημοποίησης στην περιοχή. Στοχεύει στην αποκατάσταση της οικολογικής ισορροπίας παρέχοντας σκιά και αποτρέποντας τη διάβρωση του εδάφους, η οποία μπορεί να βελτιώσει τις τοπικές περιβαλλοντικές συνθήκες.
      Photovoltaic
      Το “Solar Great Wall” της Κίνας στοχεύει να παράγει 100 γιγαβάτ έως το 2030, παρέχοντας ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για το Πεκίνο, δημιουργώντας 50.000 θέσεις εργασίας, καταπολεμώντας την ερημοποίηση, και επενδύοντας έως και 100 δισεκατομμύρια $ σε ηλιακή υποδομή κατά μήκος του Κίτρινου Ποταμού.
      Περίπου 50.000 θέσεις εργασίας αναμένεται να δημιουργηθούν έως το 2030, ενισχύοντας τις τοπικές οικονομίες και αυξάνοντας τα μέσα εισοδήματα για τους κατοίκους κατά πάνω από 20.000 RMB (£2.300) ετησίως.
      Η εγκατάσταση ηλιακών συλλεκτών αναμένεται να εξοικονομήσει έως και 12, 6 εκατομμύρια μετρικούς τόνους άνθρακα ετησίως και να μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 31, 3 εκατομμύρια τόνους.
      Χρονοδιάγραμμα και Επένδυση
      Η πρωτοπορία για το Ηλιακό Σινικό Τείχος ξεκίνησε στις αρχές του 2024, με την ολοκλήρωση να στοχεύει για το 2030. Η εκτιμώμενη επένδυση για το έργο θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 100 δισεκατομμύρια $, αν και δεν έχουν γνωστοποιηθεί συγκεκριμένες οικονομικές λεπτομέρειες.
      Μέχρι στιγμής, έχουν ήδη εγκατασταθεί περίπου 5,4 γιγαβάτ ηλιακής ισχύος, παρουσιάζοντας σημαντική πρόοδο σε αυτό το τεράστιο έργο υποδομής.
      Το Ηλιακό Σινικό Τείχος αντιπροσωπεύει ένα κρίσιμο στοιχείο της στρατηγικής της Κίνας για τη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την επίτευξη ουδετερότητας άνθρακα. Αξιοποιώντας την ηλιακή ενέργεια σε τόσο μεγάλη κλίμακα, η Κίνα ελπίζει να δημιουργήσει προηγούμενο για παρόμοιες πρωτοβουλίες παγκοσμίως, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τόσο τις ενεργειακές ανάγκες όσο και τις περιβαλλοντικές ανησυχίες.
    13. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Την ένταξη στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας του προγράμματος «Φωτοβολταϊκά συστήματα για αυτοκατανάλωση σε κτίρια κατοικιών και στον γεωργικό τομέα», προϋπολογισμού 145,6 εκατομμυρίων ευρώ, υπέγραψε σήμερα ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκος Παπαθανάσης.
      Μέσω του προγράμματος πρόκειται να εγκατασταθούν 11.580 φωτοβολταϊκά συστήματα, εκ των οποίων τα 900 προορίζονται για ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά και τα 360 για γεωργούς, ενώ από τα 145,6 εκατ. ευρώ  του προϋπολογισμού τα 72,52 εκατομμύρια ευρώ πρόκειται να απορροφηθούν φέτος και τα υπόλοιπα το 2025. Το πρόγραμμα εντάσσεται στη δράση «Ενεργειακή απόδοση και προώθηση των ΑΠΕ για αυτοκατανάλωση», προϋπολογισμού 560 εκατ. ευρώ, του Ταμείου Ανάκαμψης.
      Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στη στέγη» επιχορηγεί τα νοικοκυριά και τους αγρότες για την εγκατάσταση Φ/Β συστημάτων με ή χωρίς σύστημα αποθήκευσης για αυτοκατανάλωση ενέργειας και το πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στο χωράφι» επιχορηγεί τους αγρότες για την εγκατάσταση Φ/Β συστημάτων για αυτοκατανάλωση ενέργειας. Τα προγράμματα αφορούν σε όλη την επικράτεια και αναμένεται να έχουν σημαντικά οφέλη, τόσο για τους δικαιούχους όσο και συνολικά για την εθνική οικονομία.
      Στρατηγική επιδίωξη αποτελεί οι ενεργειακοί και κλιματικοί στόχοι που τίθενται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) να συμβάλλουν καθοριστικά στην απαραίτητη ενεργειακή μετάβαση με τον πιο οικονομικά ανταγωνιστικό τρόπο για την εθνική οικονομία, να επιτύχουν τη δραστική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, μέσα από ολοκληρωμένα και συνεκτικά προγράμματα μέτρων και πολιτικών.
      Δεδομένου ότι τα κτίρια ευθύνονται σήμερα για το 40% περίπου της κατανάλωσης ενέργειας, η μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων απαιτεί την αυξημένη χρήση ενεργειακά αποδοτικών και χαμηλών εκπομπών συστημάτων θέρμανσης, αλλά και την ανακαίνιση ή κατασκευή πιο έξυπνων κτιρίων, με βελτιωμένα υλικά, σε πλήρη συμφωνία με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας, με παράλληλη χρήση τεχνολογιών ΑΠΕ για την κάλυψη των αναγκών θέρμανσης και ψύξης, συστημάτων διεσπαρμένης παραγωγής, μέσω σχημάτων αυτοκατανάλωσης για την κάλυψη των κτιριακών αναγκών για ηλεκτρική ενέργεια και ενεργειακού συμψηφισμού, καθώς και συστημάτων αποθήκευσης, μέσω και της ενίσχυσης του ρόλου των καταναλωτών.
      Η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιριακού αποθέματος της χώρας αποτελεί βασική προτεραιότητα του Εθνικού Ενεργειακού Σχεδιασμού, διευκολύνοντας την οικονομικά αποδοτική μετατροπή υφιστάμενων κτιρίων σε κτίρια με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας και ταυτόχρονα στοχεύοντας σε υψηλής ενεργειακής απόδοσης και απαλλαγμένο από ανθρακούχες εκπομπές κτιριακό απόθεμα έως το 2050.
      Όσον αφορά τον αγροτικό τομέα, στη βάση των μέτρων και πολιτικών που προβλέπει το ΕΣΕΚ, αξιοποιείται το υψηλό δυναμικό συνεισφέροντας στην μείωση εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, στην προώθηση των ΑΠΕ και στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.
      Τα προγράμματα στοχεύουν στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών για αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, με δυνατότητα συνδυασμού και με συστήματα ηλεκτρικών συσσωρευτών (μπαταρίες) ως προς το σκέλος του  Προγράμματος «Φωτοβολταϊκά στη στέγη», τα οποία συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ενέργειας, στην επιδίωξη το κτιριακό απόθεμα να πλησιάσει το 2050 προδιαγραφές σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας, καθώς και στην επίτευξη χαμηλότερου κόστος διαβίωσης.
    14. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      ενέργεια κρατά τα “σκήπτρα” στους ρυθμούς ανάπτυξης επενδύσεων από το 2019 και μέχρι το 2023 με βάση τα στοιχεία και τις επεξεργασίες, που κάνει στην τριμηνιαία έκθεση, που δημοσιοποίησε χθες το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή. Ωστόσο, παραμένει, τουλάχιστον, η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, καθώς παρατηρείται στον κλάδο των ακινήτων η μεγαλύτερη “συσσώρευση” ενδιαφέροντος. Ακολουθούν, με βάση τα στοιχεία, κλάδοι, όπως αυτοί της Μεταποίησης και της Γεωργίας, Δασοκομίας και Αλιείας , η συνεισφορά των οποίων, όπως αναφέρεται, ωστόσο, σημείωσε μικρή πτώση και όχι αύξηση την τετραετία 2019-2022.
      Αναλυτικά, όπως αναφέρει το Γραφείο Προϋπολογισμού, “δεδομένου του σημαντικού ρόλου των επενδύσεων στην εθνική οικονομία, είναι χρήσιμο να εξετάσουμε πως οι επενδύσεις κατανέμονται μεταξύ των διαφόρων κλάδων οικονομικής δραστηριότητας.  
      Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα ετήσια στοιχεία της Eurostat, οι δημόσιες επενδύσεις στη δημόσια διοίκηση, την άμυνα και την κοινωνική ασφάλιση έχουν τη μεγαλύτερη συνεισφορά στο σύνολο των επενδύσεων, με τη συνεισφορά αυτή να έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία τετραετία (από 13,6% το 2019 σε 17,1% το 2022). 
      Ακολουθεί ο κλάδος της Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας (13,2% το 2022), η συνεισφορά του οποίου αυξήθηκε ομοίως σημαντικά μέσα στην τετραετία 2019-2022 (το 2019 ήταν 9,8%). Στη τρίτη και τέταρτη θέση βρίσκονται οι κλάδοι της Μεταποίησης (10,5%), και της Γεωργίας, Δασοκομίας και Αλιείας (9,0%), η συνεισφορά των οποίων, ωστόσο, σημείωσε μικρή πτώση και όχι αύξηση την τετραετία 2019-2022. 
      Μια πιο δυναμική εικόνα της συνεισφοράς του κάθε κλάδου οικονομικής δραστηριότητας στις συνολικές επενδύσεις, αποτυπώνεται τους συγκεντρωτικούς ρυθμούς μεγέθυνσης για την περίοδο 2019-2022, πάντα σε όρους επενδύσεων. 
      Ρυθμοί μεγέθυνσης
      Την μεγαλύτερη ανάπτυξη, φτάνοντας ποσά κοντά στα 2 δισ. ετησίως, σημείωσε ο κλάδος της Ενέργειας (+ 118,8%), που περιλαμβάνει, (1) Παραγωγή, μετάδοση και διανομή/εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας, (2) Παραγωγή φυσικού αερίου, διανομή/εμπόριο αερίων καυσίμων με αγωγούς, (3) Παραγωγή και διανομή ατμού και ζεστού νερού για θέρμανση ή παραγωγή ενέργειας, (4) παραγωγή και διανομή ψυχρού αέρα, κρύου νερού για ψύξη, πάγου, ως τροφή αλλά και για ψύξη.
