Πάντως, αρκετές παρεμβάσεις, σύμφωνα με πληροφορίες, αφορούν σε αλλαγές χρήσης και ημιυπαίθριους χώρους, κατέχοντας μάλιστα σημαντικό μερίδιο στην πίτα των κτισμάτων που έχουν κάνει υπαγωγή στην πλατφόρμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, καθώς αποτελούν 1 στις 3 δηλώσεις.
Οπως εξήγησε στον «Ε.Τ.» ο κ. Ταγαράς, «οι ιδιοκτήτες κατοικιών με μεγάλες παραβάσεις θα μπορέσουν υπό προϋποθέσεις και αυστηρούς ελέγχους να διατηρήσουν τα ακίνητά τους για 30 χρόνια έναντι προσαυξημένων προστίμων».
Σε 2 φάσεις
Πιο συγκεκριμένα, η ρύθμιση που θα κατατεθεί τις επόμενες ημέρες θα αφορά στα αυθαίρετα που είτε δεν έχουν οικοδομική άδεια είτε έχουν με υπερβάσεις πάνω από 20% ως προς το ύψος και πάνω από 40% ως προς την κάλυψη και τη δόμηση, ενώ η διαδικασία θα γίνεται σε δύο φάσεις. Πρώτα θα υποβάλλεται η προσωρινή αίτηση στην οποία απαιτείται η σχετική δήλωση και η πληρωμή του ενιαίου ειδικού προστίμου με τις προσαυξήσεις. Κατά τη δεύτερη φάση, για να οριστικοποιηθεί η υπαγωγή, όπως επεσήμανε ο υφυπουργός, οι ιδιοκτήτες με δικά τους έξοδα θα υποβάλουν ένα αίτημα μέσω μηχανικού για να οριστεί ελεγκτής δόμησης, ο οποίος θα «τσεκάρει» την υπαγωγή που θα πρέπει να πληροί τις προϋποθέσεις (δεν βρίσκεται σε περιοχές Natura, δεν έχει χτιστεί μετά τις 28 Ιουλίου 2011 κ.λπ.) και, όταν ολοκληρωθεί ο έλεγχος, με τη σύνταξη της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου, θα γίνεται η οριστική υπαγωγή και κατ’ επέκταση θα μπορούν να πραγματοποιούνται οι μεταβιβάσεις των συγκεκριμένων ακινήτων.
Αυστηροί έλεγχοι
Σε κάθε περίπτωση, ο κ. Ταγαράς τόνισε ότι «οι έλεγχοι των αιτήσεων θα είναι αυστηροί. Ετσι, για να μη γίνουν αιτήσεις για κατοικίες στις οποίες δεν προβλέπεται υπαγωγή στη ρύθμιση, αναμένεται να γίνεται έλεγχος σε όλες τις δηλώσεις για την κατηγορία 5. Ο έλεγχος στην περίπτωση των εν λόγω αιτήσεων δεν θα είναι δειγματοληπτικός στο 5% του συνόλου, όπως ήδη προβλέπει η νομοθεσία, αλλά οι υπαγωγές της συγκεκριμένης κατηγορίας θα ελέγχονται αυστηρά μία προς μία, ολοκληρωτικά και προς κάθε κατεύθυνση, και έτσι καμία υπαγωγή δεν θα εισέρχεται στην πλατφόρμα άνευ ελέγχου και παρατηρήσεων. Παράλληλα, όλα τα αυθαίρετα της κατηγορίας 5 θα δηλωθούν κανονικά στην πλατφόρμα της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου αποκλειστικά ηλεκτρονικά».
Απολογισμός
Σύμφωνα πάντως με όσα προκύπτουν από τα διαθέσιμα στοιχεία των πολιτών που έχουν ήδη υπαχθεί στη ρύθμιση τακτοποίησης αυθαιρέτων, αρκετές παρεμβάσεις αφορούν σε αλλαγές χρήσης και ημιυπαίθριους χώρους, κατέχοντας μάλιστα σημαντικό ποσοστό στα κτίσματα που έχουν κάνει υπαγωγή στην πλατφόρμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, καθώς αποτελούν 1 στις 3 δηλώσεις.
Ειδικότερα, από τα στοιχεία που έχει επεξεργαστεί το ΤΕΕ και αφορούν στην περίοδο έως την 31η Οκτωβρίου του 2021, σε σύνολο 1,16 εκατομμυρίων δηλώσεων, οι 262.000 αφορούσαν στην κατηγορία 5. Κατά κύριο λόγο οι μεγαλύτερες αυθαιρεσίες εντοπίζονται σε κύριους χώρους (23,1 εκατομμύρια τ.μ.) και ακολουθούν οι βοηθητικοί χώροι (7,5 εκατομμύρια τ.μ.), άλλες παραβάσεις (233.000 τ.μ.) και πισίνες (382.000 κ.μ.). Το σύνολο των προστίμων για τα αυθαίρετα αυτής της κατηγορίας αντιστοιχούν σε 1,5 δισ. ευρώ.