      Την ίδια ώρα, τη μεγαλύτερη συρρίκνωση ο κλάδος των Ορυχείων και Λατομείων(-43,6%), αλλαγές που πιθανώς να μπορούν να αποδοθούν στην απολιγνιτοποίηση και τη στροφή προς ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που επέβαλε η “πράσινη” ενεργειακή πολιτική, η οποία αποτέλεσε σημαντικό πυλώνα των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. 
      Η  δεύτερη μεγαλύτερη επέκταση παρατηρήθηκε στον κλάδο Διαχείρισης Ακίνητης Περιουσίας (83,1%). 
      Τέλος, συρρίκνωση παρατηρήθηκε στον κλάδο Μεταφορά και Αποθήκευση (- 9,0%), ενώ στασιμότητα παρατηρήθηκε στο κλάδο του Τουρισμού (+ 0,3%), απότοκα της οικονομικής ύφεσης που έφερε η πανδημία με βάση την επεξεργασία των στοιχείων της Eurostat, που κάνει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή.
      Ο ρόλος των επενδύσεων
      Με βάση όσα αναφέρονται από το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, η μακροχρόνια οικονομική ανάπτυξη εξαρτάται καθοριστικά από τις επενδύσεις σε πάγιο και ανθρώπινο κεφάλαιο. Ιστορικά, για παράδειγμα χώρες της Ανατολικής Ασίας, όπως η Κορέα, Σιγκαπούρη, Ινδονησία, Ταιβάν, Χονγκ-Κονγκ κατά την περίοδο 1965-1990, αλλά και Ευρωπαϊκές, όπως η Ιρλανδία και Φιλανδία βασίστηκαν στις επενδύσεις ως μοχλό για να επιτύχουν μικρά οικονομικά θαύματα. 
      Η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων ενισχύει τη ρευστότητα και την εξωτερική ανταγωνιστικότητα της χώρας, ενώ οι εγχώριες επενδύσεις δημιουργούν άμεσα αυξημένο εισόδημα οδηγώντας σε βραχυχρόνια τόνωση του ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ. 
      Όπως αναφέρεται, ο αντίκτυπος της τριπλής κρίσης (δημοσιονομική, οικονομική και τραπεζική) που έπληξε τη χώρα μας την προηγούμενη δεκαετία, ήταν πολύ ισχυρός για τις επενδύσεις, ισχυρότερος ακόμα και από αυτόν στο ΑΕΠ και την κατανάλωση.Σύμφωνα με τα τριμηνιαία στοιχεία της Eurostat, η ελληνική οικονομία απώλεσε το ένα τέταρτο του ΑΕΠ της (μείωση κατά 26,5% από το δ’ τρίμηνο του 2009 στο ίδιο τρίμηνο του 2014) και πάνω από τις μισές της επενδύσεις (μείωση κατά 59,4% για την ίδια περίοδο αναφοράς). Από το 2015 έως το 2019 οι επενδύσεις ήταν αναιμικές: ο σωρευτικός ακαθάριστος ρυθμός σχηματισμού παγίου κεφαλαίου ήταν μόλις 3,8%, σύμφωνα με τα ετήσια στοιχεία της Eurostat. 
      Έκτοτε και μέχρι το 2023, ο αντίστοιχος σωρευτικός ρυθμός ανέκαμψε σημαντικά και διαμορφώθηκε στο 41,3%. Από το 2021 και μετά, χάρη στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), και στο ευνοϊκότερο οικονομικό περιβάλλον, οι επενδύσεις έχουν αρχίσει και ανακάμπτουν, ωστόσο παραμένουν υποδιπλάσιες σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα τους. Το επενδυτικό κενό της χώρας παραμένει μεγάλο. Ο λόγος επενδύσεων προς ΑΕΠ βρίσκεται το 2023 στο 13,9% του ΑΕΠ ενώ ο μέσος όρος της Ευρωζώνης για το ίδιο έτος είναι 22,2%. Η κάλυψη αυτού του κενού δεν είναι δυνατό να πραγματοποιηθεί μέσα σε λίγα μόνο χρόνια και θα απαιτήσει από την οικονομία να αναζητήσει επιπρόσθετους πόρους και μετά την λήξη του ΤΑΑ το 2026.
    15. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Ένας παράγοντας που επηρεάζει σημαντικά τις χονδρικές τιμές ρεύματος – και κατ’ επέκταση τις τιμές ρεύματος που πληρώνουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις – είναι η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων.
      Το λεγόμενο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών ή αλλιώς EU ETS είναι ο βασικός μηχανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Πρόκειται για μια αγορά “cap and trade”, δηλαδή ένα σύστημα στο οποίο η ΕΕ θέτει ένα ανώτατο όριο (cap) στην ποσότητα CO2 που επιτρέπεται να εκπέμψουν συγκεκριμένοι τομείς της οικονομίας, όπως η ηλεκτροπαραγωγή και η βαριά βιομηχανία. Κάθε επιχείρηση που υπάγεται στο σύστημα πρέπει να κατέχει δικαιώματα εκπομπής, δηλαδή να αγοράζει άδειες για κάθε τόνο CO2 που εκπέμπει.
      Οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο ή λιγνίτη επιβαρύνονται με το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων. Όσο πιο ψηλά είναι η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών, τόσο πιο πολύ αυξάνεται το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Σε χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η χονδρική τιμή ρεύματος καθορίζεται συνήθως από το φυσικό αέριο ή τον λιγνίτη, αυξημένη τιμή δικαιωμάτων εκπομπών, συχνά σημαίνει αυξημένη τιμή ρεύματος για τους καταναλωτές.
      Τα τελευταία δέκα χρόνια η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών έχει αυξηθεί κατακόρυφα. Από περίπου 5,5 ευρώ/τόνο που βρισκόταν στις αρχές του 2016, έφτασε τα 105 ευρώ τον Μάρτιο του 2023. Ως προς το 2025, ενώ τον Απρίλιο η τιμή των δικαιωμάτων βρισκόταν στα 63 ευρώ/τόνο περίπου, πλέον έχει φτάσει σχεδόν τα 84 ευρώ/τόνο, με προοπτικές περαιτέρω ανόδου τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με το Montel, οι τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 100 ευρώ ανά τόνο τους πρώτους μήνες του 2026.


      Είναι φυσικό πως το κόστος παραγωγής ρεύματος από μονάδες που καίνε λιγνίτη επηρεάζεται πολύ περισσότερο σε σχέση με μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που καίνε φυσικό αέριο, αφού ο λιγνίτης είναι αρκετά πιο ρυπογόνος. Παρόλα αυτά, οι μονάδες που καίνε φυσικό αέριο επηρεάζονται κι αυτές σημαντικά από την τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών. Η Ελλάδα έχει καταφέρει σχεδόν να εξαλείψει την εξάρτησή της από τον λιγνίτη (αν και τον αξιοποιεί περισσότερο αυτό το διάστημα λόγω χειμώνα), όμως εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από το φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) δεν μπορούν να καλύψουν το σύνολο ή το συντριπτικά μεγαλύτερο μερίδιο του ελληνικού μείγματος ηλεκτροπαραγωγής, λόγω και της έλλειψης επαρκών υποδομών αποθήκευσης ενέργειας.
      Για κάθε άνοδο 10 ευρώ στην τιμή των δικαιωμάτων ρύπων, το κόστος παραγωγής των μονάδων φυσικού αερίου αυξάνεται κατά περίπου 4,5 έως 5 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Αυτό οδηγεί σε αυξήσεις στη χονδρική αγορά ρεύματος. Ωστόσο, θα πρέπει να επισημανθεί πως η αύξηση της τιμής των δικαιωμάτων ρύπων αντισταθμίζεται σε κάποιο βαθμό από τις μειωμένες χονδρικές τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη τους τελευταίους μήνες. Με άλλα λόγια, το μειωμένο χονδρικό κόστος του φυσικού αερίου «σώζει» κάπως, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, τις τιμές ρεύματος από το αυξανόμενο κόστος των εκπομπών ρύπων. Βεβαίως, αν επαληθευτούν οι προβλέψεις και η τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών συνεχίσει να αυξάνεται και ξεπεράσει τα 100 ευρώ/τόνο μέχρι το καλοκαίρι, τότε το κόστος παραγωγής ρεύματος θα αυξηθεί σημαντικά.
      Γιατί αυξάνονται οι τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων;
      Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που αυξάνουν τις τιμές αυτών των αδειών ρύπων. Ένας παράγοντας είναι η εποχικότητα. Οι χαμηλές θερμοκρασίες του χειμώνα και σε κάποιες περιπτώσεις η μειωμένη παραγωγή από ΑΠΕ, κάνουν αναγκαία την καύση μεγαλύτερων ποσοτήτων φυσικού αερίου ή λιγνίτη για την παραγωγή ρεύματος στην Ευρώπη. Κάθε μεγαβατώρα που παράγεται από ορυκτά καύσιμα πρέπει να συνοδεύεται από την αντίστοιχη «άδεια» ρύπανσης. Συνεπώς, ο ανταγωνισμός για την αγορά αδειών αυξάνεται, κάτι που ανεβάζει την τιμή τους. Άλλος παράγοντας είναι η κλιματική πολιτική της ΕΕ. Η Ένωση, βάσει της νομοθεσίας της, μειώνει σταδιακά τα δικαιώματα ρύπων που είναι διαθέσιμα στην αγορά, με σκοπό να δώσει κίνητρο στις επιχειρήσεις της να ρυπαίνουν λιγότερο και να στραφούν σε πιο καθαρές λύσεις. Σύμφωνα με το Montel, το ανώτατο όριο εκπομπών του EU ETS θα μειωθεί κατά 4,3% το επόμενο έτος, ενώ επιπλέον 27 εκατ. άδειες ρύπων θα αφαιρεθούν. Οι επενδυτές και οι ενεργειακές εταιρείες «διαβάζουν» αυτή τη στενότητα στην προσφορά και προχωρούν σε προληπτικές αγορές, ωθώντας τις τιμές προς τα πάνω.
      Τρίτος παράγοντας είναι η διεύρυνση των κλάδων που πρέπει να αγοράζουν τέτοιες άδειες. Σταδιακά εντάσσεται και η ευρωπαϊκή ναυτιλία στους τομείς που υποχρεούνται να αγοράζουν άδειες ρύπων. Το 2025 οι ναυτιλιακές εταιρείες θα πληρώσουν για το 40% των εκπομπών του 2024, το 2026 για το 70% των εκπομπών του 2025 και από το 2027 για το 100% των εκπομπών. Αυτό σημαίνει πως αναζητούν πλέον εκατομμύρια δικαιώματα εκπομπών για να καλύψουν τα ταξίδια των πλοίων τους, δημιουργώντας έναν νέο, ισχυρό αγοραστή που ανταγωνίζεται τις παραδοσιακές εταιρείες ηλεκτρισμού.
      Με άλλα λόγια, αυξάνεται ο ανταγωνισμός για άδειες ρύπων, ενώ οι διαθέσιμες άδειες μειώνονται. Αυτό οδηγεί σε αύξηση των τιμών τους και κατ’ επέκταση σε αύξηση κόστους παραγωγής για τις επιχειρήσεις, η οποία συχνά μεταφέρεται στους καταναλωτές. Σημαντικό πρόβλημα αντιμετωπίζουν και οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες αλουμινίου, χάλυβα και τσιμέντου, που υπάγονται επίσης στο EU ETS. Η αύξηση της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπών αυξάνει το κόστος παραγωγής τους και τις κάνει λιγότερο ανταγωνιστικές σε σχέση με εταιρείες που παράγουν εκτός Ευρώπης. Για να το αντιμετωπίσει αυτό η Ευρωπαϊκή Ένωση, σκοπεύει να εφαρμόσει από τον Ιανουάριο του 2026 τον λεγόμενο Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), ο οποίος είναι ουσιαστικά ένας δασμός άνθρακα για τα εισαγόμενα προϊόντα από εταιρείες εκτός Ευρώπης. Το μέτρο αυτό έχει ως στόχο να προστατεύσει την ευρωπαϊκή βιομηχανία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό, καθώς εταιρείες που παράγουν τα προϊόντα τους σε χώρες με χαλαρούς περιβαλλοντικούς κανονισμούς, έχουν οικονομικό πλεονέκτημα.
      Τέλος, αξίζει να επισημανθεί πως τα έσοδα από τα δικαιώματα ρύπων κατευθύνονται στους προϋπολογισμούς των κρατών μελών της ΕΕ. Στην Ελλάδα, μεγάλο μέρος αυτών των εσόδων καταλήγει στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης, ενώ συχνά μέρος των εσόδων επιστρέφεται στους καταναλωτές μέσω επιδοτήσεων όταν οι τιμές ρεύματος είναι πολύ υψηλές.
    16. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Η Ελλάδα εξακολουθεί να παραμένει μεταξύ των πιο ακριβών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, παρά τη σημαντική μείωση που κατέγραψαν τα τιμολόγια τον Σεπτέμβριο. Σύμφωνα με τα στοιχεία του πιο πρόσφατου Household Energy Price Index (HEPI), που αποτυπώνει την εικόνα των τιμών ρεύματος και φυσικού αερίου για τα νοικοκυριά σε 33 ευρωπαϊκές χώρες, η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στην Αθήνα διαμορφώθηκε στα 25,43 σεντς ανά κιλοβατώρα (c€/kWh) συμπεριλαμβανομένων φόρων και ΦΠΑ. Παρότι μειωμένη κατά 8% σε σχέση με τον Αύγουστο – η μεγαλύτερη πτώση στην Ευρώπη για τον Σεπτέμβριο – παραμένει περίπου 4,8% υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ε.Ε. (24,26 c€/kWh) και αισθητά υψηλότερη από πολλές πρωτεύουσες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.
      Η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αν και δεν κατατάσσεται στις ακριβότερες αγορές, με τη λίστα να κυριαρχείται από πρωτεύουσες της Δυτικής και Βόρειας Ευρώπης. Την πρώτη θέση κατέχει το Βερολίνο με 40,97 c€/kWh, ακολουθούμενο από τη Βέρνη με 36,40 c€/kWh, την Πράγα με 36,11 c€/kWh, το Δουβλίνο με 35,72 c€/kWh και το Λονδίνο με 35,66 c€/kWh. Ακριβότερες από την Αθήνα είναι επίσης η Ρίγα (35,10 c€/kWh), η Στοκχόλμη (34,07 c€/kWh), το Ταλίν (33,43 c€/kWh) και το Βίλνιους (32,18 c€/kWh). Στον αντίποδα, οι φθηνότερες πρωτεύουσες είναι το Κίεβο με μόλις 8,95 c€/kWh, η Βουδαπέστη με 9,26 c€/kWh, το Βελιγράδι με 10,48 c€/kWh και η Ποντγκόριτσα με 11,07 c€/kWh, δείχνοντας μια διακύμανση τιμών έως και πενταπλάσια ανάλογα με τη χώρα.
      Η διαφορά γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν οι τιμές προσαρμοστούν στα πρότυπα αγοραστικής δύναμης (PPS), δηλαδή σε σχέση με το γενικό επίπεδο τιμών κάθε χώρας. Σε αυτή τη σύγκριση, τα χαμηλότερα προσαρμοσμένα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος εντοπίζονται σε Όσλο, Βουδαπέστη, Βαλέτα και Ελσίνκι, ενώ τα υψηλότερα εμφανίζονται σε Βουκουρέστι, Πράγα, Βερολίνο και Βαρσοβία. Αν και η Ελλάδα δεν ανήκει στην ομάδα των χωρών με τις ακριβότερες τιμές βάσει PPS, εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο, αντανακλώντας την πίεση που δέχονται τα ελληνικά νοικοκυριά σε σχέση με την αγοραστική τους δύναμη.
      Το καθαρό κόστος ενέργειας αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 50% του τελικού τιμολογίου ρεύματος
      Η ανάλυση της σύνθεσης των τιμολογίων αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των μηχανισμών της αγοράς αλλά και των φορολογικών πολιτικών. Στην περίπτωση της ηλεκτρικής ενέργειας, η «ανταγωνιστική» συνιστώσα – δηλαδή το καθαρό κόστος ενέργειας – αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 50% του τελικού τιμολογίου. Η διανομή καλύπτει 28%, οι ενεργειακοί φόροι 8% και ο ΦΠΑ 14%. Η σύνθεση αυτή υποδηλώνει ότι σχεδόν το ήμισυ του τελικού κόστους ηλεκτρισμού διαμορφώνεται από ρυθμιστικά και φορολογικά στοιχεία, κάτι που περιορίζει τη δυνατότητα των καταναλωτών να επωφεληθούν από τον ανταγωνισμό της αγοράς. Χαρακτηριστικό είναι ότι στη Βουδαπέστη το καθαρό κόστος ενέργειας αντιπροσωπεύει μόλις το 14% του τελικού τιμολογίου, ενώ στη Λευκωσία το αντίστοιχο ποσοστό εκτοξεύεται στο 77%, αποτυπώνοντας έντονες αποκλίσεις στο πώς διαμορφώνονται οι λογαριασμοί στα ευρωπαϊκά δίκτυα.
      Η συνολική εικόνα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας δείχνει ότι από τον Σεπτέμβριο του 2024 οι λογαριασμοί στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. έχουν αυξηθεί κατά 5%, με την Ελλάδα να καταγράφει σημαντική μείωση τον Σεπτέμβριο, σε μεγάλο βαθμό λόγω της αποκλιμάκωσης των χονδρεμπορικών τιμών τον Αύγουστο, στις οποίες είναι άμεσα συνδεδεμένα τα περισσότερα κυμαινόμενα συμβόλαια. Παρά τη βραχυπρόθεσμη αυτή διόρθωση, το ενεργειακό κόστος για τα ελληνικά νοικοκυριά παραμένει υψηλό, σε μια αγορά όπου η μέση τιμή για σταθερά συμβόλαια στα κράτη της Ευρωζώνης ήταν 30,60 c€/kWh, ενώ για κυμαινόμενα 28,45 c€/kWh.
      Ανάλογη εικόνα παρουσιάζει και η αγορά φυσικού αερίου, αν και η Ελλάδα δεν βρίσκεται μεταξύ των πιο ακριβών χωρών. Τον Σεπτέμβριο του 2025, οι υψηλότερες τιμές κατεγράφησαν στη Στοκχόλμη, όπου οι καταναλωτές πληρώνουν περισσότερο από τρεις φορές πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ στην Άμστερνταμ οι τιμές ήταν οι δεύτερες υψηλότερες. Αντίθετα, η Βουδαπέστη κατέγραψε τις χαμηλότερες τιμές στην Ε.Ε., περίπου 14 φορές φθηνότερες από τη Στοκχόλμη και πάνω από 21 φορές χαμηλότερες από το Κίεβο. Το 2025, ο δείκτης τιμών φυσικού αερίου διαμορφώθηκε στις 153 μονάδες, έχοντας υποχωρήσει σημαντικά από το ιστορικό υψηλό των 345 μονάδων του Νοεμβρίου 2022. Οι μέσες τιμές φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες μειώθηκαν κατά 2% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2024, ενώ οι αποθήκες της Ε.Ε. βρίσκονταν τον Σεπτέμβριο στο 82% της χωρητικότητάς τους, ελαφρώς χαμηλότερα από τον πενταετή μέσο όρο (89%) για την εποχή.
      Η συνολική εικόνα της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας το 2025 δείχνει πως, αν και η ενεργειακή κρίση έχει υποχωρήσει σε σχέση με το 2022, οι τιμές εξακολουθούν να βρίσκονται σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από εκείνα προ κρίσης. Ο δείκτης HEPI για την ηλεκτρική ενέργεια, που είχε εκτιναχθεί στις 298 μονάδες τον Οκτώβριο του 2022, υποχώρησε στις 184 μονάδες τον Σεπτέμβριο του 2025, παραμένοντας ωστόσο πολύ πάνω από τα προ κρίσης επίπεδα των 115-120 μονάδων του 2019. Το μερίδιο της ενέργειας στον τελικό λογαριασμό, που το 2023 βρισκόταν στο 57% και το 2024 στο 53%, διαμορφώνεται πλέον στο 50%, υποδηλώνοντας σταθεροποίηση αλλά και την παραμονή των τιμών σε υψηλά επίπεδα.