Εκπτωση για εφάπαξ πληρωμή ή δόσεις
Όπως επισημαίνει στον «Ε.Τ.» ο πρόεδρος των Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών, Μιχάλης Καλογιαννάκης, το πρόστιμο υπολογίζεται ανάλογα με το μέγεθος, την τιμή ζώνης της περιοχής, την παλαιότητα και άλλα πολεοδομικά μεγέθη. Μάλιστα, μπορεί να εξοφληθεί σε έως και 100 μηνιαίες δόσεις με ελάχιστο ποσό τα 50 ευρώ, ενώ δίνεται η δυνατότητα έκπτωσης 20% στην εφάπαξ καταβολή ή 10% στην καταβολή του 30% του αναλογούντος προστίμου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα πρόστιμα στην περίπτωση αυτής της κατηγορίας θα είναι προσαυξημένα, ενώ τα χρήματα από τα πρόστιμα τακτοποίησης αποκλειστικά των συγκεκριμένων αυθαιρέτων, τα οποία είναι άλλωστε και τα μεγαλύτερα σε επίπεδο εσόδων, θα κατευθύνονται σε έναν ξεχωριστό κωδικό του Πράσινου Ταμείου με στόχο να χρησιμοποιηθούν για την αποζημίωση δεσμευμένων οικοπέδων για τη δημιουργία κοινόχρηστων χώρων. Με τον τρόπο αυτό ουσιαστικά τα ποσά θα επιστραφούν στις τοπικές κοινωνίες τηρώντας το περιβαλλοντικό ισοζύγιο.
Τα πρόστιμα για κατηγορίες 1 έως 4
Για τις πρώτες τέσσερις κατηγορίες, ο χρόνος μετρά αντίστροφα, με την κλεψύδρα να… αδειάζει τον Μάρτιο του 2026.
Οι ιδιοκτήτες αυθαιρέτων κατηγορίας 1-4 που έχουν ενταχθεί στη ρύθμιση τακτοποίησης θα πρέπει να γνωρίζουν ότι η διαδικασία θεωρείται ολοκληρωμένη μόνον όταν ο ιδιοκτήτης του ακινήτου έχει διεκπεραιώσει την Ηλεκτρονική Ταυτότητα της ιδιοκτησίας του, δηλαδή η μη έκδοσή της θα ισοδυναμεί με μη τακτοποίηση της αυθαιρεσίας. Επομένως, για τη μεταβίβαση του ακινήτου, προϋπόθεση είναι η τακτοποίηση και η έκδοση Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου.
Κλιμακωτά
Πώς διαμορφώνονται τα πρόστιμα για τις 4 κατηγορίες αυθαιρέτων:
* κατά 10%, αν η αυθαίρετη κατασκευή ή χρήση βρίσκεται σε περιοχές προστασίας για τις οποίες έχουν εκδοθεί και ισχύουν Προεδρικά Διατάγματα καθορισμού όρων δόμησης,
* κατά 20%, αν η αυθαίρετη κατασκευή ή χρήση είχε υπαχθεί στις διατάξεις του νόμου από την 1η Οκτωβρίου 2020 μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2021,
* κατά 25%, αν η αυθαίρετη κατασκευή ή χρήση είχε υπαχθεί από την 1η Οκτωβρίου 2021 μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2022,
* κατά 30%, αν η αυθαίρετη κατασκευή ή χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του νόμου από την 1η Οκτωβρίου 2022 μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2023,
* κατά 35%, αν η αυθαίρετη κατασκευή ή χρήση υπαχθεί από την 1η Οκτωβρίου 2023 μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2024,
* κατά 40%, αν η αυθαίρετη κατασκευή ή χρήση υπαχθεί στις διατάξεις του νόμου από την 1η Οκτωβρίου 2024 μέχρι τις 31 Μαρτίου 2026.
Παράβολα
Παράβολα προστίμων:
α) 250 ευρώ για αυθαίρετη κατασκευή/χρήση μέχρι 100 τ.μ.
β) 500 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 100 τ.μ. και μέχρι 500 τ.μ.
γ) 1.000 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 500 τ.μ. και μέχρι 2.000 τ.μ.
δ) 4.000 ευρώ για κτίριο/χρήση άνω των 2.000 τ.μ. και μέχρι 5.000 τ.μ.
ε) 10.000 ευρώ για κτίριο/χρήση μεγαλύτερο των 5.000 τ.μ.
Οικοδομική Άδεια Χρήση Εμβαδό κύριων χώρων Κατασκευάστηκε το αυθαίρετο Πρόστιμο χωρίς προσαυξήσεις Πρόστιμο με προσαυξήσεις (ποσά σε €) 01.10.2022-30.09.2023 01.10.2023-30.09.2024 01.10.2024-31.03.2026 Ναι Κύρια κατοικία 20 1/1/2004-28/7/2011 1243 1795 1865 1934 Ναι Κύρια κατοικία 30 1/1/1993-31/12/2003 1620 2340 2430 2520 Ναι Κύρια κατοικία 25 1/1/1983-31/12/1992 770 1112 1155 1198 Ναι Κύρια κατοικία 45 1/1/2004-28/7/2011 1945 2809 2918 3026 Ναι Κύρια κατοικία 70 1/1/1993-31/12/2003 2570 3712 3855 3998 Ναι Κύρια κατοικία 30 1/1/1983-31/12/1992 826 1193 1239 1285 Όχι Άλλη κατοικία 100 1/1/2004-28/7/2011 8555 12357 12833 13308 Όχι Άλλη κατοικία 120 1/1/1993-31/12/2003 9475 13686 14213 14739 Όχι Άλλη κατοικία 80 1/1/1983-31/12/1992 4107 5932 6161 6389 Όχι Άλλη κατοικία 200 1/1/2004-28/7/2011 10023 14478 15035 15591 Όχι Άλλη κατοικία 130 1/1/1993-31/12/2003 8684 12544 13026 13508 Όχι Άλλη κατοικία 90 1/1/1983-31/12/1992 2843 4107 4265 4422 Όχι Άλλη κατοικία 150 1/1/2004-28/7/2011 7896 11405 11844 12283
2030
• 3