    17. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Με διπλό ρεκόρ αρνητικών χονδρεμπορικών τιμών ενέργειας και περικοπών ΑΠΕ…”έπιασε τον Μάη” η  ελληνική αγορά ενέργειας, σε μια ακόμα ένδειξη των παρενεργειών που προκαλεί ο συνδυασμός της χαμηλής ζήτησης για ηλεκτρισμό με την υπερπαραγωγή πράσινης ενέργειας σε όλη την Ευρώπη. Το ορόσημο της αρνητικής τιμής -50 ευρώ/MWh τις μεσημεριανές ώρες σήμερα (Πέμπτη 1 Μαΐου) που συνοδεύεται και από προβλέψεις για περίσσεια πράσινης ενέργειας άνω των 50 Γιγαβατωρών έρχεται μάλιστα στον απόηχο του μεγάλου μπλακάουτ σε Ισπανία και Πορτογαλία, το οποίο ορισμένοι συνδέουν με τους κινδύνους που εγκυμονεί για την ευστάθεια των ηλεκτρικών συστημάτων η ταχεία διείσδυση των ΑΠΕ σε περιβάλλον χαμηλής ζήτησης και δικτύων που είχαν κατασκευαστεί για να εξυπηρετούν τη «συγκεντρωμένη» ηλεκτροπαραγωγή από μεγάλες θερμικές μονάδες και τώρα καλούνται να διαχειριστούν την διεσπαρμένη και στοχαστική παραγωγή των ΑΠΕ.
      Πιο συγκεκριμένα, για τις ώρες 11.00-17.00 στη Αγορά Επόμενης Ημέρας του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας διαμορφώνονται αρνητικές τιμές -με  κλιμάκωση του φαινομένου το δίωρο 14.00-16.00 το μεσημέρι- υπό την επήρεια της αργίας της Πρωτομαγιάς (που συνεπάγεται περιορισμένη ζήτηση) και των ισχυρών ανέμων που ευνοούν την ταυτόχρονη παραγωγή αιολικών και φωτοβολταϊκών. Όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς που μίλησαν στο energygame.gr, το φαινόμενο αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις «επίμαχες» ώρες  -που εκτιμώνται σε περίπου 1 GW σε ωριαία βάση. Και τούτο διότι ακόμα πιο αρνητικές χονδρεμπορικές τιμές διαμορφώθηκαν στον «άξονα» Βουλγαρίας-Ρουμανίας-Ουγγαρίας. Ειδικότερα, κατά την ώρα 14.00-15.00 οπότε η ελληνική αγορά «έγραψε» το ρεκόρ των -50 ευρώ/MWh, η ελάχιστη τιμή στην αγορά της Βουλγαρίας (με την οποία η Ελλάδα είναι συζευγμένη) και της Ρουμανίας (που είναι συζευγμένη με τη Βουλγαρία) διαμορφώθηκε σε -100,59 ευρώ/MWh, στην Ουγγαρία το «κοντέρ» έγραψε -129,07 ευρώ/MWh και στην Τσεχία -128,47 ευρώ/MWh. Σημειώνεται ότι οι τιμές που καταγράφονται σήμερα τις μεσημεριανές ώρες στην ελληνική αγορά είναι μακράν οι χαμηλότερες που έχουν παρατηρηθεί από την έναρξη του target model (φθινόπωρο του 2020) καθώς το αμέσως προηγούμενο ρεκόρ αρνητικής τιμής ήταν -1,02 ευρώ/MWh και είχε σημειωθεί στις 28 Απριλίου 2024, ενδεικτικό της όξυνσης του προβλήματος. Υπό την πίεση του μεγάλου σερί των αρνητικών τιμών, η μέση χονδρεμπορική τιμή διαμορφώνεται στα 40,98 ευρώ/MWh -που είναι και η χαμηλότερη ημερήσια τιμή για φέτος-, με τη συνεισφορά των ΑΠΕ στο μείγμα της ηλεκτροπαραγωγής να αγγίζει το 62% και τις εισαγωγές λίγο πάνω από το 10% (με το ύψος τους να προσεγγίζει το 30% κατά τις ώρες των αρνητικών τιμών).
      Τι σημαίνουν οι αρνητικές τιμές για τους παραγωγούς ΑΠΕ
      Αν και όπως έχει γράψει το energygame.gr ο ΑΔΜΗΕ βρίσκεται σε επιφυλακή και έχει δώσει εντολή στους παραγωγούς της λεγόμενης «Ομάδας Β» που αφορά φωτοβολταϊκά συνολικής ισχύος 3,5 GW περίπου που είναι συνδεδεμένα στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ να είναι έτοιμοι να «κατεβάσουν τους διακόπτες» των έργων τους κατά τις ώρες του μεσημεριού, είναι ορατό το ενδεχόμενο πολλά πάρκα να βγουν σήμερα αυτοβούλως εκτός αγοράς, ακόμα και αν δεν λάβουν τη σχετική εντολή. Ο λόγος είναι ότι στην αντίθετη περίπτωση, κατά τις ώρες των αρνητικών τιμών θα κληθούν να πληρώσουν αντί να πληρωθούν για να απαλλαγούν από την περίσσεια ενέργεια, όπως προβλέπεται από το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο που έχει ενσωματώσει αυτό το αντικίνητρο για λόγους προστασίας των συστημάτων από την υπερφόρτωση.
      Είναι χαρακτηριστική η σύσταση που έστειλε ο κ. Στέλιος Λουμάκης, πρόεδρος του Συνδέσμου Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ) στα μέλη του συνδέσμου, όπου σημειώνει ότι «Τα έργα των μη καθετοποιημένων παραγωγών με Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης  (ΣΕΔΠ) είναι απολύτως εκτεθειμένα στο φαινόμενο των αρνητικών τιμών, αφού κατά τις ώρες αυτές για την όποια ενέργεια εγχύσουν θα χρειαστεί να πληρώσουν την αρνητική τιμή αυτή στον Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ)  επί τις μεγαβατώρες που έγχυσαν και αυτός με την σειρά του στο ΕΧΕ.  Η καταβολή λειτουργικής ενίσχυσης από τον ΔΑΠΕΕΠ επίσης αναστέλλεται». Για την προστασία των έργων αυτών ο ΣΠΕΦ προτείνει στους παραγωγούς να ζητήσουν από τον ΦοΣΕ τους να τους κατατάσσει στο εξής σε καθημερινή βάση σε χωριστό χαρτοφυλάκιο ΑΠΕ με προσφορά μη αρνητικής τιμής στην Προημερήσια Αγορά, έτσι ώστε για οποιαδήποτε χρονομονάδα (σ.σ. ώρα) προκύπτει αρνητική τιμή, τα έργα να μην συμμετέχουν στην αγορά κατά τη χρονομονάδα αυτή. «Εξυπακούεται ότι το πάρκο πρέπει να μην εγχύσει ενέργεια κατά τη χρονομονάδα αυτή, ειδάλλως το τίμημα στην αγορά εξισορρόπησης για την απόκλιση ενδέχεται να είναι ακόμη υψηλότερο», καταλήγει ο ΣΠΕΦ.
      Περικοπές
      Εκτιμάται ότι η σημερινή ημέρα εκτός από αρνητικές τιμές θα χαρακτηριστεί και από βαθιές περικοπές, με βάση τις προβλέψεις του ΑΔΜΗΕ για μέγιστο πλεόνασμα ενέργειας πάνω από 7 GWh μεταξύ 10.30-12.30 και συνολική περίσσεια ενέργειας της τάξης των 54 GWh. Περίσσεια που δεν μπορεί να διοχετευθεί εκτός συνόρων μέσω εξαγωγών, καθώς η Πρωτομαγιά είναι αργία για όλη την Ευρώπη (που σημαίνει χαμηλή ζήτηση σε όλη την Γηραιά Ήπειρο), ενώ οι καιρικές συνθήκες που προκαλούν πράσινη υπερπαραγωγή εν Ελλάδι εμφανίζονται τις ημέρες αυτές και σε άλλες χώρες. Γι’ αυτό και το -50 ευρώ/MWh μπορεί να είναι πρωτοφανές για την Ελλάδα, ωστόσο σε άλλες χώρες το «κόκκινο» των αρνητικών τιμών είναι ακόμα πιο βαθύ. Πρωταθλήτρια αρνητικής χονδρεμπορικής τιμής είναι η Ολλανδία (-142,42 ευρώ/MWh), ενώ αρνητικές τιμές πάνω από -100 ευρώ/MWh διαμορφώθηκαν κατά τις μεσημεριανές ώρες στις περισσότερες αγορές όχι μόνο της Νοτιοανατολικής, αλλά και της Κεντρικής Ευρώπης, με εξαίρεση την Ιταλία, η οποία ενδεχομένως να μην είχε κινηθεί «κόντρα στο ρεύμα» αν λειτουργούσε η ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα…
      Εν αναμονή των επόμενων επεισοδίων
      Πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι το κεφάλαιο των αρνητικών τιμών ανοίγει πλέον με ένταση και στην Ελλάδα και ότι η σημερινή ημέρα είναι «πρόβα τζενεράλε» -όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν- για τα επόμενα επεισόδια που ίσως να μην συμβούν στο ορατό μέλλον (καθώς από τον Μάιο μπαίνουμε σταδιακά στην καλοκαιρινή σεζόν όπου τα φορτία αυξάνονται ακολουθώντας την άνοδο του υδραργύρου και της τουριστικής κίνησης), αλλά είναι πολύ πιθανό να τα δούμε σε αργίες, Κυριακές κλπ. το φθινόπωρο. Και  τα επεισόδια αρνητικών τιμών και περικοπών θα επαναλαμβάνονται έως ότου εγκατασταθεί σημαντική αποθηκευτική ισχύς στο ελληνικό σύστημα και καταστεί πιο ευέλικτη και η ζήτηση για ηλεκτρισμό, με τη θέσπιση σχετικών μηχανισμών.
    18. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Στα χέρια της ΔΕΗ βρίσκονται από τις 18 Ιουνίου 31 εταιρείες που διαθέτουν άδειες για αιολικά πάρκα στην Κρήτη συνολικής ισχύος που αγγίζει το 1 GW (968,5 MW για την ακρίβεια), τις οποίες η εταιρεία ενοποίησε με τη μέθοδο της ολικής ενσωμάτωσης αφού εξαγόρασε το 100% των μετοχών των εταιρειών. Όπως αναφέρεται στις οικονομικές καταστάσεις της ΔΕΗ για το α’ εξάμηνο του 2025, η συναλλαγή έλαβε χώρα σε συνέχεια της στρατηγικής συμφωνίας-πλαισίου συνεργασίας της ΔΕΗ με τους Ομίλου Κοπελούζου και Σαμαρά, που χρονολογείται από το φθινόπωρο του 2024. Το τίμημα της εξαγοράς ανήλθε σε 100 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 23,8 εκατ. ευρώ καταβλήθηκαν με μετρητά και 76,3 εκατ. ευρώ (που αντιστοιχεί στην εύλογη αξία των μετοχών) έναντι παράδοσης 5.733.006 ιδίων μετοχών που είχε αγοράσει η ΔΕΗ βάσει προγράμματος επαναγοράς στους πωλητές.
      Επισημαίνεται επίσης ότι το συμφωνητικό αγοράς μετοχών περιλαμβάνει αφενός όρο πρόσθετου ενδεχόμενου τιμήματος με βάσει την επίτευξη προσυμφωνημένων ορόσημων (3 στάδια) κατά τη διαδικασία ανάπτυξης και κατασκευής των έργων ΑΠΕ και εφόσον αυτά επιτευχθούν εντός χρονικού διαστήματος 11 ετών από την ημερομηνία ολοκλήρωσης της εξαγοράς, αφετέρου όρο επιστροφής ενδεχόμενου τιμήματος στην ΔΕΗ υπό προϋποθέσεις. Σε κάθε περίπτωση, η συναλλαγή ανοίγει το δρόμο για την είσοδο του εν λόγω χαρτοφυλακίου στη φάση της υλοποίησης, με το βλέμμα και στην επικείμενη έναρξη της εμπορικής λειτουργίας της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής, διά της οποίας θα μεταφέρεται στην ηπειρωτική Ελλάδα η καθαρή ενέργεια που θα παράγεται από τα εν λόγω πάρκα όταν κατασκευαστούν και ηλεκτριστούν.
      Στο 71% η συμμετοχή της ΔΕΗ στην Ηλεκτροπαραγωγή Αλεξανδρούπολης
      Στο «κάδρο» της ίδιας συμφωνίας-πλαίσιο της ΔΕΗ με τους Ομίλους Κοπελούζου και Σαμαρά, εξάλλου, εντάσσεται και η εξαγορά από τη ΔΕΗ –στις 27 Ιουνίου 2025- επιπλέον ποσοστού 20% στην θυγατρική Ηλεκτροπαραγωγή Αλεξανδρούπολης από τον πρώην μέτοχο Damco Energy έναντι 12,1 εκατ. ευρώ. Η συμμετοχή της ΔΕΗ στη μονάδα φυσικού αερίου ισχύος 840 MW που βρίσκεται υπό κατασκευή με ορίζοντα ολοκλήρωσης των εργασιών το δ’ τρίμηνο του 2027 ανέρχεται πλέον σε 71%, με το υπόλοιπο 29% να ανήκει στη ΔΕΠΑ Εμπορίας. Το συμβατικό τίμημα του έργου μετά αναθεωρήσεων στις αρχές του 2024 ανέρχεται σε 393,9 εκατ. ευρώ ενώ το ανεκτέλεστο υπόλοιπο την 30η Ιουνίου 2025 διαμορφωνόταν σε 153,1 εκατ. ευρώ.
      Υδροηλεκτρικά έργα και αντλησιοταμίευση
      Στις οικονομικές καταστάσεις της ΔΕΗ παρέχονται στοιχεία για τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά της Επιχείρησης καθώς και για τις μονάδες αποθήκευσης (μπαταρίες) που μπήκαν σε τροχιά κατασκευής τους τελευταίους μήνες, projects στα οποία αναφέρθηκε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ Γιώργος Στάσσης στην τηλεδιάσκεψη με τους αναλυτές που ακολούθησε τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων α’ εξαμήνου. Παρουσιάζεται επίσης η πρόοδος και στο «μέτωπο» των άλλων καθαρών τεχνολογιών (υδροηλεκτρικές μονάδες, αντλησιοταμίευση, γεωθερμία, μπαταρίες ). Πιο συγκεκριμένα, το υδροηλεκτρικό έργο Μετσοβίτικου ισχύος 29 ΜW αναμένεται να τεθεί σε εμπορική λειτουργία εντός του β’ εξαμήνου 2026. Οσον αφορά στα μικρά υδροηλεκτρικά, στα τέλη Απριλίου ολοκληρώθηκε η οριστική παραλαβή του μικρού υδροηλεκτρικού σταθμού (ΜΥΗΣ) Μακροχώρι ΙΙ στη Βέροια. Τον Μάιο, εξάλλου, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες ολοκλήρωσε την εξαγορά της εταιρείας ΒΟΡΕΙΝΟ ΠΕΛΛΗΣ Α.Ε. στην οποία διατηρούσε ποσοστό 49% του μετοχικού της κεφαλαίου, μέσω απόκτησης του 51% του ετέρου μετόχου ΜΕΚ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ. Η εταιρεία έχει υπό την ιδιοκτησία της ένα μικρό υδροηλεκτρικό σε λειτουργία ισχύος 4,1MW στη θέση «Ασπρόρεμα» του Δήμου Αλμωπίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
      Η ΔΕΗ συνεχίζει εξάλλου τη διαδικασία ωρίμανσης τεσσάρων έργων αντλησιοταμίευσης, που είναι τα εξής:
        Έργο αντλησιοταμίευσης στο πρώην λιγνιτωρυχείο της Καρδιάς στη Δυτική Μακεδονία, το πιο ώριμο από τα τέσσερα έργα καθώς έλαβε περιβαλλοντικούς όρους τον Μάιο για ισχύ 148 MW. Τον Ιούλιο η ΔΕΗ έθεσε σε δημόσια διαβούλευση (έως την 1η Σεπτεμβρίου) νέα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την τροποποίηση της ΑΕΠΟ ώστε να προβλέπει την αύξηση της μέγιστης ισχύος έγχυσης στα 304 ΜW και της μέγιστης ισχύος απορρόφησης 294 MW, ενώ προ ημερών προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για τους αναδόχους. Έργο μέγιστης ισχύος έγχυσης 183 ΜW και απορρόφησης 181 MW στο πρώην λιγνιτωρυχείο της Μεγαλόπολης, Έργο μέγιστης ισχύος έγχυσης 475 ΜW και απορρόφησης 448 MW στη θέση του ταμιευτήρα του υδροηλεκτρικού σταθμού Σφηκιάς στη Βέροια. Έργο μέγιστης ισχύος έγχυσης 238 ΜW και απορρόφησης 231 MW στο Ορυχείο Νότιου Πεδίυ της Κοζάνης. Επιπλέον η Επιχείρηση η εξετάζει την προσθήκη τεχνολογιών άντλησης και αποθήκευσης στους υφιστάμενους Υδροηλεκτρικούς σταθμούς Πουρναρίου και Καστρακίου.
      Νέα θυγατρική στη Ρουμανία για παραγωγή ενέργειας από μη ανανεώσιμες πηγές
      Τέλος, ένα ακόμα ενδιαφέρον ειδησάριο που προκύπτει από τις οικονομικές καταστάσεις α’ εξαμήνου της ΔΕΗ είναι η ίδρυση στις 6 Ιουνίου της 100% θυγατρικής PPC Productie Romania στη Ρουμανία, με βασικό μέτοχο την PPC Romania και βασικό αντικείμενο την ηλεκτροπαραγωγή από μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Μια κίνηση που πιθανότητα συνδέεται με το σχέδιο της ΔΕΗ για αυξημένη έμφαση στην ευέλικτη παραγωγή που πέρα από τις μπαταρίες, περιλαμβάνει όπως έχει δηλώσει ο Διευθύνων Σύμβουλος της Επιχείρησης Γιώργος Στάσσης και μικρές ευέλικτες μονάδες φυσικού αερίου (peakers) που μπαίνουν στο σύστημα για να καλύψουν τις αιχμές της ζήτησης (peaks). Σύμφωνα με πληροφορίες, η διοίκηση της ΔΕΗ εξετάζει στην παρούσα φάση δυο σενάρια για τις peakers, ένα που προβλέπει πολλές μικρές μονάδες στη Ρουμανία και ένα δεύτερο που αφορά μια…όχι και τόσο μικρή μονάδα με ισχύ της τάξης των 300 MW. Πάντως, το ισχύον επενδυτικό σχέδιο της ΔΕΗ για την περίοδο 2023-2027 που τελεί υπό αναθεώρηση κάνει λόγο για αύξηση της ισχύος των μονάδων φυσικού αερίου της Επιχείρησης από 2,7 GW το 2023 σε 2,8 GW το 2027 που υπονοεί την κατασκευή μιας peaker 100 ΜW έως το τέλος του έτους αναφοράς.
    19. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Σε δημόσια διαβούλευση έθεσε χθες η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας και Υδάτων το Σχέδιο Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης 2025–2034 του ΑΔΜΗΕ ανοίγοντας τον δρόμο για την οριστικοποίηση ενός επενδυτικού σχεδίου που φτάνει τα 5,994 δισ. ευρώ και θα καθορίσει την εικόνα του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς για την επόμενη δεκαετία. Από το συνολικό αυτό ποσό, τα 4,49 δισ. ευρώ προγραμματίζεται να επενδυθούν την πρώτη τετραετία 2025–2028, με ετήσιες χρηματοροές που ανέρχονται σε 705,2 εκατ. ευρώ το 2025, 1,14 δισ. ευρώ το 2026, 1,26 δισ. ευρώ το 2027 και 1,385 δισ. ευρώ το 2028. Το επενδυτικό βάρος για την υλοποίηση των έργων φαίνεται πως βρίσκεται στην περίοδο 2026-2028.
      Η ουσία των διαφορών σε σχέση με την προηγούμενη έκδοση είναι τριπλή: πρώτον, η λίστα των «Νέων Έργων» διευρύνεται. Εκεί όπου η αρχική εκδοχή κατέγραφε 9 νέα έργα, το επικαιροποιημένο ΔΠΑ παρουσιάζει 14, με χαρακτηριστικές προσθήκες: Αντικατάσταση υφιστάμενων υποβρυχίων καλωδίων με νέο, ανθεκτικότερο εξοπλισμό για τη θωράκιση των νησιωτικών φορτίων, προϋπολογισμού 16,6 εκατ. ευρώ· Ενίσχυση σύνδεσης 150 kV Μολάοι – Τερματικό Αντιστάθμισης Πελοποννήσου για αποσυμφόρηση και μεγαλύτερη ευστάθεια στη νότια Πελοπόννησο, 6,0 εκατ. ευρώ· Ενίσχυση επαγωγικής αντιστάθμισης με νέο/αναβαθμισμένο εξοπλισμό αέργου ισχύος για έλεγχο τάσης και μείωση απωλειών, 27,6 εκατ. ευρώ· Σύνδεση του ΚΥΤ Μεσογείων με το Σύστημα 150 kV για ενίσχυση της Ανατολικής Αττικής και περιθώρια μελλοντικών επεκτάσεων, 35,0 εκατ. ευρώ· και Υποσταθμός Ζακύνθου ΙΙ που προσθέτει εφεδρείες και χωρητικότητα στο Ιόνιο, 7,2 εκατ. ευρώ.
      Δεύτερον, στα μεγάλα διασυνοριακά έργα καταγράφονται μετατοπίσεις χρονοδιαγραμμάτων. Η δεύτερη διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας μεταφέρεται από το 2030 στο 2031 και «κλειδώνει» σε λύση συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης ισχύος 1.000 MW, με διπολική αρχιτεκτονική μετατροπέων τάσης (VSC), ώστε να αυξηθεί η ικανότητα ανταλλαγών και να ενισχυθεί η ευστάθεια του συστήματος στη δυτική πύλη.
      Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί πως η ιταλική Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Arera) εξέφρασε, σύμφωνα με δημοσίευμα του Montel, σοβαρές επιφυλάξεις για την υλοποίηση των διασυνδέσεων της Ιταλίας με την Ελλάδα και την Τυνησία, δίνοντας σαφές μήνυμα ότι η προτεραιότητα της χώρας θα πρέπει να στραφεί στις βόρειες διασυνδέσεις. Η Arera εκτιμά ότι τα οφέλη για την Ιταλία το 2035 θα είναι περιορισμένα, της τάξης των 40–50 εκατ. ευρώ ετησίως, και θα γίνουν «πολύ σημαντικά» μόνο μετά το 2040, οπότε αναμένεται να κυμανθούν μεταξύ 140–250 εκατ. ευρώ, ανάλογα με τα σενάρια. Ζητά, επομένως, περαιτέρω ανάλυση και αποσαφήνιση του κόστους, επισημαίνοντας ότι το ποσό των 1,2 δισ. ευρώ που ανέφερε η Terna για το ιταλικό τμήμα δεν συνάδει ούτε με τα στοιχεία του ENTSO-E ούτε με τις εκτιμήσεις της λίστας PCI 2025. Αντίθετα, σύμφωνα με το δημοσίευμα φαίνεται πως ανάβει το «πράσινο» φως για τον διπλασιασμό της ισχύος της διασύνδεσης Ιταλίας–Μαυροβουνίου κατά 600 MW, με στόχο ολοκλήρωση έως το 2032, και χαρακτηρίζει «προτεραιότητας» τις βόρειες διασυνδέσεις, ιδίως με Γαλλία, Ελβετία και Αυστρία, όπου εκτιμάται ότι απαιτούνται τουλάχιστον 2,6 GW επιπλέον χωρητικότητας. Από την άλλη πλευρά η δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αλβανίας προβλέπεται να υλοποιηθεί νωρίτερα, έως το 2030, ενώ προηγουμένως ως χρονολογία ολοκλήρωσης αναφερόταν το 2031.
      Τρίτον, καταγράφονται εσωτερικές μετατοπίσεις σε μεγάλα εγχώρια clusters έργων, οι οποίες επηρεάζουν την «αλυσίδα» ενίσχυσης του Συστήματος προς τις βόρειες και δυτικές πύλες εισόδου–εξόδου. Η τροφοδότηση των Ιονίων Νήσων και οι παρεμβάσεις γύρω από το ΚΥΤ Θεσπρωτίας μετατίθενται χρονικά κατά περίπου ένα έτος, ακολουθώντας τις ανάγκες επαναπρογραμματισμού. Αντίστοιχα, έργα σε τμήματα της Δυτικής Ελλάδας και της Θεσσαλίας «γλιστρούν» ώστε να ευθυγραμμιστούν με την ωρίμανση των αδειοδοτήσεων και τις νέες καμπύλες φορτίου που προβλέπονται για τις περιοχές αυτές. Το 2028 (από 2027 που ήταν ο χρόνος ολοκλήρωσης στην αρχική εκδοχή του ΔΠΑ) τοποθετείται η περάτωση των έργων ενίσχυσης του Συστήματος της Κρήτης που θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και την αξιοποίηση των ΑΠΕ στο νησί, μετά και τη θέση σε πλήρη λειτουργία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής, ενώ και τα έργα της Δ΄ Φάσης της διασύνδεσης των Κυκλάδων (Σαντορίνη- Φολέγανδρος-Μήλος- Σέριφος) έχουν πλέον ως ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2026 (από 2025 στην αρχική εκδοχή του Προγράμματος).
      Η ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων, η οποία αποτελεί κρίσιμο βήμα για την πλήρη ένταξη του νησιωτικού συμπλέγματος στο Εθνικό Σύστημα αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2029, όπως και η διασύνδεση των νησιών του  Βορειοανατολικού Αιγαίου, η οποία “έρχεται” ένα χρόνο πιο μπροστά, αφού στην προηγούμενη εκδοχή ως έτος περάτωσης προσδιοριζόταν το 2030.
      Παράλληλα  καταγράφεται σημαντική διεύρυνση του χρονοδιαγράμματος για τις ενισχύσεις στο δίκτυο 150 kV, που αφορούν υφιστάμενους Υποσταθμούς και Κέντρα Υπερυψηλής Τάσης σε όλη τη χώρα. Οι παρεμβάσεις αυτές, οι οποίες περιλαμβάνουν αντικαταστάσεις εξοπλισμού, αναβαθμίσεις διακοπτικού υλικού και εκσυγχρονισμό συστημάτων ελέγχου, επεκτείνονται πλέον έως το 2031. Το γεγονός αυτό αποτυπώνει τον μεγάλο όγκο εργασιών που «τρέχουν» ταυτόχρονα με τις εμβληματικές διασυνδέσεις, διασφαλίζοντας ότι η αύξηση της μεταφορικής ικανότητας και η ενσωμάτωση νέων ΑΠΕ θα συνοδεύονται από την απαιτούμενη ενίσχυση και αξιοπιστία των εσωτερικών δικτύων μεταφοράς.
      Όλα τα παραπάνω συνδέονται άμεσα με την οικονομική διάσταση του σχεδίου. Στο σχέδιο αποτυπώνεται η κλιμάκωση των ετήσιων δαπανών, με την κορύφωση να καταγράφεται το 2028, στα 1,385 δισ. ευρώ, και το συνολικό κόστος της δεκαετίας να ανέρχεται σε 5,995 δισ. ευρώ. Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί η ΡΑΑΕΥ ζητά, όπως αποτελεί πάγια πρακτική, από τους Διαχειριστές εκτίμηση των επιπτώσεων των επενδύσεων στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις πριν από την οριστικοποίηση του σχεδίου. Η αγορά χρειάζεται σαφή ορατότητα για το πώς τα μεγάλα έργα «μεταφράζονται» στις Χρεώσεις Χρήσης Συστήματος.
      Σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ, ο ΑΔΜΗΕ δεν έχει μέχρι στιγμής ανταποκριθεί στα αιτήματα για την αποστολή της συγκεκριμένης εκτίμησης, την ώρα που ο ίδιος ο Διαχειριστής δηλώνει ότι προτίθεται να επικαιροποιήσει το ΔΠΑ 2025–2034, ιδίως ως προς το σκέλος των κοστών για τις μεγάλες διασυνδέσεις. Η Αρχή αποδίδει σε αυτά τα δύο στοιχεία την καθυστέρηση της ανάρτησης του σχεδίου σε διαβούλευση, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι περαιτέρω αναμονή δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Το ΔΠΑ παραμένει σε δημόσια διαβούλευση, με τη ΡΑΑΕΥ να καλεί τους ενδιαφερόμενους να αποστείλουν παρατηρήσεις ηλεκτρονικά ή εγγράφως, έως και την Τετάρτη 10 Σεπτεμβρίου 2025.
    20. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Επιταχύνει το επενδυτικό της πλάνο για την αγορά της Ρουμανίας η ΔΕΗ που έχει ανακοινώσει το τελευταίο διάστημα σειρά στρατηγικών κινήσεων που κινούνται σε δυο άξονες: Ο πρώτος αφορά στην ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου ΑΠΕ που έχει στη χώρα, με αυξημένη έμφαση στα αιολικά πάρκα -κίνηση που εντάσσεται στο πλαίσιο της διαφοροποίησης και του εμπλουτισμού του πράσινου ενεργειακού μείγματος στο οποίο στην παρούσα φάση κυριαρχούν τα αιολικά. Ο δεύτερος στην ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό των δικτύων διανομής που απέκτησε η ΔΕΗ από την Enel Romania στις περιοχές Muntenia, Banat και Dobrogea και βρίσκονται υπό την ομπρέλα της εταιρείας Retele Electrice.
      Ενδεικτικό της βούλησης της επιχείρησης να «ανεβάσει ταχύτητα» για την ανάπτυξη των δικτύων διανομής είναι ότι μέσα σε διάστημα μικρότερο του ενός μήνα η Retele Electrice προχώρησε σε δυο συμφωνίες χρηματοδότησης. Η πρώτη ύψους, 201 εκατ. ευρώ, συνήφθη μεταξύ της ρουμανικής θυγατρικής της ΔΕΗ και κοινοπραξία τραπεζών, μεταξύ των οποίων και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) και όπως έγινε γνωστό τα κονδύλια θα καλυφθούν για την κάλυψη αναγκών σε επενδυτικά προγράμματα διαχείρισης διανομής ηλεκτρικής ενέργειας των τριών εταιρειών στους τομείς δραστηριότητάς τους. Η δεύτερη συμφωνία ανακοινώθηκε στις αρχές του μήνα και αφορά σε χρηματοδότηση ύψους 38,3 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού της ΕΕ προς τη Retele Electrice για την υλοποίηση τριών project εκσυγχρονισμού των δικτύων διανομής στις τρεις περιοχές όπου δραστηριοποιείται η ρουμανική θυγατρική. Μάλιστα, για το πρώτο εξ αυτών που αφορά στην περιοχή Muntenia, προκηρύχθηκε προ ημερών και ο διαγωνισμός για την ανάδειξη του εργολάβου που θα υλοποιήσει το project που αφορά σε υπογειοποίηση μέρους του δικτύου της μέσης τάσης και σε προστασία των μετασχηματιστών. Σύμφωνα με τον Γενικό Διευθυντή της Retele Electrice Μιχάι Πέστε, «Εκσυγχρονίζουμε το δίκτυο διανομής για να το κάνουμε πιο ανθεκτικό και εισάγουμε στοιχεία ψηφιοποίησης ώστε να μπορούμε να το παρακολουθούμε καλύτερα με χειρισμούς εξ αποστάσεως. Μετά την ολοκλήρωση των έργων, οι κάτοικοι και οι επισκέπτες της περιοχής θα απολαμβάνουν τα οφέλη μιας πολύ βελτιωμένης υπηρεσίας διανομής ηλεκτρισμού».
      Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της διοίκησης του Ομίλου ΔΕΗ, η αγορά της Ρουμανίας θα εμφανίσει μεγάλη αύξηση της ζήτησης για ηλεκτρισμό τα επόμενα χρόνια (κάτι που δεν συμβαίνει στην παρούσα φάση στην Ελλάδα), το σύστημα ηλεκτρισμού θα αυξηθεί κατά 48% και θα προστεθούν 6,4 GW νέας εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ, εκ των οποίων ένα σημαντικό μέρος θα προέλθει από την ωρίμανση του χαρτοφυλακίου της ίδιας της Επιχείρησης, με το βάρος να πέφτει στα αιολικά πάρκα. Το πρώτο ισχυρό σήμα προς την κατεύθυνση αυτή δόθηκε προ λίγων ημερών όταν η ΔΕΗ ανακοίνωσε την έναρξη κατασκευής νέου αιολικού πάρκου ισχύος 140 MW στην ανατολική Ρουμανία, που θα αυξήσει την εγκατεστημένη ισχύ του πράσινου χαρτοφυλακίου στη χώρα που διαχειρίζεται η ΔΕΗ Ανανεώσιμες και αφορά κυρίως σε αιολικά πάρκα -συμπληρώνοντας το χαρτοφυλάκιο στην Ελλάδα όπου κυριαρχούν τα φωτοβολταϊκά- σε περίπου 850 ΜW. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό της ΔΕΗ, έως το τέλος του 2026, οι ΑΠΕ του Ομίλου ΔΕΗ στη χώρα θα ξεπεράσουν τα 2 GW, ισχύς που θα προέλθει από την οργανική ανάπτυξη της «δεξαμενής» έργων που διαθέτει (5,3 GW), από στρατηγικές συνεργασίες αλλά και από πιθανές εξαγορές.
      Σημειώνεται τέλος ότι ο σχεδιασμός της Επιχείρησης προβλέπει κατασκευή 0,5-1 GW νέων πράσινων έργων σε άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με τις αγορές της Βουλγαρίας και της Ιταλίας να σκανάρονται εντατικά. Η διοίκηση της ΔΕΗ θα δώσει το στίγμα της υλοποίησης του επενδυτικού πλάνου σε Ελλάδα και εξωτερικό αύριο 6 Αυγούστου, οπότε θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα εξαμήνου και θα ακολουθήσει τηλεδιάσκεψη με τους αναλυτές.
    21. Ενέργεια-ΑΠΕ

      Engineer

      Αν το 2025 έπρεπε να έχει έναν πρωταγωνιστή, αυτός σίγουρα θα ήταν ο τομέας της ενέργειας. Ήταν η χρονιά που η ελληνική αγορά εγκατέλειψε οριστικά την απομόνωση και την εσωστρέφεια και εξελίχθηκε σε βασικό κρίκο της ευρωπαϊκής και διατλαντικής ενεργειακής αρχιτεκτονικής, με επενδύσεις, συμφωνίες και στρατηγικές αποφάσεις που άλλαξαν τις ισορροπίες.
      Η ενεργειακή «φαρέτρα» της Ελλάδας κατέγραψε το τελευταίο διάστημα επιτυχίες και ανακατατάξεις, αλλά και την προσπάθεια των βασικών παικτών της αγοράς να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της εποχής μέσα από νέες στρατηγικές, εξαγορές και επενδυτικά σχέδια. Ο ρεαλισμός αναδείχθηκε σε καθοριστικό παράγοντα, επιβεβαιώνοντας ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να είναι μονοδιάστατα «πράσινη», αλλά απαιτεί ισορροπίες, ευελιξία και προσαρμογή στις πραγματικές συνθήκες της αγοράς και του συστήματος.
      Νέα πολιτική ηγεσία και στροφή στον ρεαλισμό
      Το 2025 σημαδεύτηκε από εκτεταμένες αλλαγές, τεχνικές και επιχειρηματικές, αλλά πρωτίστως θεσμικές. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας πέρασε σε νέα πολιτική ηγεσία, με τον Σταύρος Παπασταύρου να αναλαμβάνει τη σκυτάλη από τον Θόδωρος Σκυλακάκης. Παράλληλα, ο Νίκος Τσάφος διαδέχθηκε την Αλεξάνδρα Σδούκου στη θέση του υφυπουργού Ενέργειας, ενώ στη θέση της Γενικής Γραμματέως Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών ανέλαβε η Δέσποινα Παληαρούτα, παίρνοντας τα ηνία από τον Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης. Η νέα σύνθεση της πολιτικής ηγεσίας έδωσε από την πρώτη στιγμή το στίγμα μιας διαφορετικής προσέγγισης, με έμφαση στον ρεαλισμό και την επαναξιολόγηση κρίσιμων ενεργειακών επιλογών.
      Υδρογονάνθρακες σε πρώτο πλάνο
      Η νέα προσέγγιση αποτυπώθηκε στο γεγονός πως σαράντα χρόνια μετά την τελευταία υπεράκτια γεώτρηση στα ελληνικά νερά, η χώρα ετοιμάζεται να επιστρέψει στον ενεργειακό της βυθό. O «μαραθώνιος» των υδρογονανθράκων ξεκίνησε, αλλά η διαδρομή από τις υπογραφές μέχρι τη φλόγα της παραγωγής είναι γεμάτη αυστηρά χρονοδιαγράμματα. Κομβικό σημείο αυτής της εξέλιξης αποτελεί η στρατηγική σύμπραξη της ExxonMobil με τις Energean και HELLENiQ ENERGY στο «Μπλοκ 2». Η δυναμική αυτή ενισχύεται και από το γεγονός πως μέσα στο 2025 προκηρύχθηκαν τέσσερις νέες θαλάσσιες περιοχές –«A2», «Νότια της Πελοποννήσου», «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2»– υπερδιπλασιάζοντας το εθνικό χαρτοφυλάκιο παραχωρήσεων.
      Η εξέλιξη αυτή προσέλκυσε το ενδιαφέρον της Chevron, ενός επενδυτών διεθνούς βεληνεκούς. Η Chevron φιγουράρει πλέον στην κορυφή των ενεργών παραχωρησιούχων στην Ελλάδα. Με τρεις περιοχές υπό την ομπρέλα της– μία νοτίως της Πελοποννήσου, για την οποία υπέβαλε εκδήλωση ενδιαφέροντος τον Ιανουάριο του 2025, και δύο επιπλέον νοτίως της Κρήτης – η αμερικανική εταιρεία στοχεύει σε συνολική έκταση άνω των 46.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η προσθήκη του μπλοκ «Α2» νοτίως της Πελοποννήσου, καθιστά τη Chevron τον μεγαλύτερο διεκδικητή ερευνητικών περιοχών στην Ελλάδα.
      Η συγκυρία είναι ευνοϊκή, καθώς στο νέο ενεργειακό αφήγημα η ενέργεια συνδέεται πλέον άρρηκτα με τη γεωπολιτική. Η στροφή αρκετών κυβερνήσεων προς το αναδυόμενο ενεργειακό δόγμα της Ουάσιγκτον –το «drill baby drill» της διοίκησης Τραμπ– λειτουργεί ως καταλύτης για την αναθεώρηση στρατηγικών από κοινού με την κατάρτιση οδικού χάρτη για την πλήρη απεξάρτηση της ΕΕ από τα ρωσικά καύσιμα έως το τέλος του 2027.
      Νέος πρωταγωνιστής το LNG
      Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αναδύθηκε και η δυναμική αγορά του LNG. Επί της ουσίας, το 2025, καταγράφεται ως η χρονιά κατά την οποία «κλείδωσε» το πρώτο μεγάλο LNG deal, έδωσε εμπορική υπόσταση στον Κάθετο Διάδρομο και έθεσε τις βάσεις για την ανάδειξη της Ελλάδας σε κεντρικό κόμβο αμερικανικού LNG προς την Κεντρική, Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη.
      Η σύμπραξη των AKTOR και ΔΕΠΑ Εμπορίας στην κοινή εταιρεία Atlantic-SEE LNG Trade ήταν το όχημα που «εξασφάλισε» μαζί με την αμερικανική Venture Global το πρώτο μακροχρόνιο συμβόλαιο LNG στην περιοχή, με τις υπογραφές του επικεφαλής του Ομίλου AKTOR Αλέξανδρος Εξάρχου και του Διευθύνοντος Συμβούλου της ΔΕΠΑ Εμπορίας Κώστας Ξιφαράς.
      Η εν λόγω συμφωνία λειτούργησε ως καταλύτης και άνοιξε τον δρόμο για νέες αντίστοιχες συμφωνίες και έθεσε τις βάσεις για την ενεργοποίηση επενδύσεων σε υποδομές φυσικού αερίου –τερματικά LNG και αύξηση δυναμικότητας αγωγών– που αποτελούν προϋπόθεση για τη διοχέτευση μεγάλων ποσοτήτων αμερικανικού LNG με πύλη εισόδου την Ελλάδα.
      Σε αυτό το περιβάλλον, καταγράφεται και μία ακόμη θετική εξέλιξη για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας, καθώς με εξωδικαστική συμφωνία –στο παρά πέντε της διεθνούς διαιτησίας– έκλεισε οριστικά η πολυετής διαμάχη της ΔΕΠΑ Εμπορίας με τη Gazprom, διασφαλίζοντας τη συνέχιση της προμήθειας ρωσικού φυσικού αερίου σε ανταγωνιστικότερες τιμές και αποτρέποντας σοβαρούς κινδύνους για την αγορά.
      Το 2025 πάντως εκτός από τα deals στο LNG, ο Όμιλος AKTOR έκανε ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία του και στην ενέργεια, ενισχύοντας αποφασιστικά έναν νέο στρατηγικό πυλώνα πέραν των κατασκευών και των παραχωρήσεων. Η ενέργεια πέρασε στο επίκεντρο του επιχειρηματικού σχεδιασμού, με τον Όμιλο να ανακοινώνει επενδύσεις ύψους 1,4 δισ. ευρώ σε έργα ΑΠΕ συνολικής ισχύος 1,3 GW έως το 2028. Σύμφωνα με το επιχειρηματικό σχέδιο της πενταετίας 2025–2030, ο ενεργειακός τομέας αναμένεται να αποφέρει πωλήσεις περίπου 167 εκατ. ευρώ και EBITDA της τάξης των 135 εκατ. ευρώ έως το 2030. Ο επικεφαλής του Ομίλου, Αλέξανδρος Εξάρχου, έχει καταστήσει σαφές ότι ο συγκεκριμένος τομέας θα αποτελέσει βασική προτεραιότητα, σηματοδοτώντας τη στρατηγική στροφή της AKTOR σε ένα πιο πολυδιάστατο και ενεργειακά προσανατολισμένο μοντέλο ανάπτυξης.
      Οι μεγάλοι παίκτες επαναχαράσσουν στρατηγικές
      Και ενώ ο AKTOR διαμόρφωσε το 2025 νέες ισορροπίες, το σύνολο των παικτών της αγοράς άφησε το δικό του αποτύπωμα, διαμορφώνοντας μια διαφορετική δυναμική στην ενεργειακή «πίστα» και αναδεικνύοντας ένα τοπίο αυξημένου ανταγωνισμού και ανακατατάξεων.
      Το 2025 αποτέλεσε χρονιά-ορόσημο και για τη ΔΕΗ, με τη διοίκηση να παρουσιάζει ένα επικαιροποιημένο στρατηγικό αφήγημα που «κουμπώνει» πάνω στον επιτυχημένο μετασχηματισμό της περιόδου 2021–2024. Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Γιώργος Στάσσης έθεσε τις βάσεις για το επόμενο αναπτυξιακό άλμα, με στόχο EBITDA 2,9 δισ. ευρώ έως το 2028 και επενδύσεις 10,1 δισ. ευρώ, δίνοντας σαφές εξωστρεφές στίγμα.
      Η στρατηγική της ΔΕΗ εστιάζει στο τέλος της λιγνιτικής εποχής έως το 2026, στη μαζική ανάπτυξη ΑΠΕ και αποθήκευσης, στην ενίσχυση της ευέλικτης παραγωγής με φυσικό αέριο, στην περιφερειακή επέκταση στον βαλκανικό ενεργειακό διάδρομο και στην είσοδο σε νέους τομείς, όπως οι τηλεπικοινωνίες και τα data centers. Με καθετοποιημένο μοντέλο, διεθνοποίηση και έμφαση στις ψηφιακές τεχνολογίες, η ΔΕΗ το 2025 επιβεβαίωσε ότι περνά σε μια νέα φάση, διεκδικώντας ρόλο powertech πρωταθλήτριας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
      Το 2025 αποτέλεσε χρονιά στρατηγικής καμπής και για τη Metlen, η οποία επιβεβαίωσε τον διεθνή της μετασχηματισμό σε πολλαπλά επίπεδα. Με την εισαγωγή της στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου τον Αύγουστο και την ένταξή της στον δείκτη FTSE 100, η εταιρεία αναβάθμισε θεαματικά το διεθνές της αποτύπωμα, σε μια περίοδο που το City έχανε μεγάλα ονόματα. Παράλληλα, ο Εκτελεστικός Πρόεδρος Ευάγγελος Μυτιληναίος παρουσίασε τον τρίτο εταιρικό μετασχηματισμό (Big Three), αναδιαρθρώνοντας ριζικά τους τομείς ενέργειας και μετάλλων, με στόχο EBITDA 2 δισ. ευρώ σε ορίζοντα 3–5 ετών.
      Η Metlen το 2025 βρέθηκε στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων, με έντονο αμερικανικό ενδιαφέρον για την παραγωγή γαλλίου – κρίσιμη πρώτη ύλη για την ενεργειακή μετάβαση και έθεσε τις βάσεις για περαιτέρω ανάπτυξη σε κρίσιμες πρώτες ύλες, άμυνα, ενέργεια και υποδομές. Σε ένα έτος πυκνών εξελίξεων, η Metlen επιβεβαίωσε ότι μετατρέπεται από ελληνικό βιομηχανικό πρωταθλητή σε πολυδιάστατο διεθνή όμιλο με ρόλο στον νέο ευρωπαϊκό και γεωπολιτικό χάρτη. O κύκλος αναδιάρθρωσης και συγκέντρωσης που στιγμάτισε την αγορά ηλεκτρισμού το 2025.
      Η HELLENiQ ENERGY έδωσε νέο στίγμα στον μετασχηματισμό της, περνώντας σε «νέα σελίδα» στον ηλεκτρισμό και το φυσικό αέριο μέσω του rebranding της πρώην Elpedison σε Enerwave, μετά την πλήρη εξαγορά του ποσοστού της ιταλικής Edison. H Enerwave επιδιώκει να διπλασιάσει το μερίδιο της στο ρεύμα από 6% σήμερα στο 12%, να διπλασιάσει την εγκατεστημένη ισχύ της ηλεκτροπαραγωγής από 1,3 GW (σε ΑΠΕ και θερμικές μονάδες) σε 2,6 GW αλλά και να επεκταθεί και στο εξωτερικό.
      Συγχωνεύσεις και προκλήσεις
      Κομβικό ρόλο στο νέο αυτό τοπίο διαδραματίζει η στρατηγική συμμαχία ΗΡΩΝ–NRG, που ανακοινώθηκε τον περασμένο Ιούλιο και αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του πρώτου τριμήνου του 2026. Το νέο σχήμα (UtilityCo) θα συγκεντρώνει μερίδιο περίπου 17% στην προμήθεια, με περίπου 500.000 πελάτες και θερμοηλεκτρικό χαρτοφυλάκιο 1,5 GW ευέλικτων μονάδων, κρίσιμων για την εξισορρόπηση του συστήματος σε περιβάλλον αυξημένης διείσδυσης ΑΠΕ.
      Η χρόνια είχε όμως και εξαγορές. Η ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ πέρασε σε νέα εποχή, καθώς με την ολοκλήρωση της εξαγοράς του 100% από τη Masdar ενσωματώνεται σε έναν από τους ισχυρότερους διεθνείς παίκτες των ΑΠΕ, αποκτώντας ισχυρό κεφαλαιακό υπόβαθρο για την επιτάχυνση των επενδύσεών της σε Ελλάδα και Ευρώπη. Στο ίδιο μήκος κύματος αναδιάταξης του επιχειρηματικού χάρτη, η Motor Oil ολοκλήρωσε την εξαγορά του 94,44% της ΗΛΕΚΤΩΡ από την ΕΛΛΑΚΤΩΡ, ενισχύοντας αποφασιστικά την παρουσία της στην κυκλική οικονομία και δημιουργώντας έναν ισχυρό περιφερειακό πόλο σε διαχείριση απορριμμάτων, ανάκτηση υλικών και παραγωγή ενέργειας από απόβλητα.
      Στο ίδιο πλαίσιο κομβικών εξελίξεων για το ελληνικό ενεργειακό σύστημα, ολοκληρώθηκε και τέθηκε σε κανονική λειτουργία η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτη – Αττική, υπό την ευθύνη του ΑΔΜΗΕ μέσω της Ariadne Interconnection, σηματοδοτώντας την οριστική άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κρήτης και την ενσωμάτωσή της στο Εθνικό Ηλεκτρικό Σύστημα με όρους ασφάλειας, βιωσιμότητας και μακροχρόνιου οικονομικού οφέλους.
      Ωστόσο, η χρονιά δεν έκλεισε χωρίς σκιές. Οι αποχωρήσεις ξένων επενδυτών, όπως της EDPR και της ABO Wind, ανέδειξαν ένα σαφές μελανό σημείο για την ελληνική αγορά ΑΠΕ: τη σταδιακή φθορά της επενδυτικής εμπιστοσύνης σε ένα περιβάλλον αυξημένης ρυθμιστικής και θεσμικής αβεβαιότητας. Πρόκειται για ένα προειδοποιητικό σήμα που, αν δεν αντιμετωπιστεί με έγκαιρες και δομικές παρεμβάσεις, κινδυνεύει να ανακόψει τη δυναμική της ενεργειακής μετάβασης και να συρρικνώσει τον υγιή ανταγωνισμό τα επόμενα χρόνια.
×
×
  • Create New...

Σημαντικό

Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώνουμε το περιεχόμενο του website μας. Μπορείτε να τροποποιήσετε τις ρυθμίσεις των cookie, ή να δώσετε τη συγκατάθεσή σας για την χρήση τους.